การประยุกต์ใช้เทคนิคการถดถอยพหุคูณเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกเส้นทางขนส่งสินค้าทางบกประเภทผลไม้จากประเทศไทยไปจีน

ธนสิทธิ นิตยะประภา; เจษฎา โพธิ์จันทร์; บุญทรัพย์ พานิชการ

ผู้แต่ง

ธนสิทธิ นิตยะประภา คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร
เจษฎา โพธิ์จันทร์ คณะโลจิสติกส์และดิจิทัลซัพพลายเชน มหาวิทยาลัยนเรศวร
บุญทรัพย์ พานิชการ คณะโลจิสติกส์และดิจิทัลซัพพลายเชน มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกเส้นทางการขนส่ง , เส้นทางการขนส่งสินค้าเกษตร , เทคนิคการถดถอยพหุคูณ , การส่งผลไม้จากประเทศไทยไปจีน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัย และวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกเส้นทางการขนส่งสินค้าเกษตรประเภทผลไม้จากประเทศไทยไปยังประเทศจีน โดยการประยุกต์ใช้เทคนิคการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ซึ่งได้รวบรวมข้อมูลจากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกเส้นทางการขนส่งสินค้าเกษตรและข้อมูลจากเส้นทางการขนส่งสินค้า งานวิจัยได้นำเสนอกรอบแนวคิดในการวิเคราะห์ปัจจัยที่สำคัญอย่างเป็นระบบ ผลการศึกษาพบว่าการวิเคราะห์และคัดเลือก 9 ปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อการเลือกเส้นทางขนส่งสินค้าเกษตร เมื่อนำมาวัดค่าความสัมพันธ์ (R Square) ของปัจจัยเหล่านี้จะสามารถอธิบายความแปรปรวนของการเลือกเส้นทางขนส่งได้มาก คือ ค่า R Square เท่ากับ 0.77319 มี 8 ปัจจัย ได้แก่ เวลาใน
การขนส่ง ต้นทุนค่าใช้จ่าย ระยะทาง สภาพของถนน คุณภาพของพื้นผิวถนน/ประเภทของถนน โครงสร้างพื้นฐาน/ความกว้างของถนน ลักษณะของเส้นทาง และสิ่งอำนวยความสะดวก การศึกษานี้สามารถอธิบายพฤติกรรมการเลือกเส้นทางขนส่งสินค้าเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยให้สามารถกำหนดแนวทางปรับปรุงระบบขนส่งให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเน้นไปที่ปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกเส้นทางสูงสุด

เอกสารอ้างอิง

กฤติยา เกิดผล, ปรัชภรณ์ เศรษฐเสถียร และไพลิน ทองสนิทกาญจน์. (2561). การวิเคราะห์เส้นทางการขนส่งผลไม้จากจังหวัดจันทบุรีสู่การค้าชายแดนกัมพูชา. วารสารวิจัยรำาไพพรรณ, 21(1), 148-157.

กุลชลี ไชยนันตา. (2539). กระบวนการตัดสินใจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ประยูรวงศ์.

คำนาย อภิปรัชญาสกุล. (2551). การจัดการขนส่ง (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี: วิชั่นพรีเพรส.

ณัฐปคัลภ์ อินสมตัว และปนัดดา กสิกิจวิวัฒน. (2563). การประเมินมูลค่าเวลาในการขนส่งสินค้าเกษตร. ใน การประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 25 (น.1.10). ไทย: ชลบุรี

ด่านศุลกากรเชียงของ. (2566). ปริมาณมูลค่าสินค้าส่งออก 10 อันดับ. สืบค้น 10 มกราคม 2568, จาก https://chiangkhong.customs.go.th/list_strc_download.php?

ini_content=statistic_and_report_180205_01&lang=th&left_menu=menu_statistics_report

นิธิเดช คูหาทองสัมฤทธิ์. (2560). การเลือกเส้นทางการขนส่งที่เหมาะสม โดยวิเคราะห์การตัดสินใจแบบหลายหลักเกณฑ์. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนครสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 11(1), 137-149.

น้ำฝน พาพันธ์ และภัทรานิษฐ์ แก้วประดิษฐ์. (2563). การจัดเส้นทางการขนส่งสินค้าโดยวิธีอัลกอริทึมแบบประหยัด กรณีศึกษาโรงงานเม็ดพลาสติก. กุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ปัญจพร จันทะวงษ์. (2564). การเลือกเส้นทางขนส่งทางถนน กรณีขนส่งสินค้าไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน ด้วยเทคนิค TOPSIS-ROC. วารสารบริหารธุรกิจเทคโนโลยีมหานคร, 18(2), 130-155.

สมจิตร ล้วนจำเริญ. (2549). การบริหารงานจัดส่งสินค้า. กรุงเทพฯ: วัฒนาพานิช.

สมชาย ปฐมศิริ. (2552). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการขนส่ง. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา.

สมบัติ อยู่เมือง. (2557). ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographic Information System). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). รายงานโลจิสติกส์ของประเทศไทย พ.ศ. 2566. สืบค้น 15 ธันวาคม 2568, จาก https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/04/LogisticsReportTH-1.pdf

วิลาสินี เป้าน้อย. (2562). การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลือกใช้ระบบขนส่งสินค้าเกษตรแปรรูปในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี

Rahman, K., Mallick, S., & Asif, M. (2018). Travel Time Estimation using Multivariate Regression Model. Qatar Foundation Annual Research Conference Proceedings, 1. DOI: https://doi.org/10.5339/qfarc.2018.EEPD1051

Maxwell. (2000). Sample size and multiple regression analysis. Psychological methods, 5(4), 434-458

Ngo, T. H. D. & Puente, L. (2012). The steps to follow in a multiple regression analysis. In Proceedings of the SAS Global forum (pp. 22-25). New Jersey: Princeton.

Ruan, Y. (2024). Exploring Multiple Regression Models: Key Concepts and Applications. Dean&Francis, 2(7), 1-4. DOI: https://doi.org/10.61173/yjpt3s59

Stolzenberg, R. M. (2004). Multiple regression analysis. Retrieved January 13, 2025, from https://methods.sagepub.com/hnbk/edvol/handbook-of-data-analysis/chpt/multiple-regression-analysis

Wu, M. Y., Ke, C. H., & Lai, S. C. (2022). Optimizing the routing of urban logistics by context-based social network and multi-criteria decision analysis. Symmetry, 14(9), 1811.