ประเพณีประดิษฐ์เกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์-พระสิงห์ ในสังคมไทยร่วมสมัย
DOI:
https://doi.org/10.14456/jlapsu.2022.7คำสำคัญ:
พระพุทธสิหิงค์, พระสิงห์, ประเพณีประดิษฐ์, คติชนวิทยา, พระพุทธรูปบทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อรวบรวมประเพณีประดิษฐ์เกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์ในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย และวิเคราะห์วิธีคิดในการประดิษฐ์ประเพณีพิธีกรรมดังกล่าว ผู้วิจัยได้รวบรวมทั้งข้อมูลเอกสารและข้อมูลภาคสนาม ช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 ในกรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ นครศรีธรรมราช ตรัง แม่ฮ่องสอน และสมุทรสาคร นอกจากนี้ ยังใช้ข้อมูลประเภทอื่นมาเป็นข้อมูลเสริมในการวิเคราะห์ เช่น ข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต เอกสารหรือหนังสือที่มีการตีพิมพ์ และข้อมูลภาคสนามอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ในการศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยสำรวจข้อมูลและเก็บข้อมูลภาคสนามจากการสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการ โดยใช้แนวคิด “ประเพณีประดิษฐ์” เป็นแนวการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษา พบว่า ประเพณีพิธีกรรมเกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์ที่ปรากฏในสังคมไทยปัจจุบันมี 14 ประเพณีพิธีกรรม เป็นประเพณีสืบทอดจำนวน 11 ประเพณีพิธีกรรม และเป็นประเพณีประดิษฐ์จำนวน 3 ประเพณีพิธีกรรม ได้แก่ กิจกรรมสักการะพระพุทธรูป ณ วังหน้าพระปฏิมาแห่งแผ่นดิน กรุงเทพมหานคร ประเพณียี่เป็ง จังหวัดเชียงใหม่ และ พิธีอธิษฐานจิตระลึกถึงพระพุทธสิหิงค์ จังหวัดตรัง บทความนี้ศึกษาเฉพาะประเพณีประดิษฐ์เท่านั้น โดยประเพณีประดิษฐ์เกี่ยวกับพระพุทธสิหิงค์มี “วิธีคิด” ในการประดิษฐ์ประเพณีอยู่ 2 ลักษณะ ได้แก่ การสร้างประเพณีใหม่บนฐานความเชื่อเดิม และการผสมหลายพิธีกรรมเข้าด้วยกัน การศึกษาประเพณีประดิษฐ์เกี่ยวกับ
พระพุทธสิหิงค์แสดงให้เห็นถึงพลวัตและบทบาทหน้าที่ของประเพณีพิธีกรรมในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย
เอกสารอ้างอิง
Amaramedho, L. (2011). An analysis of Sihinggkanidana in Lanna [Master’s thesis, Master of Arts Program in Buddhist studies].Mahachulalongkornrajavidayalay University. http://gds.mcu.ac.th/userfiles/file/thesis/Buddhist-Studies/2554_Buddhist-Studies/54-02-2-006.pdf [in Thai]
Chotamra, L. (1979). Thailand in the past. graphic arts. [in Thai]
Hongsuwan, P. (2015). Dynamic and the creating invented tradition in the Northeastern community in the Mekong
basin of a river In Nathalang, S.(ed.), “Creative Tradition” in contemporary Thai society (pp. 243-317).
Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. [in Thai]
Kerdkaew, T. (2011). Pray the petition expectation waiting or proof of human potential. Liberal Arts Review, 6(11),
-18. [in Thai]
Ministry of Education. (1963). Restoring ancient traditions at the New Year's Eve (1963). National Archives of Thailand. (Original work published MOE.0701.48/116 C.E./1963) [in Thai]
Ministry of Interior. (1953-1962). New Year's Eve. National Archives of Thailand. (Original work published MOI 0201.2.1.28.3/10-23 C.E./ 1953-1962) [in Thai]
Ministry of Interior. (1961-1964). New Year's Eve. National Archives of Thailand. (Original work published MOI 0201.2.1.28.3/24-34 C.E./ 1961-1964) [in Thai]
Monthon Phuket. (1941). New Year's Eve 1941. National Archives in Honour of H.M. QueenSirikit, Trang. (Original work published Monthon Phuket 1.02.1.13/30 C.E./1941)[in Thai]
Nathalang, S. (2019). “Creative folklore”: synthesis and theory (2nd ed.).Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. [in Thai]
Nathalang, S. (ed.), (2015). “Creative Tradition” in contemporary Thai society. Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. [in Thai]
Phra Brahmagunabhorn (P.A. Payutto). (2012). Dictionary of Buddhism (23rd ed.).Dhammataankusoljit Foundation. [in Thai]
Praphaphitthayakon, P. (1967). Happy New Year In Tourist Organization of Thailand (TOT) (pp. 20-23, 63-65). [in Thai]
Rupin, S. (2001). A study of “Sapao” in Lampang Province [Unpublished manuscript]. Faculty of Fine Arts, Chiang Mai University.
[in Thai]
The National Archives of Thailand (1935). Water-pouring Ritual to Pay Respect to Phra Buddha Sihing Image on 1935 New Year
[Photograph]. The National Archives of Thailand. NAT-P004124 [in Thai]
Wichienkeeo, A. (2012). New thoughts on Phra Singh of Chiang Mai. The Journal of the Royal Society of Thailand, 37(3), 198-233.
[in Thai]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 Karakkada Bunwichai, Poramin Jaruworn
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความเป็นของผู้เขียน แต่วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ขอสงวนสิทธิ์ในการเป็นผู้ตีพิมพ์เผยแพร่เป็นครั้งแรก
