อิทธิพลของกระบวนการกล่อมเกลาคุณธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยผ่านการแสดงหนังตะลุงภาคใต้

Main Article Content

ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ
ไชยวัฒน์ เผือกคง
อมร หวังอัครางกูร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทของศิลปินพื้นบ้านหนังตะลุงในการสื่อสารประเด็นทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และ 2) วิเคราะห์กระบวนการกล่อมเกลาคุณธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขผ่านการแสดงของศิลปินพื้นบ้าน
หนังตะลุง ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกศิลปินพื้นบ้านหนังตะลุง จำนวน 10 คน นักการเมืองท้องถิ่นและนักการเมืองระดับชาติ จำนวน 3 คน นักวิชาการผู้มีความรู้ด้านหนังตะลุง จำนวน 2 คน และประชาชนผู้ชม
การแสดง จำนวน 5 คน ร่วมกับการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์อย่างเป็นระบบด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอด้วยวิธีการบรรยายแบบเล่าเรื่อง  
ผลการวิจัยพบว่า หนังตะลุงเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่มีบทบาทในการเป็นสื่อนำข่าวสารให้ความรู้ทางการเมือง ความบันเทิง และแหล่งเรียนรู้ในขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมประเพณีของท้องถิ่น มีการนำเสนอข้อมูลผ่านตัวละครในการแสดงด้วยวิธีการต่าง ๆ ของนายหนังตะลุงการสื่อสารเรื่องราวผ่านการแสดงหนังตะลุงส่งผลถึงอิทธิพลด้านความคิดต่อผู้ชมการแสดงเป็นอย่างมากโดยเฉพาะทางด้านการเมือง นายหนังตะลุงเป็น
ผู้ที่มีบทบาทในการสื่อสารและกล่อมเกลาคุณธรรมทางการเมืองไปยังผู้ชมการแสดงโดยใช้ศิลปะการถ่ายทอดเรื่องราวและความคิดผ่านบทสนทนาบทกลอน และบทเพลงด้วยภาษาถิ่นภาคใต้ เพื่อให้ผู้ชมการแสดงสามารถรับรู้เข้าใจถึงปรากฏการณ์ทางการเมืองและสังคมที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานั้น ตลอดจนตระหนักถึงสิทธิและหน้าที่ในความเป็นพลเมืองตามวิถีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หนังตะลุงจึงเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่มีพลังทางด้านสุนทรีย์ศาสตร์ในการกล่อมเกลาคุณธรรมทาง
การเมืองให้ผู้ชมการแสดงมีค่านิยมที่ถูกต้องดีงาม จึงสมควรที่จะมีการสืบสานและต่อยอดศิลปะการแสดงหนังตะลุงให้คงอยู่ในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าต่อไป

 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แผ้วชนะ ณ. ., เผือกคง ไ. ., & หวังอัครางกูร . อ. . (2023). อิทธิพลของกระบวนการกล่อมเกลาคุณธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยผ่านการแสดงหนังตะลุงภาคใต้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 15(2), 97–123. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jhsc/article/view/264281
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชวน เพชรแก้ว. (2546). หนังตะลุงในประเทศไทย. สุราษฎร์ธานี: สำนักศิลปะและ

วัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ. (2565). อิทธิพลของกระบวนการกล่อมเกลาคุณธรรมทางการเมืองใน

ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยผ่านการแสดง

หนังตะลุงภาคใต้. วิทยานิพนธ์ รม. (การเมืองการปกครอง). สุราษฎร์ธานี:

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล. (2525). ความเปลี่ยนแปลงและความต่อเนื่องในศิลปะหนัง

ตะลุง. กรุงเทพฯ: สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พิทยา บุษรารัตน์. (2547). หนังตะลุงและโนราในบริบทของโครงสร้างและพลวัตทาง

สังคมวัฒนธรรมภาคใต้. วารสารทักษิณคดี, 7(1), 107-138.

พีระพงศ์ สุจริตพันธ์. (2561). การสื่อสารทางการเมืองผ่านหนังตะลุงภาคใต้: ศึกษาใน

ห้วงวิกฤตการณ์ทางการเมืองปี พ.ศ.2548-2558. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. (สื่อสาร

การเมือง). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกริก.

สมัย สุทธิธรรม. (2550). หนังตะลุง. หนังสือสารคดี ชุดตามรอยอดีต. กรุงเทพฯ:

ศิลปาบรรณาคาร.

อุดม หนูทอง. (2531). ดนตรีและการละเล่นพื้นบ้านภาคใต้. สงขลา: ภาควิชาภาษาไทย

และภาษาตะวันออก คณะมนุษย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

บุคลานุกรม

จรูญ หยูทอง (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ สำนักงานวัฒนธรรม

จังหวัดสงขลา 10/1 ถนนสุขุม ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา.

เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2565.

ทิพย์ พลัดทองศรี (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ บ้านเลขที่ 180/4

หมู่ที่ 7 ตำบลควนมะพร้าว อำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง. เมื่อวันที่ 19

มีนาคม 2565.

ธนวัฒน์ จันทร์ย่อง (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ บ้านเลขที่ 174/45

ซอย ปทุมพร 12 หมู่ที่ 1 ตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัด

สุราษฎร์ธานี. เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2565.

ปิยะศักดิ์ นวลจริง (หนังศักดิ์ เสรีศิลป์) (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์).

ณ บ้านเลขที่ 151 หมู่ที่ 7 ตำบลรัตภูมิ อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา.

เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2565.

ละออง บุญพรหม (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ บ้านเลขที่ 26/2 หมู่

ที่ 3 ตำบลควนกรด อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช. เมื่อวันที่ 20

มีนาคม 2565.

วิเชียร เกื้อมา (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ บ้านเลขที่ 131/27 หมู่

ที่ 3 ตำบลพญาขัน อำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง. เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2565.

วิชัย เกื้อมา (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ บ้านเลขที่ 252/5 หมู่ที่ 1

ตำบลหัวไทร อำเภอไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช. เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2565.

สืบพงศ์ ธรรมชาติ (ผู้ให้สัมภาษณ์) ณัฐพงษ์ แผ้วชนะ (ผู้สัมภาษณ์). ณ สถาบันทักษิณคดี

ศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ 53/2 หมู่ 1 ตำบลเกาะยอ อำเภอเมืองสงขลา

จังหวัดสงขลา. เมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2565.