การมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในจังหวัดนครราชสีมา
DOI:
https://doi.org/10.65205/jhssrru.2026.e297550คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วม, การดำเนินงานที่ประสบผลสำเร็จ, สถาบันการเงินชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในจังหวัดนครราชสีมา 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลการมีส่วนร่วมในการจัดการของสมาชิกสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในจังหวัดนครราชสีมา และ 3) กำหนดแนวทางการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนสถาบันอื่น โดยทำการศึกษาสถาบันการเงินชุมชน จำนวน 4 แห่ง ในจังหวัดนครราชสีมา เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงคุณภาพ (Quantitative research) ทำการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม ในการศึกษาแนวทาง กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ กลุ่มคนที่เกี่ยวข้องการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนในพื้นที่โดยตรงจำนวน 10 คน ส่วนการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative research) โดยใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 360 คน การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ สถิติที่ใช้ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติเชิงอนุมาน วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จ
ผลการวิจัย พบว่า 1) ระดับการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในจังหวัดนครราชสีมา พบว่า โดยรวมมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก ( =4.27) 2) ปัจจัยที่ส่งผลการมีส่วนร่วมในการจัดการของสมาชิกสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในจังหวัดนครราชสีมา พบว่า ปัจจัยภูมิหลังของสมาชิกที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ปัจจัยด้านอายุด้านอาชีพหลัก และด้านปัจจัยตำแหน่งทางสังคม ส่วนปัจจัยสภาวะแวดล้อมมีเพียงปัจจัยด้านการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินชุมชนเพียงปัจจัยเดียวที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญ 3) การกำหนดแนวทางการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสำหรับสถาบันการเงินชุมชนอื่น ดังนี้ (3.1) สถาบันการเงินชุมชนควรการวางแผนที่ชัดเจน โดยให้สมาชิกมีส่วนร่วมในการวางแผน (3.2) สถาบันการเงินชุมชนควรมีการมอบรางวัลยกย่องแก่สมาชิกที่มีผลงานดีเด่น ปฏิบัติตามระเบียบอย่างดีหรือมีส่วนร่วมสูง (3.3) สถาบันการเงินชุมชนควรนำกำไรเพื่อจัดกิจกรรมแก่ชุมชนเพื่อให้ชุมชนเกิดการพึ่งตนเอง และ (3.4) สถาบันการเงินชุมชนควรมีการสรุปบทเรียน วิเคราะห์กิจกรรมต่าง ๆ นำไปสู่การพัฒนาศักยภาพให้สูงขึ้น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2553). คู่มือปฏิบัติการเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนยกระดับรายได้ครัวเรือน. สำนักส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน.
กรมการพัฒนาชุมชน. (2560). การขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากภายใต้กลไกประชารัฐ. กรมการพัฒนาชุมชน.
กรมการพัฒนาชุมชน. (2562). แนวทางการดำเนินงานศูนย์จัดการกองทุนชุมชน. บริษัทรำไทย เพรส.
โกวิทย์ พวงงาม และธีรเดช ฉายอรุณ. (2544). การศึกษาสภาพการดำเนินงานตามโครงการเศรษฐกิจชุมชนพึ่งตนเอง. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ฐิติอลีนา ใจเพียร. (2558). การมีส่วนร่วมของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลเหมืองง่า อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน : ภายใต้กระบวนการวางแผนพัฒนาท้องถิ่น [การค้นคว้าอิสระมหาบัณฑิต].มหาวิทยาลัยเนชั่น.
ดุษฎี อายุวัฒน์ และคณะ. (2553). ผลของกระบวนการพัฒนาศักยภาพแรงงานแบบบูรณาการก่อนการย้ายถิ่นไปทำงานต่างประเทศ. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
พิทักษ์พงษ์ ศิริศักดิ์, สกุล วงษ์กาฬสินธุ์ และอนุจิตร ชิณสาร. (2568). การมีส่วนร่วมในการดำเนินงานสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบผลสำเร็จในจังหวัดนครราชสีมา [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. สาขาวิชาการจัดการภาครัฐและเอกชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ปิยะวดี ยอดนา. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของกองทุนการเงินชุมชนบ้านโนนสวรรค์ ตำบลพังขว้าง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 1(1),17–26. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/JMSSNRU/article/view/140?utm_source=chatgpt.com
เมตต์ เมตการุณ์จิต. (2547). การบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม : ประชาชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและราชการ. บริษัทพอยท์ จำกัด.
สกุล วงษ์กาฬสินธุ์. (2562). ศักยภาพทุนชุมชนในการแก้ไขปัญหาเพื่อพัฒนาหมู่บ้านล้าหลัง อำเภอเสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
สรายุทธ เสงี่ยม. (2549). ความสำเร็จของสมาชิกกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตกับความพึงพอใจในคุณภาพชีวิต [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต] มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
สมศักดิ์ ชอบตรง. (2552). อิทธิพลของทุนชุมชนต่อสัมฤทธิ์ผลของการดำเนินงานวิสาหกิจชุมชนในภาคใต้ [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. สาขาวิชาการบริหารการพัฒนา แขนงวิชาการพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
สมพันธ์ เตชะอธิก. (2553). การพัฒนาระบบองค์กรชุมชนและเครือข่ายทางสังคมเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาตรดุษฎีบัณฑิต]. สาขาวิชาพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สมบูรณ์ กนกหงษ์. (2552). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารงานองค์กรปกครองส่วนตำบลนาภู อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 3(2), 51-64.
สยาม เจติยานนท์, กัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์ และ ภาสกร ดอกจันทร์. (2568). ประสิทธิผลการดำเนินงานของสถาบันการเงินชุมชนในกลุ่มจังหวัดภาคเหนือ. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 12(3), 95-108. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/issue/view/17908.
สุภาพ ศรีเมือง. (2544). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาตำบล ศึกษากรณีตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย [การค้นคว้าอิสระปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต]. (ไทยคดีศึกษา กลุ่มสังคมศาสตร์) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ. (2551). คู่มือบัญชีสำหรับกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง. สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2544). รายงานการศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนาธรรมที่สนับสนุนให้ชุมชนเข้มแข็ง. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2549). เศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร. คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). สรุปแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ.2560-2564. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดนครราชสีมา. (2565). สรุปข้อมูลการดำเนินงานกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตและศูนย์สาธิตการตลาด จังหวัดนครราชสีมา. (อัดสำเนา).
อรอุมา รัตนพันธ์ และคณะ. (2566). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานของสถาบันการเงินชุมชน : กรณีศึกษาสถาบันการเงินชุมชนบ้านคลองจัง หมู่ที่ 4 ตำบลนาบอน อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 6(2), 24–33. https://so07.tci-thaijo.org/ index.php/JSSD/article/view/4468.
Archie B. Carroll. (1993). Business & Society : Ethics and Stakeholder Management (7th ed.). By South–Western Publishing Company.
Longmecker, J.G., C.W.Moore and J.W.Betty. (1994). Small Business Management : An Entrepreneurial Emphasis (9th ed). South Western Publishing Company.
Mahajan, Dhakhwa and Gurung. (1998). Understanding Factors Affecting Receptivity Towards Adopting Electronic Marketplace: A Merchant Perspective. e-Service Journal, 12(1),1-40.
The minister’s Community Business Partnership. (2001). Community Business in Australia. www.partnrsship.com. Canada April 15, 2018.
Yamane, Taro. (1967). Statistics an Introductory Analysis (2nd Ed.). Harper and row.
