การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานด้วยความร่วมมือ สู่ความยั่งยืนในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยอง ผ่านระบบการประเมินสมรรถนะ ด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)
DOI:
https://doi.org/10.65205/jhssrru.2026.e299269คำสำคัญ:
การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้, กลไกการขับเคลื่อน, ปรากฏการณ์เป็นฐาน, ปัญญาประดิษฐ์บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากลไกการขับเคลื่อนการศึกษาจังหวัดระยองด้วยการทำงานแบบมีส่วนร่วมไร้รอยต่อ 2) พัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาและพัฒนานวัตกรรมด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน 3) พัฒนาระบบการประเมินสมรรถนะและรายงานผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ 4) ศึกษารูปแบบการบูรณาการกลไกการขับเคลื่อนด้วยการพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาโดยปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ AI ในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยอง ดำเนินการวิจัยด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่าง คือคณะกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยอง ศึกษานิเทศก์ ผู้บริหารและครูโรงเรียนนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจัวหวัดระยอง จำนวน 12 โรงเรียน รวมครูทั้งสิ้น 312 คน ที่ได้มาด้วยความสมัครใจ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบประเมินความสำเร็จในการทำงานด้วนการโค้ช แบบประเมินทักษะการคิดแก้ปัญหาและพัฒนานวัตกรรม แบบประเมินประสิทธิภาพของระบบตรวจข้อสอบด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ และแบบประเมินความพึงพอใจของระบบการบูรณาการการพัฒนาบุคลากรให้มีทักษะการทำงานร่วมกันด้วยจิตวิทยาเชิงบวกจากการโค้ช สู่การพัฒนาทักษะคิดแก้ปัญหาและพัฒนานวัตกรรม บนระบบการรายงานผลและตรวจข้อสอบด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ สถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) กลไกการขับเคลื่อนประกอบด้วยการสร้างทีมโค้ชที่ประกอบด้วยคณะกรรมการขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยองศึกษานิเทศก์ ผู้บริหาร ครู โรงเรียนนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาจังหวัดระยองและนักวิชาการ ที่ได้ผ่านการเลือกตามความต้องการของตนเอง ด้วยการทำงานด้วยทักษะการโค้ช ที่มีทักษะในระดับดีมาก ( = 86.76) 2) ครูมี ทักษะการแก้ปัญหาและพัฒนานวัตกรรม (
= 78.4, SD 2.71) จากการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน 3) ระบบตรวจข้อสอบด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ AI และระบบรายงานผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน มีแม่นยำระดับดีและมีคุณภาพในระดับดี (
= 3.61, SD 0.88) 4) รูปแบบการบูรณาการประกอบด้วยการพัฒนาบุคลากรให้มีทักษะการทำงานร่วมกันด้วยจิตวิทยาเชิงบวกจากการโค้ช สู่การพัฒนาทักษะคิดแก้ปัญหาและพัฒนานวัตกรรม บนระบบการรายงานผลและตรวจข้อสอบด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งบุคลากรเห็นว่าเป็นระบบที่พัฒนาขึ้นนี้มีคุณภาพระดับมาก (
= 3.79, SD 0.75) ซึ่งก่อเกิดทักษะและแนวคิดเชิงเติบโตอย่างยั่งยืน ด้วยการพัฒนาทีมโค้ชไร้รอยต่อและมีระบบการบันทึกรวบรวมข้อมูลไว้เพื่อประมวลผลและทำนายพัฒนาการได้ อันจะเป็นต้นแบบสู่การพัฒนานโยบายการศึกษาระดับจังหวัดและระดับชาติต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรันย์พล วิวรรธมงคล. (2553). การบริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21. สำนักพิมพ์วิชาการคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสภา. (2562). คําศัพท์คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ. https://www.ar. co.th/news_content/en/1160.
สถาบันการเรียนรู้ของคนทุกช่วงวัยจังหวัดระยอง. (2563). เป้าหมายการก่อนตั้งสถาบัน RILA. https://www.rayongrila.ac.th/aboutus.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2562 ). เจตนารมณ์พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. https://www.edusandbox.com/9th-mar-thailawnews.
สำนักงานพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.2561-2580. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/A/082/T_0001.PDF.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). การพัฒนานวัตกรรมกระบวนการการนำนโยบายสู่การปฏิบัติ. สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2568). AI เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ สำหรับการบริหารงานและการบริการภาครัฐ. https://www.dga.or.th/document-sharing/dga-e-book/79539.
Daehler, K. & Folsom, J. (2016). Making Sense of SCIENCE : Phenomena-Based Learning. http://www.WestEd.org/mss.
Joyce, B., & Weil, M. (2002). Models of teaching (6th ed.). Allyn & Bacon.
Rosen, Y., & Foltz, P. W. (2017). Assessing students in human-to-agent settings to inform collaborative problem-solving learning. Journal of Educational Measurement, 54(1), 36–53. https://doi.org/10.1111/jedm.12143.
OECD. (2021). Future of Education and Skills 2030 : OECD Learning Compass 2030. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/about/projects/edu/education-2040/1-1-learning compass/OECD_Learning_Compass_2030 _Concept_ Note_ Series.pdf.




