ทุนทางสังคมกับความสำเร็จของการบริหารจัดการสวัสดิการชุมชน กรณีศึกษา กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลสันดอนแก้ว อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

     งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างทุนทางสังคมกับปัจจัยความสำเร็จในการบริหารจัดการกองทุน รวมถึงสังเคราะห์และเสนอแนวทางการเสริมสร้างทุนทางสังคมที่เหมาะสมและเป็นรูปธรรม เพื่อยกระดับความเข้มแข็งในการบริหารจัดการกองทุนฯ โดยใช้การเลือกตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 57 คน ได้แก่ ประธานและคระกรรมการกองทุน 25 คน สมาชิกกองทุน 25 คน ผู้นำชุมชน 5 คน และเจ้าหน้าที่เทศบาลตำบลสิริราช 2 คน คัดเลือกจากผู้ที่มีบทบาทเกี่ยวข้องโดยตรงกับการดำเนินงานเครื่องมือวิจัยแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ เชิงคุณภาพใช้แบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การสนทนากลุ่มและเวทีระดมความคิดเห็น เพื่อศึกษาบริบทและการบริหารจัดการกองทุน ใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนาเนื้อหา ส่วนเชิงปริมาณใช้แบบสอบถาม 5 ระดับเพื่อวัดระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยความสำเร็จและทุนทางสังคม ใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมานด้วยการถดถอยพหุคูณที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
     ผลการวิจัย พบว่า กองทุนสวัสดิการตำบลสันดอนแก้ว ตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการออมวันละ 1 บาทนำไปจัดสวัสดิการดูแลคนในชุมชนตั้งแต่เกิดจนเสียชีวิต บริหารงานผ่านคณะกรรมการชุมชน อปท.และภาคีโดยเทศบาลตำบลสิริราชเป็นที่ปรึกษา และได้รับรางวัลระดับอำเภอในปี 2567 ปัจจัยที่ทำให้การดำเนินงานกองทุนประสบความสำเร็จ 5 ด้าน ได้แก่ ระบบการบริหารจัดการแบบพหุภาคี การมีส่วนร่วมของสมาชิกความโปร่งใสในการดำเนินงาน ความยั่งยืนทางการเงิน และระบบผลประโยชน์ที่ครอบคลุมวงจรชีวิต โดยมีทุนทางสังคมที่เป็นกลไกขับเคลื่อน 3 ด้าน คือ ความไว้วางใจของสมาชิก บรรทัดฐานในการช่วยเหลือกันและการจัดการทรัพยากรภายใต้กติกาชุมชน
     แนวทางในการพัฒนากองทุนให้เข้มแข็ง ได้แก่ การบูรณาการทุนทางสังคมเดิมร่วมกับนวัตกรรมตามยุคสมัย เช่น เทคโนโลยี แอปพลิเคชันในการบริหารจัดการเงิน เพื่อลดภาวะเหนื่อยล้าในการทำงานของคณะกรรมการ การสร้างขวัญกำลังใจด้วยการมอบเกียรติบัตร การปรับปรุงระเบียบ ข้อบังคับของกองทุนให้เหมาะสม และการใช้การประเมินผลการดำเนินงานแบบ CIPP เพื่อให้กองทุนสามารถช่วยให้คนในชุมชน
มีคุณภาพชีวิตที่ดี