กระบวนการและเงื่อนไขในการตัดสินใจเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญาของเกษตรกรในจังหวัดนครปฐม

บทคัดย่อ

            การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการและเงื่อนไขในการตัดสินใจเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญาของเกษตรกร ซึ่งมีประสบการณ์กับระบบเกษตรพันธสัญญาในจังหวัดนครปฐม จำนวน 21 ครัวเรือน โดยเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพประกอบเก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกต จากนั้นจึงนำข้อมูลมาวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา แล้วนำเสนอผลการวิจัยเชิงพรรณนา

            ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญา ประกอบด้วย 6 ขั้นตอนคือ 1) การตั้งเป้าหมาย 2) การสร้างความเข้าใจ 3) การพัฒนาตนเอง
4) การติดตามและเอาใจใส่ 5) การเก็บเกี่ยวและส่งผลผลิต และ 6) การคงรักษามาตรฐานของผลผลิต ซึ่งจุดเริ่มต้นในการเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญาของเกษตรกรมีความหลากหลายทั้งเหมือนและแตกต่างกัน ได้แก่ การประสบปัญหาในชีวิต การชักชวนจากบุคคลอื่น ประสบการณ์จากการเรียนรู้ การสนับสนุนของครอบครัว การได้เห็นแบบอย่างความสำเร็จ อุดมการณ์ความเป็นเกษตรกร รวมทั้งข้อเสนอและการเข้ามาติดต่อของบริษัท โดยประเด็นเหล่านี้เปรียบเหมือนแรงเสริมให้เกษตรกรหันมาสนใจและเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญา อย่างไรก็ตาม การเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญาสามารถดำเนินกระบวนการได้อย่างต่อเนื่องและประสบความสำเร็จได้นั้น จำเป็นต้องคำนึงถึงเงื่อนไข 5 ประการ คือ 1) การเห็นประโยชน์ 2) ความไว้วางใจซึ่งกันและกัน 3) ความเป็นกัลยาณมิตร 4) ความเชื่อมั่นในผู้นำกลุ่ม และ 5) การปฏิสัมพันธ์ระหว่างกัน โดยทั้ง 5 เงื่อนไขดังกล่าวนี้ยังถือเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้เกษตรกรตัดสินใจเข้าสู่ระบบเกษตรพันธสัญญาด้วย