การยกระดับการบริหารจัดการชุมชนเพื่อเชื่อมโยง การพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ

Main Article Content

ภูริพัฒน์ แก้วศรี
ทศพล พงษ์ต๊ะ

บทคัดย่อ

 บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) วิเคราะห์ปัญหาการบริหารจัดการชุมชน
เพื่อเชื่อมโยงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ 2) สร้างแนวทางการยกระดับการบริหารจัดการชุมชนเพื่อเชื่อมโยงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ และ 3) ถ่ายทอดแนวทางการยกระดับการบริหารจัดการชุมชนเพื่อเชื่อมโยงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ใช้รูปแบบหลายช่วง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ใหญ่บ้านและประชาชนในเขตเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย ใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน จำนวน 533 ตัวอย่าง ใช้แบบสอบถามและการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูล จำนวน 15 คน ได้แก่ ผู้บริหารท้องถิ่นและผู้ใหญ่บ้าน และประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมกับผู้ใหญ่บ้าน ประชาชน และเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 45 คน เพื่อพัฒนาและถ่ายทอดแนวทางการยกระดับการบริหารจัดการชุมชน ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลแบบพรรณาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาการบริหารจัดการชุมชนในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ย (𝑥̅=2.84, S.D.=0.56) พบปัญหาสูงสุด 3 ด้าน คือ (1) สังคมและวัฒนธรรมชุมชน (2) การอนุรักษ์และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และ (3) บทบาทของผู้นำชุมชน
2) แนวทางการยกระดับการบริหารจัดการชุมชน มี 7 แนวทาง คือ (1) การจัดการทรัพยากร (2) การทำงานแบบบูรณาการ (3) การสื่อสารอย่างทั่วถึง (4) การรักษา เยียวยา ฟื้นฟู ทรัพยากรธรรมชาติ (5) การเปิดโอกาสการมีส่วนร่วม (6) การป้องกันและการมีมาตรการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ และ (7) การสร้างความรู้ความเข้าใจเทคโนโลยีดิจิทัล และ 3) การถ่ายทอดแนว มี 3 ประเด็น คือ (1) การออกแบบการพัฒนาเศรษฐกิจในพื้นที่ (2) การสร้างการรับรู้และความเข้าใจ และ (3) การสร้างวิธีการหรือช่องทางการสื่อสารข้อมูล

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้วศรี ภ. ., & พงษ์ต๊ะ ท. (2024). การยกระดับการบริหารจัดการชุมชนเพื่อเชื่อมโยง การพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 16(2), 103–130. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jhsc/article/view/272061
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมมลพิษ. (2561). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย พ.ศ. 2561.

กรุงเทพฯ: กรมควบคุมมลพิษ.

จุมพล หนิมพานิช. (2551). การวิจัยเชิงคุณภาพในทางรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์.

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชวัลวิทย์ จินดา. (2560). การวิจัยเชิงบูรณาการแบบองค์รวมเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของ

นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ ปริญญาปรัชญาดุษฎี ศษ.ด.

(วัดผลและสถิติการศึกษา). ชลบุรี: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา.

ณัฐพล บัวเปลี่ยนสี. (2561). รูปแบบการพัฒนาบุคลากรในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษ

ภาคตะวันออกเพื่อรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมายในอนาคต. วารสารวิชาการ

สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 4(1), 303-315.

ทนงศักดิ์ คุ้มไข่น้ำ. (2534). การพัฒนาชุมชนเชิงปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: พิมพ์พิธี.

ทศพร แก้วขวัญไกร. (2560). การยกระดับการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนสู่ความยั่งยืน

ในยุคไทยแลนด์ 4.0. การประชุมวิชาการระดับชาติ “นวัตกรรมและเทคโนโลยี

วิชาการ 2017” “วิจัยจากองค์ความรู้สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน”, (น.1-13).

สุรินทร์: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์.

นพวรรณ กาญจนปรัชญาสกุล, ศิรวิทย์ กุลโรจนภัทร, และ วรเดช จันทรศร. (2564).

บุพปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการค้าในเขตเศรษฐกิจพิเศษหนองคาย.

วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 9(1), 347-354.

นภัทร ภัทดีสรวิชญ์, ต่อพงศ์ ม้าไว, ทักษิณา ทับครบุรี, นภัสรพี เดชางกูร, พิสิฏฐ์พล

เตชะพกาพงษ์, ภาคิน เจริญนนทสิทธิ์, มลฑล ณ นคร, วรรณิศาข์ มีสายญาติ,

วิชาดา จอร์จ, วินัย วารมา, อุรารักษ์ สุขสวัสดิ์, และ ปัณรส มาลากุล ณ อยุธยา.

(2563). ปัญหาการจัดการความเหลื่อมล้ำของประชาชนในพื้นที่เขตพัฒนา

เศรษฐกิจพิเศษตาก. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

ปภาดา ถ่อเงิน, และ วิษณุ สุมิตสวรรค์. (2562). ผลกระทบจากแนวทางการพัฒนาเขต

เศรษฐกิจพิเศษต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่: กรณีศึกษาอำเภอ

ดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ประเทศไทย. วารสารการเมืองการปกครอง, 9(3),

-130.

ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2561). หลังเขตเศรษฐกิจพิเศษ. เชียงใหม่: สตูดิโอ โซ สมอล.

ภูริพัฒน์ แก้วศรี. (2561). การบริหารจัดการชุมชนเพื่อการเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ

เชียงราย. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และ

สังคมศาสตร์), 10(19), 140-155. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/

swurd/ article/ view/10523/8796

ภูริพัฒน์ แก้วศรี, และ ทศพล พงษ์ต๊ะ. (2566). รูปแบบ MICRO – PE. ใน รายงานวิจัยเรื่อง

การยกระดับการบริหารจัดการชุมชนเพื่อเชื่อมโยงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจ

พิเศษภาคเหนือ. เชียงราย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

ภาวิดา ธาราศรีสุทธิ. (2556). ภาวะผู้นำและนวัตกรรมทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: มิตรภาพ

การพิมพ์และสติวดิโอ.

ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ พ.ศ. 2564.

(9 กุมภาพันธ์ 2564). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่พิเศษ 27 ง หน้า 1-4.

ล้วน สายยศ, และ อังคณา สายยศ. (2538). เทคนิคการวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 4).

กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

วสันต์ เหลืองประภัสร์, ภัทรวุมิ เฉยศิริ, และ ศุภกานต์ แก้วภิรา. (2565). บทบาทตัวแสดง

และกลไกการดำเนินงานในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ: กรณีศึกษาเขตเศรษฐกิจ

พิเศษเชียงของจังหวัดเชียงราย. รัฐศาสตร์สาร, 43(1), 103-136.

วิลาวัลย์ ธรรมนาม. (2561). รูปแบบการบริหารจัดการชุมชนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง

กรณีศึกษา ชุมชนบานมะม่วงทอง ตำบลท่าดี อำเภอลานสกา จังหวัด

นครศรีธรรมราช. (การค้นคว้าอิสระรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต).

พระนครศรีอยุธยา. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.

ศิริพงษ์ ลดาวัลย์ ณ อยุธยา. (2555). โครงการขยายผลการวิจัยเพื่อติดตามผลแนวทาง

แก้ไขปัญหาวิกฤตหมอกควัน จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2555. วารสารทางรัฐศาสตร์

และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(1-2), 109 – 126. https://so05.tci-thaijo.org/

index.php/polscicmujournal/article/view/86908

สำนักงานจังหวัดเชียงราย. (2566). การประชุมสัมมนาการเตรียมความพร้อมพื้นที่ระเบียง

เศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ. สัมมนาเตรียมความพร้อม ในการพัฒนาพื้นที่ระเบียง

เศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ (Northern Economic Corridor: NEC) ภายใต้

โครงการส่งเสริมและพัฒนาการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชายแดนเศรษฐกิจข้ามแดน

และเขตเศรษฐกิจพิเศษอย่างสร้างสรรค์, เชียงราย.

สำนักงานจังหวัดเชียงราย. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดเชียงราย พ.ศ. 2566 – 2570.

เชียงราย: สำนักงานจังหวัดเชียงราย ศาลากลางจังหวัดเชียงราย.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566, 3 มีนาคม). สศช. กระทรวง

มหาดไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมบูรณาการขับเคลื่อน การพัฒนา

ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษ 4 ภาค. https://www.nesdc.go.th/ewt_news.

php?nid=13647&filename=index

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (2565, 5 สิงหาคม). สถิติจำนวนประชากร.

https:// stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/stat

month/#/view

สุภางค์ จันทวานิช. (2554). การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ:

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุภาพร นิภานนท์. (2560). กลยุทธ์การสื่อสารและการบริหารประเด็นเพื่อผลักดันนโยบาย

ระบบสุขภาพมาตรฐานเดียว. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 16(21), 157-170.

https://so05.tci-thaijo.org/index.php/commartsreviewsiamu/article/

view/172010

อรัญ จิตตะเสโน, และ สุภาคย์ อินทองแดง. (2555). หลักการและวิธีการบริหาร

จัดการชุมชน: ในโครงการวิจัยและพัฒนาตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่สุข

ภาวะองค์รวม ภายใต้แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา. สงขลา: สถาบันวิจัยระบบ

สุขภาพภาคใต้มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

Bartol, K. M., & Martin, D. C. (1997). Management (2nded.). New York:

McGraw - Hill.

Cronbach, L. J. (1970). Essentials of psychological testing (3rd ed). New York:

Harper & Row.