ปณิธานสามประการกับรูปแบบการตีความพุทธธรรมของพุทธทาสภิกขุ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
พุทธทาสภิกขุ 2) ศึกษาหลักการตีความทางปรัชญาและศาสนา และ 3) ศึกษาวิเคราะห์การสร้างรูปแบบการตีความพุทธธรรมบนฐานของปณิธานสามประการของพุทธทาสภิกขุ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสำรวจเอกสารและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องชั้นปฐมภูมิและทุติยภูมิ วิเคราะห์ข้อมูล และนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า ปณิธานสามประการของพุทธทาสภิกขุ ประกอบด้วย (1) การพยายามเข้าถึงหัวใจแห่งศาสนาของตน (2) การพยายามทำความเข้าใจระหว่างศาสนา และ (3) การพยายามนำโลกออกจากอำนาจของวัตถุนิยม ในการนำเสนอปณิธานสามประการปรากฏการใช้ทฤษฎีภาษาคน-ภาษาธรรม เป็นเครื่องมือสำคัญในการตีความ อย่างไรก็ตามหลักการตีความในระบบคำสอนของพระพุทธศาสนาที่สำคัญ ดังนี้ (1) พระสูตรหรือข้อความสองลักษณะ (2) ลักษณะแห่งพรหมจรรย์ (3) คำสอนที่เป็นอุปมาอุปไมย (4) ภาษาสองลักษณะ และ (5) รูปแบบการตอบคำถามของพระพุทธองค์ หลักการตีความดังกล่าวนี้ปรากฏ
ร่องรอยมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลและมีพัฒนาการเรื่อยมาจนถึงสมัยปัจจุบัน ในส่วนของ
รูปแบบการตีความพุทธธรรมบนฐานของปณิธาน 3 ประการ ของพุทธทาสภิกขุ ประกอบด้วย (1) การตีความพุทธธรรมเพื่อการเข้าใจตนเอง (2) การตีความพุทธธรรมเพื่อการเข้าใจผู้อื่น และ (3) การตีความพุทธธรรมเพื่อการเข้าใจโลก การตีความพุทธธรรมบนฐานของปณิธานสามประการของพุทธทาสภิกขุ เป็นการเสนอทางเลือกอีกทางเลือกหนึ่งในการทำความเข้าใจพุทธธรรม อันอาจจะนำมาซึ่งความเข้าใจในตนเอง ลดความยึดมั่นถือมั่น
มีความสมานฉันท์กันระหว่างศาสนา และลดปัญหาในการเบียดเบียนโลกและธรรมชาติ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับทุกเรื่องที่พิมพ์เผยแพร่ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Peview) เฉพาะสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ การตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 10.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 11.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 12.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 14.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 16.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 17.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 19.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 20.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 21.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 24.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง (พิมพ์ครั้งที่ 4). เล่มที่ 25.
กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
ประเวศ อินทองปาน. (2553). พุทธปรัชญาในพระไตรปิฎก (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ:
สำนักส่งเสริมและฝึกอบรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ปรีชา ช้างขวัญยืน, และ สมภาร พรมทา. (2552). มนุษย์กับศาสนา (พิมพ์ครั้งที่ 4).
กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรุตม์ บุญศรีตัน. (2550). รูปแบบการตีความคัมภีร์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท.
วิทยานิพนธ์ พธ.ด. (พระพุทธศาสนา). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ
ราชวิทยาลัย.
พนารัตน์ จันทร์สิทธิเวช. (2558). การศึกษาวิเคราะห์การตีความหลักพุทธธรรมของเชอ
เกียม ตรุงปะ. วิทยานิพนธ์ พธ.ด. (พระพุทธศาสนา). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2549). พุทธธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ:
โรงพิมพ์สหธรรมิก.
พุทธทาสภิกขุ. (2516). อิทัปปัจจยตา. สุราษฎร์ธานี: ธรรมทานมูลนิธิ.
พุทธทาสภิกขุ. (2537). ภาษาคน-ภาษาธรรม. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
พุทธทาสภิกขุ. (2541). มรดกที่ขอฝากไว้. กรุงเทพฯ: ธรรมทานมูลนิธิ.
พุทธทาสภิกขุ. (2549). ปณิธาน 3 ประการ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สุขภาพใจ.
วีระ สมบูรณ์. (2549). พุทธทาสยังอยู่ไปไม่ตาย เล่ม 2 สืบสานปณิธานพุทธทาส.
กรุงเทพฯ: คณะอนุกรรมการฝ่ายหนังสืออนุสรณ์ 100 ปี ชาตกาล พุทธทาส
ภิกขุ.
วีรชาติ นิ่มอนงค์. (2552). การศึกษาวิเคราะห์ทฤษฎีอรรถปริวรรตศาสตร์ในพระพุทธ
ศาสนาเถรวาท. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ
ราชวิทยาลัย.
เสถียร โพธินันทะ. (2516). ชุมนุมพระสูตรมหายาน. กรุงเทพฯ: บรรณาคาร.
เสรี พงศ์พิศ. (2528). ท่านพุทธทาสกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: รุ่งแสงการพิมพ์.
Lopez. D. (1988). Buddhist Hermeneutics. Honolulu: University of Hawaii
Press.
