การจัดการทรัพยากรชายฝั่งเพื่อแก้ปัญหาความขัดแย้ง แบบมีส่วนร่วมในทะเลสาบสงขลา :  กรณีศึกษาชุมชนท่าเสา อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา

นฤทธิ์  ดวงสุวรรณ์; อุสมาน หวังสนิ

doi:10.14456/jlapsu.2023.5

ผู้แต่ง

นฤทธิ์ ดวงสุวรรณ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ประเทศไทย
อุสมาน หวังสนิ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ประเทศไทย

DOI:

https://doi.org/10.14456/jlapsu.2023.5

คำสำคัญ:

การจัดการความขัดแย้งแบบมีส่วนร่วม , ทรัพยากรชายฝั่ง, ทะเลสาบสงขลา

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ความขัดแย้งในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชายฝั่งและเสนอแนะแนวทางการจัดการทรัพยากรชายฝั่งในการแก้ปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่ทะเลสาบสงขลา โดยการใช้แบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม และการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นจากชาวประมงพื้นบ้าน องค์กรชุมชน สมาคมรักษ์ทะเลไทยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์ปัญหาความขัดแย้งด้านทรัพยากรประมงในทะเลสาบสงขลา มีสาเหตุหลักมาจากการฝ่าฝืนบุกรุก
ทำประมงในเขตอนุรักษ์ การใช้เครื่องมือประมงที่ทำลายล้างและผิดกฎหมาย ทำให้เกิดความขัดแย้งในการทำประมงของชุมชน มีแนวทางการจัดการแก้ปัญหา 2 ระดับ ได้แก่ 1) ความขัดแย้งระหว่างชาวบ้านกับชาวบ้าน ให้มีการเจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาทระหว่างกัน และ 2) ปัญหาความขัดแย้งระหว่างชาวบ้านกับรัฐ ให้มีการเข้มงวดในการใช้กฎหมาย ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนดำเนินคดี จัดทำข้อตกลงร่วมกัน กำหนดพื้นที่จัดการประมงร่วม เช่น เขตอนุรักษ์ ประมงอาสาและกิจกรรมฟื้นฟูทรัพยากร โดยมีข้อเสนอควรสนับสนุนข้อมูลและองค์ความรู้ด้านการจัดการ และให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการปรึกษาหารือ ทำข้อตกลง วางแผนหรือกำหนดกฎระเบียบร่วมกัน

เอกสารอ้างอิง

Banpasirichot, W., C. (2012). Basic Understanding about Peace and Nature of Conflicts in Thai Society. King Prajadhipok's Institute. [in Thai]

Castro, P. A., & Nielsen, E. (2003). Natural Resource Conflict Management Case Studies: An Analysis of Power, Participation and Protected Areas. Food and Agriculture Organization of The United Nations.

Dumalee, H., & Suttijaree, J. (2013). New Social Movement in Managing Coastal Wetland Resources: A Case Study of Pattani Bay Conservation Network. Journal of Politics and Governance. 3(1), 59-78. [in Thai]

Doungsuwan, N., Whangsani, U., & Teerakul, B. (2022). Sustainable Conflict Management Strategies for Fishery Resources in Songkhla Lake, Southern Thailand. The International Journal of Social Sustainability in Economic, Social, and Cultural Context. 18(2), 15-29.

Doungsuwan, N., Saheem, N., Whangsani, U., Teerakul, B., Pheangnu, B., & Wangmanee, J. (2020). Conflict Management of Coastal Resources in Lower Songkhla Lake [Research report]. Prince of Songkla University.

GEO-Informatics Center for Natural Resources and Environment. (2020). Map of Tha Soa Community. Faculty of Environmental Management, Prince of Songkla University.

Hart, N., & Castro, P. (2000). Natural Resource Conflict Management and Resolution. Food and Agriculture Organization of The United Nations.

Kemmis, S. (2006) Participatory Action Research and Public Sphere. Educational Action Research Journal, 14, 459-476.

Makarapirom, P. (2007). Environmental Conflict Resolution. (Research Report). Social Research Institute, Chiang Mai University. [in Thai]

Marine and Coastal Resources Research Center. (2009). Fish in the Songkhla Lake Basin. Book Series, A Study Project to Collect Information and Maps of Biodiversity and Marine Resources. Songkhla Lake Basin. Department of Marine and Coastal Resources. Ministry of Natural Resources and Environment. [in Thai]

Office of Natural Resources and Environmental Policy & Planning Prince of Songkhla University Thaksin University and Songkhla Rajabhat University. (2005). Songkhla Lake Basin Development Master Plan Project [Report]. Songkhla lake. http://www.

songkhlalake.psu.ac.th/research/detail/27.

Pomeroy, R S., & Rivera-Guieb, R. (2005). Fishery Co-Management: A Practical Handbook. CAB International Development Research Centre Canada.

Rattana. K. (2010). Developing the Potential of Network Partners in Planning Natural Resources and Environment Management Strategies at the Local Level. Department of Environmental Quality Promotion. [in Thai]

Sirichai, L., & Doungsuwan, N. (2009). The Development in the Usage of Resources in Songkhla Lake: A Study of Fisherfolk Community. The Thailand Research Fund. [in Thai]

Timprasert, N. (2011). People's Participation Process Based on Community Rights to Preparation the Local Ordinances Sea: A Case Study of Tha Sala Sub District Administration Organization, Nakhon Si Thammarat. Area Based Development Research Journal. 4(2) 62-73. [in Thai]

Tissamana, A. (2015). Guidelines for Environmental Conflicts Resolution: A Case Study of Suan Phueng, Ratchaburi. Journal of Environmental Management. 11(2), 60-75. [in Thai]

Vatthanasapt, V. (2004). Conflict Management: Principle and Tools of Conflict Resolution. King Prajadhipok’s Institute. [in Thai]

Whangsani, U., Doungsuwan, N., Isarata, E., & Onrak, S. (2022). Community Conflict Management Guidelines: Lessons Learn from a Case of Khao Khuha Stone Quarry, Rattaphum District, Songkhla Province. Journal of Community Development and Life Quality. 10(1), 83-93. [in Thai]