สัญลักษณ์ทางความเชื่อในศิลปะการแกะสลักโลงศพ ของชาวเลอูรักลาโว้ย อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่
Main Article Content
บทคัดย่อ
การแกะสลักโลงศพ และความสัมพันธ์ของการแกะสลักโลงศพกับความเชื่อและวิถีของชาวเลอูรักลาโว้ย อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ผ่านการมีส่วนร่วมภายใต้กรอบการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้ทฤษฎีพฤติกรรมสัญลักษณ์ และวัตถุสัญลักษณ์ในพิธีกรรม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และนำเสนอในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า สัญลักษณ์ทางความเชื่อในการแกะสลักโลงศพเป็นลวดลายต่าง ๆ สื่อถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ จักรวาล วิญญาณ และโลกหลังความตาย โดยแบ่งเป็น 3 ลักษณะสำคัญ คือ 1) สัญลักษณ์จากธรรมชาติ แบ่งออกเป็น 5 รูปแบบ ได้แก่ 1.1) ลวดลายคลื่นทะเล 1.2) ลวดลายพืชทะเล 1.3) ลวดลายปลา 1.4) ลวดลายเต่า และ 1.5) ลวดลายนกทะเล 2) สัญลักษณ์ที่เกี่ยวกับวิถีความเชื่อกับการดำเนินชีวิต
แบ่งออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ 2.1) ลวดลายเรือ 2.2) ลวดลายดวงดาว และ 2.3) ลวดลายพระอาทิตย์ พระจันทร์ และ 3) สัญลักษณ์เรขาคณิต ได้แก่ 3.1) ลวดลายเส้นโค้ง
3.2) ลวดลายวงกลม และ 3.3) ลวดลายสามเหลี่ยม โดยพบสัญลักษณ์ทางความเชื่อของชาวเลอูรักลาโว้ยผ่านศิลปะการแกะสลักโลงศพ 2 มิติ คือ 1) มิติความเชื่อเกี่ยวกับธรรมชาติ และ 2) มิติความเชื่อเกี่ยวกับวิญญาณและโลกหลังความตาย ทั้งนี้การแกะสลักโลงศพของชาวเลอูรักลาโว้ยยังสะท้อนถึงความเชื่อทางวัฒนธรรมในการแกะสลักโลงศพที่ส่งผลให้เกิดภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในการต่อยอดงานฝีมือและถ่ายทอดผ่านรูปแบบสัญลักษณ์ต่าง ๆ ทางความเชื่อเพื่อให้ความเป็นชาติพันธุ์ชาวเลอูรักลาโว้ยยังคงอยู่คู่กับชุมชนสืบไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับทุกเรื่องที่พิมพ์เผยแพร่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Peview) เฉพาะสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ การตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
พระพีร์ญาภพพ์ ธารพนาลี, จันทรัสม์ ตาปูลิง, พระมหาอินทร์วงศ์ อิสฺสรภาณี, ไพรินทร์
ณ วันนา, อาเดช อุปนันท์, และ พระอธิวัฒน์ รตนวณฺโณ. (2563). จากปราสาทศพสู่
ธรรมาสน์ล้านนา. วารสารมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(3), 49-60.
พิเชฐ สายพันธ์. (2539). “นาคาคติ” อีสานลุ่มน้ำโขง: ชีวิตทางวัฒนธรรมจากพิธีกรรมร่วม
สมัย. วิทยานิพนธ์ ศศบ. (มานุษยวิทยา). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภรดี พันธุภากร, และ ชูศักดิ์ สุวิมลเสถียร. (2567). คุณค่าทางจิตวิญญาณของลวดลายหงส์
ในวัฒนธรรมฉู่เมืองอู่ฮั่นเพื่อการออกแบบผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมสร้างสรรค์.
วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จ
เจ้าพระยา, 18(2), 149-176.
ละเอียด กิตติยานันท์. (2529). ศึกษาสภาพความเป็นอยู่และความต้องการ ที่เกี่ยวกับการ
ศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวเล. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิสุทธิณี ธานีรัตน์. (2564). วิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคใต้กับสวัสดิการของรัฐด้าน
ความมั่นคงของมนุษย์. มจร การพัฒนาสังคม, 6(3), 238-250.
สุพิณ วงศ์บุราคัม. (2548). ชาวอูรักลาโว้ยในหมู่เกาะอาดัง-ราวี อุทยานแห่งชาติทางทะเล
ตะรุเตา จังหวัดสตูล. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยสังคมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Denzin. (2006). Sociological Method: A sourcebook (5th ed.). USA: Aldine
Transaction.
Lane, P., Price, J., & Spencer, S. (2022). The Last Journey: The Funeral Rites
and Cultural Needs of Gypsies and Travellers. United
Kingdom: Anglia Ruskin University and Derbyshire Gypsy Liaison
Group.
Seetaraso, T., Kutanan, W., Kampuansai, J., Muisuk, K., & Srikummool, M.
(2020). Unique genetic structure of Y-chromosomal lineage of the
Moken from the Andaman Sea of Thailand. Chiang Mai University
Journal of Natural Sciences, 19(4), 1042–1065.
Srikummool, M., Srithawong, S., Muisuk, K., Sangkhano, S., Suwannapoom, C.,
Kampuansai, J., & Kutanan, W. (2022). Forensic and genetic
characterizations of diverse southern Thai populations based on
autosomal STRs. Scientific Reports, 12(1), 655. https://doi.
org/10.1038/s41598-021-04646-1
Turner, V. (1967). Forest of symbol: Acept of Ndembu Ritual. Ithaca. New
York: Cornell University Press.
บุคลานุกรม
แก้ว (นามสมมติ) (ผู้ให้สัมภาษณ์) กนกกาญจน์ เมืองแก้ว (ผู้สัมภาษณ์). ณ เทศบาลตำบล
ศาลาด่าน อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่. เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2568.
ชาย (นามสมมติ) (ผู้ให้สัมภาษณ์) กนกกาญจน์ เมืองแก้ว (ผู้สัมภาษณ์). ณ เทศบาลตำบล
ศาลาด่าน อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่. เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2568.
มะขาม (นามสมมติ) (ผู้ให้สัมภาษณ์) กนกกาญจน์ เมืองแก้ว (ผู้สัมภาษณ์). ณ เทศบาล
ตำบลศาลาด่าน อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่. เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2568.
สมหญิง (นามสมมติ) (ผู้ให้สัมภาษณ์) กนกกาญจน์ เมืองแก้ว (ผู้สัมภาษณ์). ณ เทศบาล
ตำบลศาลาด่าน อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่. เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2568