อากาศ คำ และอำนาจ: วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ในคลังข้อมูลข่าวภาษาอังกฤษเกี่ยวกับฝุ่น PM2.5 ของสื่อไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กระบวนการสร้างวาทกรรมมลพิษฝุ่น PM2.5 ในรายงานข่าวภาษาอังกฤษ ประยุกต์ใช้วิธีการทางภาษาศาสตร์คลังข้อมูลและวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ โดยใช้แบบจำลอง 3 มิติ จากคำอธิบายของ Fairclough ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ ข่าวออนไลน์เกี่ยวกับสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 จากสำนักพิมพ์ Bangkok Post Thai PBS World และ The Nation Thailand ผลการวิจัยพบว่า การวิเคราะห์คำสำคัญสามารถแบ่งประเภทเนื้อหาทางความหมายได้ 7 ประเภท ดังนี้
1) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและคำศัพท์เฉพาะทางมลพิษ 2) การอ้างอิงภูมิศาสตร์และพื้นที่ 3) หน่วยวัดทางวิทยาศาสตร์และคำศัพท์บ่งชี้ปริมาณ 4) ภาครัฐ เจ้าหน้าที่ และหน่วยสื่อสาร 5) ปฏิกิริยาเชิงสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม 6) โครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และ 7) กิจกรรมทางการเกษตรและการใช้ที่ดิน การวิเคราะห์คำปรากฏร่วมและคำแสดงทัศนภาวะแสดงออกถึงวาทกรรมที่เน้นการควบคุมโดย
ผู้เชี่ยวชาญ ความรับผิดชอบของภาครัฐ และหน้าที่ของพลเมืองในบริบทของวิกฤต
สิ่งแวดล้อม ในส่วนของมิติปฏิบัติการทางวาทกรรม มีลักษณะการผลิตข่าวที่แสดงให้เห็นถึงการพึ่งพาแหล่งข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานวิทยาศาสตร์เป็นหลักการเผยแพร่ข่าวใช้รูปแบบที่เรียบง่าย เหมาะสำหรับการบริโภคบนแพลตฟอร์มดิจิทัล และในระดับการบริโภคข่าว เนื้อหามีจุดประสงค์เพื่อสื่อสารกับทั้งผู้อ่านชาวไทยและผู้ประกอบการในระดับนานาชาติที่ติดตามการบริหารของประเทศไทย และมิติปฏิบัติการทางสังคมวัฒนธรรมมีชุดความคิด 4 ประการ คือ 1) การปกครองโดยผู้เชี่ยวชาญ 2) การยึดโยงกับอำนาจรัฐและความชอบธรรมทางการเมือง 3) การทำให้ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมกลายเป็นเรื่องปกติ และ 4) การโยงปัญหาไปยังระดับภูมิภาคและแนวคิดชาตินิยมผ่านสิ่งแวดล้อม งานวิจัยนี้อธิบายอย่างชัดเจนว่า การใช้ภาษาและการอ้างอิงข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ สะท้อนความไม่เท่าเทียมกันของอำนาจระหว่างภาครัฐ แวดวงวิทยาศาสตร์ และ
ภาคประชาชน ซึ่งมลพิษ PM2.5 ถูกสื่อสารในลักษณะที่ทำให้ประเด็นดังกล่าวกลายเป็นเรื่องปกติทางสังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับทุกเรื่องที่พิมพ์เผยแพร่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Peview) เฉพาะสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ การตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
Air pollution in Chiang Mai highlighted in Chinese life-style social media.
(2024, 19 March). Thai PBS. https://world.thaipbs.or.th/detail/
air-pollution-in-chiang-mai-highlighted-in-chinese-life-style-
social-media/0
Air quality continues to be poor in most of Bangkok. (2024, 9 January). The
Nation. https://www.nationthailand.com/thailand/general/40034520
Anthony, L. (2020). AntConc (Version 3.5.9) [Computer Software].
Japan: Waseda University. https://www.laurenceanthony.net/
software/AntConc
Anthony, L. (2024). AntConc (Version 4.3.1) [Computer Software].
Japan: Waseda University. https://www.laurenceanthony.net/
software/AntConc
Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. London: Sage
Publications.
Bondi, M. (2010). Perspectives on keywords and keyness: An introduction. In
M. Bondi & M. Scott (Eds.), Keyness in texts, (pp. 1–18). Amsterdam:
John Benjamins.
BTS, BMA support 'This Car Reduces PM2.5 Dust,' campaign. (2024, 7
February). The Nation. https://www.nationthailand.com/thailand/
general/40035374
Chiang Mai governor orders tight measures against burning of farm waste.
(2024, 10 January). The Nation. https://www.nationthailand.com/
thailand/general/40034564.
Chouliaraki, L., & Fairclough, N. (1999). Discourse in late modernity:
Rethinking critical discourse analysis. Edinburgh: Edinburgh
University Press.
Esmark, A. (2020). The new technocracy. Bristol: Bristol University Press.
Excessive PM2.5 in 30 provinces, including Bangkok today. (2024, 27
February). Thai PBS. https://world.thaipbs.or.th/detail/
excessive-pm25-in-30-provinces-including-bangkok-today/53029
Fairclough, N. (1989). Language and power. London: Longman.
Fairclough, N. (1992). Discourse and social change. Cambridge: Polity Press.
Fairclough, N. (2003). Analysing discourse: Textual analysis for social
research. London: Routledge.
Fairclough, N. (2010). Critical discourse analysis: The critical study of
language (2nd ed.). London: Routledge.
,000 prepared to work from home if PM2.5 in Bangkok reaches Red level.
(2024, 15 January). Thai PBS. https://world.thaipbs.or.th/
detail/50000-prepared-to-work-from-home-if-pm25-in-bangkok-
reaches-red-level/52598
Hajer, M. A. (1995). The Politics of Environmental Discourse: Ecological
Modernization and the Policy Process. Oxford: Clarendon Press.
Hunston, S. (2002). Corpora in applied linguistics. Cambridge: Cambridge
University Press.
Jo, Su Jeong. (2018). Unveiling stories in Korean smog: a critical discourse
analysis of the air pollution policy of Seoul metropolitan
government in Korea [Master’s thesis, Lund University]. https://lup.
lub.lu.se/student-papers/search/publication/8949716
Kantichol, K. (2021). The relationship between language and environmental
problem discourse from online headlines during 2019–2020
[Master’s thesis, Prince of Songkla University]. http://kb.psu.ac.th/
psukb/handle/2016/17894
Kantichon, K., & Angsuwiriya, N. (2022). Environmental problems: A study of
language using strategies from online headlines. Parichart Journal,
(4), 147–164. https://doi.org/10.55164/pactj.v35i4.252788
Kheovichai, B. (2022). Collocation and discursive construction of Covid-19 in
WHO Director General’s discourse: A corpus-based study. LEARN
Journal: Language Education and Acquisition Research Network,
(1), 10-32. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/LEARN/article/
view/256712
Li, Z., & Zhao, R. (2025). Corpus-based critical discourse analysis of China’s
image in news discourse on carbon peak and carbon neutrality in
China Daily. Acta Psychologica, (255), 1–9. https://doi.org/10.1016/j.
actpsy.2025.104945
McEnery, T., & Wilson, A. (2001). Corpus linguistics: An introduction (2nd ed.).
Edinburgh: Edinburgh University Press.
Miyahara, M. (2020). Sampling: Problematizing the issue. In J. McKinley & H.
Rose (Eds.), The Routledge handbook of research methods in
applied linguistics (pp. 52–62). London: Routledge.
Mueller, W., Vardoulakis, S., Steinle, S., Loh, M., Johnston, H. J., Precha, N.,
Kliengchuay, W., Sahanavin, N., Nakhapakorn, K., Sillaparassamee, R.,
Tantrakarnapa, K., & Cherrie, J. W. (2021). A health impact
assessment of long-term exposure to particulate air pollution in
Thailand. Environmental Research Letters, 16(5), 055018. https://
doi.org/10.1088/1748-9326/abe3b
Pollution Control Department. (2024). Thailand state of pollution report
Pollution Control Department, Ministry of Natural
Resources and Environment. https://www.pcd.go.th/wp-content/
uploads/2024/06/pcdnew-2024-06-21_06-42-54_474054.pdf
Potts, A., & Baker, P. (2012). Does semantic tagging identify cultural change in
British and American English?. International Journal of Corpus
Linguistics, 17(3), 295–324. https://doi.org/10.1075/ijcl.17.3.01pot
Scott, M., & Tribble, C. (2006). Textual patterns: Keyword and corpus
analysis in language education. Amsterdam: John Benjamins
Publishing Company.
Sinclair, J. (2004). Trust the text: Language, corpus and discourse. London:
Routledge.
Srettha lauds Chiang Mai’s victory over air pollution, vows continued
support. (2024, 21 January). The Nation. https://www.nationthailand.
com/thailand/general/40034889
Stubbs, M. (2010). Three concepts of keywords. In M. Bondi & M. Scott (Eds.),
Keyness in texts, (pp. 21–42). Amsterdam: John Benjamins.
Tackling PM2.5 could increase Thai lifespan by nearly 2 years: research.
(2024, 26 March). The Nation. https://www.nationthailand.com/life/
health-wellness/40036721
Thailand, Cambodia join hands to tackle scourge of transborder PM2.5
pollution. (2024, 3 February). The Nation. https://www.
nationthailand.com/thailand/general/40035270
Thailand may ban maize imports from countries not controlling forest fires.
(2024, 16 March). Thai PBS. https://world.thaipbs.or.th/detail/
thailand-may-ban-maize-imports-from-countries-not-controlling-
forest-fires/53222
Thailand’s PM2.5 situation ranked among the world’s worst. (2024, 30
January). The Nation. https://www.nationthailand.com/thailand/
general/40035131.
Thick haze shrouds Bangkok and vicinity this morning. (2024, 19 January).
Thai PBS. https://world.thaipbs.or.th/detail/thick-haze-shrouds-
bangkok-and-vicinity-this-morning/0
Unhealthy smog in 35 provinces. (2024, 28 January). Bangkok Post. https://
www.bangkokpost.com/thailand/general/2731892/
unhealthy-smog-in-35-provinces
Wancharoen, S. & Wipatayotin, A. (2024, 16 January). Capital braces for
pollution surge City Hall considers remote work plan. Bangkok Post.
https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2724554/capital-
braces-for-pollution-surge.
Wang, G. (2018). A corpus-assisted critical discourse analysis of news
reporting on China’s air pollution in the official Chinese English-
language press. Discourse & Communication, 12(6), 645–662.
https://doi.org/10.1177/1750481318771431
Wipatayptin, A. (2024, 30 January). Capital’s PM2.5 levels soar Ten districts
report fine-dust readings above 'serious' level of 100. Bangkok Post.
https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2733260/
capitals-pm2-5-levels-soar
Wipatayptin, A. & Sattaburuth, A. (2024, 16 February). Srettha urges PM2.5
action Motorists urged to switch to public transportation. Bangkok
Post. https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2742919/
srettha-urges-pm2-5-action
Wipatayotin, A. & Waewklaihong, J. (2024, 12 February). 6k hotspots
detected in the region City's dust levels to worsen this week.
Bangkok Post. https://www.bangkokpost.com/thailand/
general/2740304/6k-hotspots-detected-in-the-region
Yang, M., & Wang, Z. (2023). A corpus-based discourse analysis of China’s
national image constructed by environmental news in The New
York Times. Humanities & Social Sciences Communications, 10(1),
