กลไกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในโลกดิจิทัลต่อไซเบอร์บูลลี่ในสถาบันอุดมศึกษา: การวิจัยแบบผสมในจังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
ภูมิคุ้มกันในโลกดิจิทัล, กลไกแบบมีส่วนร่วม, สุขภาวะในระดับอุดมศึกษาบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของงานวิจัยเรื่องนี้ คือ 1) เพื่อประเมินผลของการอบรมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมที่มีต่อความรู้ของนักศึกษาในการป้องกันไซเบอร์บูลลี่ และ 2) เพื่อพัฒนากลไกแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างเครือข่ายป้องกันไซเบอร์บูลลี่ภายในสถาบันอุดมศึกษา งานวิจัยเรื่องนี้ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน และใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา กลุ่มตัวอย่างของการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วยนักศึกษาระดับปริญญาตรีของสถานศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 412 คน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างที่ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ เคยถูกข่มขู่คุกคามทางไซเบอร์ในระดับต่ำ และกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ที่ถูกสัมภาษณ์เชิงลึก เคยถูกคุกคามบนสื่อสังคมออนไลน์ รวมทั้งพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับไซเบอร์บูลลี่เพิ่มขึ้นหลังการเข้าร่วมการอบรมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (t(100) = 17.13, p <.001, d = 1.98) ข้อค้นพบนี้เป็นประโยชน์ในการกำหนดนโยบาย และหลักสูตรของสถาบันอุดมศึกษา เพื่อพัฒนาภูมิคุ้มกันในโลกดิจิทัลของนักศึกษา และข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านจิตวิทยาในการช่วยให้นักศึกษาสามารถจัดการกับการข่มขู่คุกคามทางไซเบอร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
Ali, S. I., & Shahbuddin, N. B. (2022). The relationship between cyberbullying and mental health among university students. Sustainability, 14(11), 1 – 14. https://doi.org/10.3390/su14116881
Aparisi, D., Delgado, B., Bo, R. M., & Martínez-Monteagudo, M. C. (2021). Relationship between cyberbullying, motivation and learning strategies, academic performance, and the ability to adapt to university. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(20). Article 10646. https://doi.org/10.3390/ijerph182010646
Archaphet, N. (2017). Cyberbullying: Aggressive misbehavior and innovation for solution. Academic Journal of Social Communication Innovation, 5(1), 100–106. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/jcosci/article/view/9119
Asnicar, S. (2024). Martin Seligman’s framework for resilience ‘The 3 Ps – A framework for Resilience. https://www.diversityaustralia.com.au/martin-seligmans-framework-for-resilience-the-3-ps-a-framework-for-resilience/
Bandura, A., & Walters, R. H. (1977). Social Learning Theory (Vol. 1). Prentice Hall.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Barlett, C. P. (2023). Cyberbullying as a learned behavior: Theoretical and applied implications. Children, 10(2), Article 325. https://doi.org/10.3390/children10020325
Barlett, C. P., & Chamberlin, K. (2017). Examining cyberbullying across the lifespan. Computers in Human Behavior, 71, 444–449. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.02.009
Carver, C. S., & Scheier, M. F. (1994). Situational coping and coping dispositions in a stressful transaction. Journal of Personality and Social Psychology, 66(1), 184–195. https://doi.org/10.1037/0022-3514.66.1.184
Chainwong, P., Skulphan, S., & Thapinta, D. (2020). Being cyberbullied and suicide risk among youths. The Journal of Psychiatric Nursing and Mental Health, 34(3), 133–151. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JPNMH/article/view/241401
Child and Youth Media Institute. (2018). Cyberbullying (3rd ed.). Walk On Cloud Company Limited.
Dhoray, D. (2023). 10 types of cyberbullying. Cybersafe TT. https://cybersafett.com/10-types-of-cyberbullying/
Doungthai, T., & Promsit, S. (2022). Cyberbullying. Journal of Management Science Nakhon Ratchasima Rajabhat University, 1(1), 1–15. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jmsnrru/article/view/173
Gabrielli, S., Rizzi, S., Carbone, S., & Piras, E. M. (2021). School interventions for bullying-cyberbullying prevention in adolescents: Insights from the upright and creep projects. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(21). Article 11697. https://doi.org/10.3390/ijerph182111697
Gohal, G., Alqassim, A., Eltyeb, E., Rayyani, A., Hakami, B., Al Faqih, A., Hakami, A., Qadri, A., & Mahfouz, M. (2023). Prevalence and related risks of cyberbullying and its effects on adolescent. BMC Psychiatry, 23(1), 1-10. https://doi.org/10.1186/s12888-023-04542-0
Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2019). 2019 cyberbullying data. Cyberbullying Research Center.
Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2021). Cyberbullying and online aggression survey instrument. Cyberbullying Research Center.
Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2024). Cyberbullying fact sheet: Identification, prevention, and response (2024 ed.). Cyberbullying Research Center. https://cyberbullying.org/Cyberbullying-Identification-Prevention-Response-2024.pdf
Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., & Feinn, R. S. (2023). Is cyberbullying an extension of traditional bullying or a unique phenomenon? A longitudinal investigation among college students. International Journal of Bullying Prevention, 5(3), 227–244. https://doi.org/10.1007/s43545-023-00689-0
Kuankaew, W., Phongkhunakorn, N., & Robkob, W. (2021). The development of learning innovation for cyberbullying prevention and cyberbullying victimization among Thai youth. Journal of Nursing and Health Research, 22(2), 28–40. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/247264
Luthar, S. S., Ebbert, A. M., & Kumar, N. L. (2021). Risk and resilience during COVID-19: A new study in the Zigler paradigm of developmental science. Development and Psychopathology, 33(2), 565–580. https://doi.org/10.1017/S0954579420001339
National Institute for Child and Family Development, Mahidol University. (2019). Did you know that 59% of Thai children have been a victim of cyberbullying? Eventpop. https://www.eventpop.me/blogs/200-cyberbullying
Patchin, J. W., & Hinduja, S. (2024). Adolescent digital self-harm over time: Prevalence and perspectives. Journal of School Violence, 23(4), 542–554. https://doi.org/10.1080/15388220.2024.2349566
Richardson, G. E. (2002). The metatheory of resilience and resiliency. Journal of Clinical Psychology, 58(3), 307–321. https://doi.org/10.1002/jclp.10020
Saengcharoensap, K. (2020). Cyberbullying among university students in Thailand. [Unpublished Doctoral Dissertation]. Mahidol University.
Surat, P. (2018). Cyberbullying in socio-cultural dimensions: Case study of generation Z among Thai youths [Unpublished Doctoral Dissertation]. Srinakharinwirot University.
Tanta-atipanit, S. (2020). A survey on the situation of Thai children and online threats 2020. Internet Foundation for the Development of Thailand. https://inetfoundation.or.th
The DQ Institute. (2022). DQ competencies. https://live.dqinstitute.org/dq-framework/
UNESCO Office Bangkok and the Regional Bureau for Education in Asia and the Pacific. (2023). Digital citizenship in Asia-Pacific: Translating competencies for teacher innovation and student resilience. The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization and UNESCO Multisectoral Regional Office. https://doi.org/10.54675/NNVF6123
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ธัญญลักษณ์ บุญลือ, สิลิณศ์ มูลปัญญา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความเป็นของผู้เขียน แต่วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ขอสงวนสิทธิ์ในการเป็นผู้ตีพิมพ์เผยแพร่เป็นครั้งแรก
