การศึกษาเรื่องสั้นแนวเสียดสี ในรวมเรื่องสั้น “ครึ่งรักครึ่งใคร่” และ “หยิบเงามาชักเงา” ของสุจิตต์ วงษ์เทศ และขรรค์ชัย บุนปาน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาเรื่องสั้นแนวเสียดสี (Satire) ของสุจิตต์ วงษ์เทศ และขรรค์ชัย บุนปาน ในหนังสือรวมเรื่องสั้น 2 เล่มคือ “ครึ่งรักครึ่งใคร่” และ “หยิบเงามาชักเงา” ผลการศึกษาพบว่า บริบททางสังคมมีความสัมพันธ์กับงานเขียนในฐานะที่เป็นแหล่งข้อมูล ทั้งเหตุการณ์ภายในและเหตุการณ์ภายนอก เหตุการณ์ภายในที่สำคัญมี 2 เหตุการณ์ คือ การทำรัฐประหารของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ และการปรับเปลี่ยนแผนพัฒนาทางเศรษฐกิจของรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ส่วนเหตุการณ์ภายนอกมี 1 เหตุการณ์ คือ สงครามเวียดนามหรือสงครามอินโดจีน ผู้เขียนมุ่งเสียดสีพฤติกรรมที่เป็นความบกพร่องของบุคคลในสังคมเดียวกับผู้เขียน ผู้ที่ตกเป็นเป้าของการเสียดสีอาจรู้สึกอับอาย โกรธเคือง หรือเจ็บปวด ซึ่งมี 2 กลุ่มใหญ่ คือ 1. เสียดสีพฤติกรรมของชาวกรุงเทพฯ ที่มีความเป็นปัจเจกบุคคลสูงจนไม่สนใจผู้คนหรือสังคมรอบตัวและมีความเสื่อมถอยทางด้านคุณธรรม จริยธรรม เนื่องจากการปรับเปลี่ยนนโยบายการบริหารประเทศที่มุ่งเน้นค่านิยมทางวัตถุ และวัดความเจริญด้วยนิยามของคำว่าทันสมัย 2. เสียดสีพฤติกรรมของข้าราชการ นายกรัฐมนตรีและนักการเมือง กลวิธีที่ผู้เขียนใช้ ได้แก่ 1. การใช้คำผรุสวาทและน้ำเสียงแบบเยาะเย้ยและยั่วยุ 2. การใช้โวหารภาพพจน์ ได้แก่ อุปมา อุปลักษณ์ บุคคลวัต และสัญลักษณ์ 3. การแฝงนัยเชิงละครและการใช้ถ้อยคำนัยผกผัน 4. การแฝงนัยผ่านการตั้งชื่อเรื่อง การตั้งชื่อตัวละคร และการตั้งคำถาม 5. การใช้สำนวน และ 6. การใช้จินตภาพ ทั้งนี้การนำเสนอเนื้อหาที่มีการเสียดสีก็เพื่อหวังให้เกิดความเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของกลุ่มคนในสังคมที่ถูกผู้เขียนเสียดสี