การทำให้คัมภีร์เต้าเต๋อจิงเป็นแบบสยาม: การศึกษาเชิงปรัชญาการตีความในงานแปลของ พจนา จันทรสันติ

บทคัดย่อ

บทความนี้วิเคราะห์การแปลคัมภีร์เต้าเต๋อจิงฉบับภาษาไทยของ พจนา จันทรสันติ ซึ่งสะท้อนการตีความที่ผ่านกรอบแนวคิดทางปัญญาและวัฒนธรรมของไทยมากกว่าการถ่ายทอดความหมายโดยตรงจากต้นฉบับ การแปลนี้จึงทำให้เกิดคำถามว่า ความหมายของคัมภีร์เต้าเต๋อจิงเปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อมองผ่านกรอบความคิดแบบไทย งานวิจัยนี้ใช้ทฤษฎีการตีความของ ฮันส์ เกอร์ก กาดาเมอร์ โดยเฉพาะแนวคิดเรื่อง “ตัวบทที่อยู่ในขนบ” และ “ประวัติศาสตร์ที่มีผลต่อความเข้าใจ” เพื่อเสนอว่าการแปลมิใช่เพียงการถ่ายทอดความหมายแต่เป็นกระบวนการโต้ตอบระหว่างตัวบทและผู้ตีความ ซึ่งนำไปสู่ “การหลอมรวมความเข้าใจ” การศึกษาพบว่า ผู้แปลแปลมโนทัศน์ “หวู่จือ” (無知) หรือ “ความไม่รู้” โดยใช้วลีไทย “ละทิ้งอวิชชา” ซึ่งปรากฏคำบาลีทางพุทธศาสนาอย่าง “อวิชชา” (avijjā) หรือ “ความไม่รู้” ซึ่งแสดงให้เห็นว่าปรัชญาเต๋าถูกตีความใหม่อย่างไรในบริบททางปัญญาของไทย กระบวนการนี้เรียกว่า “การทำให้คัมภีร์เต้าเต๋อจิงเป็นแบบสยาม” ซึ่งแสดงให้เห็นว่าปรัชญาเต๋าถูกตีความใหม่ให้เข้ากับกับบริบททางปัญญาและวัฒนธรรมไทย บทความนี้นำเสนอมุมมองแบบข้ามวัฒนธรรมต่อปรัชญาเต๋า โดยแสดงให้เห็นว่าปรัชญาจีนสามารถถูกตีความใหม่อย่างสร้างสรรค์ในบริบทของประเพณีต่าง ๆ และช่วยในการสนทนาทางปรัชญาที่กว้างขวางในระดับข้ามวัฒนธรรมได้อย่างไร