The status of Thai theatre and dance in the reign of King Rama III

Main Article Content

ธรรมจักร พรหมพ้วย

Abstract

The study of the status of the theatre and dance in the reign of
King Rama III was a historical research aimed at studying social factors
that affect the work of dance. The purpose of research was to study the
history of the dance in the reign of King Rama III during 1824-1839 AD by
using the mixed research methodology which collected the primary and
secondary documents, historical and archaeological evidences such as
paintings and sculptures. The results of the research showed that the
dance in the reign of King Rama III still appears in the royal court and
outside the royal court. It served for fulfilling the needs of ritual and
entertainment role. Although King Phra Nangklao would not pay
attention to the dance work, but it made the dance style spreading out
from royal court to the outside palaces of royal families and houses of
noblemen. Until causing a violation of the royal court tradition on having
a female drama or orchestra adorned with their honor. In addition,
factors from social conditions such as economy, feudal system, the
expansion of the capital city, ethnic and religious diversity, were results
that made the dance spreading widely. When population earned more
income, they can spend for entertainment or gambling. The distribution
of dance in capital, Siam’s dominions and major cities also spread
widely. Especially, in the reign of King Rama III, there were more than 70
temples built and renovated, which can be proved that theater and
dance were used in the celebration of completion and important
religious days.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
พรหมพ้วย ธ. (2019). The status of Thai theatre and dance in the reign of King Rama III. Journal of Liberal Arts, Ubon Ratchathani University, 15(1), 131–155. retrieved from https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jla_ubu/article/view/242111
Section
Research
Author Biography

ธรรมจักร พรหมพ้วย

นิสิตระดับปริญญาเอก หลักสูตรศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขานาฏยศิลป์ไทย
ภาควิชานาฏยศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

References

(2548) กฎหมายตราสามดวง ฉบับพิมพ์มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และ
การเมือง แก้ไขปรับปรุงใหม่. กรุงเทพฯ : สุขภาพใจ.
กรมศิลปากร. (2530) จดหมายเหตุ รัชกาลที่ 3 เล่ม 1-5. กรุงเทพฯ : กรม
ศิลปากร.
--------. (2525) จดหมายเหตุการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และ
พระบรมมหาราชวัง ในการฉลองพระนครครบ 200 ปี พุทธศักราช 2525.
กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.
--------. (2530) ตานานวัตถุสถานต่าง ๆ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรง
สถาปนา และกรมสมเด็จพระศรีสุลาไลย พระบรมราชชนนีพันปีหลวง. พิมพ์
ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : อมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊พ.
ขจร สุขพานิช. (2548) ฐานันดรไพร่. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : สมาคม
ประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรม-
ราชกุมารี.
คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน. (2554) ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน. พิมพ์ครั้งที่ 7.
กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน.
จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2553) พระราชพิธีสิบสองเดือน.
กรุงเทพฯ : เพชรกะรัต.
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2547) ประชุมประกาศรัชกาลที่ 4. กรุงเทพฯ : มูลนิธิ
โตโยต้าประเทศไทย : มูลนิธิโครงการตาราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ดารงราชานุภาพ, สมเด็จฯ กรมพระยา. (2463) ประชุมบทราโคม. พระนคร :
โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
--------. (2546) ละครฟ้อนรา : ประชุมเรื่องละครฟ้อนรากับระบาราเต้น ตาราฟ้อน
รา ตานานเรื่องละครอิเหนา ตานานละครดึกดาบรรพ์. กรุงเทพฯ : มติชน.
--------. (2546) พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 2. พิมพ์ครั้งที่ 9.
กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร,.
ถาวร สิกขโกศล. (2555) "ประวัติงิ้วในเมืองไทย". ใน งิ้วในบริบทสังคมและ
ศิลปวัฒนธรรมไทย ความเปลี่ยนแปลงและการพื้นฟูสู่ประชาคมอาเซียน
ในทางวัฒนธรรม. หน้า 33-53. กรุงเทพฯ : สถาบันไทยคดีศึกษา
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ทิพากรวงศ์, เจ้าพระยา. (2547) พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 3
ของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขา บุนนาค). พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ :
สานักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.
นรินทรเทวี, พระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวง. (2552) พระราชวิจารณ์ใน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง จดหมายความทรงของ
จากรมหลวงนรินทรเทวี (เจ้าครอกวัดโพ). พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ :
แสงดาว.
นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (ม.ป.ป.) คาศัพท์ทางมานุษยวิทยา. [ออนไลน์] สืบค้นเมื่อ 15
กันยายน 2559. จาก http://www.sac.or.th
นั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2540) บทละครนอก สังข์ศิลป์ชัย :
พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3).
กรุงเทพฯ : กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ.
แน่งน้อย ศักดิ์ศรี, ม.ร.ว. (2549) พระอภิเนาว์นิเวศน์ : พระราชนิเวศน์ใน
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ : มติชน.
บดินทรไพศาลโสภณ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวง. (2552) ความทรงจาของกรม
หลวงบดินทรไพศาลโสภณ. กรุงเทพฯ : ต้นฉบับ.
(2464) บทสักรวา เรื่องอิเหนา เล่นถวายในรัชกาลที่ 3. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์
โสภณพิพรรฒธนากร.
(2472) ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 51 จดหมายเหตุเมื่อพระบาทสมเด็จพระ
นั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวสวรรคต. พระนคร : โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล. (2534) เบิกโรง : ข้อพิจารณานาฏกรรมใน
สังคมไทย. กรุงเทพฯ : สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปาลเลอกัวซ์, ฌอง แบปติสต์; สันต์ ท. โกมลบุตร, แปล. (2552) เล่าเรื่อง
กรุงสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 4. นนทบุรี : ศรีปัญญา.
(2457) เรื่องนางนพมาศ หรือ ตาหรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ ฉบับหอพระสมุด
วชิรญาณ. พระนคร : หอพระสมุดวชิรญาณ.
วารุณี โอสถารมย์. (2555) "งิ้วในบริบทสังคม ศิลปะ วัฒนธรรมไทย". ใน งิ้วใน
บริบทสังคมและศิลปวัฒนธรรมไทย ความเปลี่ยนแปลงและการพื้นฟูสู่
ประชาคมอาเซียนในทางวัฒนธรรม. หน้า 81-111. กรุงเทพฯ : สถาบัน
ไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เวลลา, วอลเตอร์ เอฟ; นิจ ทองโสภิต, แปล. (2530) แผ่นดินพระนั่งเกล้า Siam
Under Rama III. พิม พ์ค รั้งที่ 2 . ก รุงเท พ ฯ : ก อ งวรรณ ค ดีแ ล ะ
ประวัติศาสตร์.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2551) งานช่าง สมัยพระนั่งเกล้าฯ. กรุงเทพฯ : มติชน.
ศานติ ภักดีคา. (2552) จดหมายเหตุวัดพระเชตุพน สมัยรัชกาลที่ 1-4. กรุงเทพฯ
: คณะสงฆ์วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม และมูลนิธิทุนพระพุทธยอดฟ้า ใน
พระบรมราชูปถัมภ์.
ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี ม. ร. ว., บรรณาธิการ. (2536) ประชุมหมายรับสั่ง ภาค
4 สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว.
กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชาระประวัติศาสตร์ไทย และจัดพิมพ์เอกสารทาง
ประวัติศาสตร์และโบราณคดี สานักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี.
สกินเนอร์, จอร์จ วิลเลียม; พรรณี ฉัตรพลรักษ์; และชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2548)
สังคมจีนในประเทศไทย : ประวัติศาสตร์เชิงวิเคราะห์. พิมพ์ครั้งที่ 2.
กรุงเทพฯ : มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย : มูลนิธิโครงการตาราสังคมศาสตร์
และมนุษยศาสตร์.
สานักราชเลขาธิการ. (2555) เรื่องพระราชานุกิจ. กรุงเทพฯ : สานักราชเลขาธิการ.
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2547) วิวัฒนาการนาฏยศิลป์ไทยในกรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ.
2325-2477. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
อุดมสมบัติ, หลวง. (2554) จดหมายหลวงอุดมสมบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 9. นนทบุรี : ศรี
ปัญญา.
Crawfurd, John. (1830) Journal of an embassy from the governorgeneral
of India to the courts of Siam and Cochin China;
exhibiting a view of the actual state of those kingdoms.
2nd ed. London : Henry Colburn and Richard Bentley.
วา