สถานภาพองค์ความรู้ที่ใช้ในการศึกษาการกลายเป็น คำไวยากรณ์: มุมมองการวิจัยในภาษาไทย

Main Article Content

ธีรภัทร คำทิ้ง
กาญจนา วิชญาปกรณ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ที่ใช้ศึกษาการกลายเป็นคำไวยากรณ์ในงานวิจัยทางภาษาไทยตามประเด็นศึกษาที่ปรากฏในงานวิจัย ได้แก่ องค์ความรู้ที่ใช้ในการศึกษาหน้าที่ทางไวยากรณ์ และองค์ความรู้ที่ใช้ในการศึกษาการกลายเป็นคำไวยากรณ์ โดยศึกษาจากเอกสารที่เผยแพร่ในฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ พ.ศ. 2537 - 2563 จำนวน 35 เรื่อง วิเคราะห์ข้อมูลในลักษณะการเขียนเชิงบรรยาย ผลการศึกษาพบว่า 1) องค์ความรู้ที่ใช้ในการศึกษาหน้าที่ทางไวยากรณ์ พบ 2 แนวคิด ได้แก่ แนวคิดไวยากรณ์โครงสร้างตามเกณฑ์ของวิจินตน์ ภาณุพงศ์ (2526: 175) แนวคิดไวยากรณ์หน้าที่นิยมแบบลักษณ์ภาษาของกีฟอน (Givón, 2001: 49) และ 2) องค์ความรู้ที่ใช้ในการศึกษาการกลายเป็นคำไวยากรณ์ พบ 2 แนวคิด ได้แก่ แนวคิดกระบวนการกลายเป็นคำไวยากรณ์ และแนวคิดทิศทางการกลายเป็นคำไวยากรณ์


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คำทิ้ง ธ., & วิชญาปกรณ์ ก. . (2022). สถานภาพองค์ความรู้ที่ใช้ในการศึกษาการกลายเป็น คำไวยากรณ์: มุมมองการวิจัยในภาษาไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 14(1), 116–135. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jhsc/article/view/250454
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ วารีเขตต์. (2556). การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของคำสรรพนามบุรุษที่ 1 ใน

ภาษาไทยสมัยรัตนโกสินทร์ วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ:

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กรชนก นันทกนก. (2562). การศึกษาหน้าที่ทางไวยากรณ์ของคำว่า ค่อย ที่ปรากฏใช้

ในภาษาไทย. วารสารมังรายสาร, 7(2), 1 - 12.

กรองกานต์ รอดพันธ์. (2555). ถึง: การศึกษาเชิงประวัติ. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กาจบัณฑิต วงศ์ศรี. (2547). เครือข่ายความหมายของคำว่า ออก ในภาษาไทย.

วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กิ่งกาญจน์ เทพกาญจนา. (2559). กระบวนการกลายเป็นรูปไวยากรณ์. กรุงเทพฯ:

สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จรัสดาว อินทรทัศน์. (2539). กระบวนการที่คำกริยากลายเป็นคำบุพบทในภาษาไทย.

วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิรัชย์ หิรัญรัศ. (2550). การศึกษาความหมายของคำว่า เอา ในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์

อ.ด. (ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชัชวดี ศรลัมพ์. (2538). การศึกษามโนทัศน์ของคำว่า เข้า. วิทยานิพนธ์ อ.ด. (ภาษาศาสตร์).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชาฎินี มณีนาวาชัย. (2559). การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของคำกริยา ไป เป็นคำบ่งชี้

ทัศนภาวะ. วิทยานิพนธ์ อ.ด. (ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย

เกษตรศาสตร์.

ทัดดาว รักมาก. (2562). วิวัฒนาการการใช้คำว่า แก่ ในภาษาไทย. วารสารวรรณวิทัศน์,

(2), 142 - 177.

ธีรภัทร คำทิ้ง. (2563). หน้าที่ทางไวยากรณ์และความหมายของคำว่า ขี้ ที่ปรากฏใน

ภาษาไทยปัจจุบัน. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 9(2), 57 - 75.

นพรัฐ เสน่ห์. (2556). การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของ ด้วย. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นพวรรณ เมืองแก้ว. (2556). คำแสดงการขอร้องในภาษาไทย: การศึกษาตามแนว

ทฤษฎีการกลายเป็นคำไวยากรณ์. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ:

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นันทริยา ลำเจียกเทศ. (2539). คำไวยากรณ์ที่กลายมาจากคำนามเรียกอวัยวะและส่วน

ของพืช ในภาษาไทยล้านนา. วิทยานิพนธ์ อ.ด. (ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ:

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิดา จำปาทิพย์. (2557). พัฒนาการของคำบอกปฏิเสธ บ่ มิ ไป่ ไม่. วิทยานิพนธ์ อ.ด.

(ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปิ่นกาญจน์ วัชรปาณ. (2548). อยาก: การศึกษาเชิงประวัติ. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ไพทยา มีสัตย์. (2540). การศึกษาคำช่วยหน้ากริยาที่กลายมาจากคำกริยาในภาษาไทย.

วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภคภต เทียมทัน. (2561). พัฒนาการของคำว่า บน ในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ อ.ด.

(ภาษาไทย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มนต์ชัย เดชะพิพัฒน์สกุล. (2552). การศึกษาคำว่า ได้ ในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ ศศ.ม.

(ภาษาศาสตร์ประยุกต์). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

มิ่งมิตร ศรีประสิทธิ์. (2546). การศึกษาเชิงประวัติของคำว่า แล้ว อยู่ อยู่แล้ว. วิทยานิพนธ์

อ.ม. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เมธาวี ยุทธพงษ์ธาดา. (2555). การขยายหน้าที่และความหมายของคำว่า ตัว ตั้งแต่สมัย

สุโขทัยถึง พ.ศ.2551. วิทยานิพนธ์ ปร.ด. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ:

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ราตรี แจ่มนิยม. (2546). การศึกษาคำบุพบทที่กลายมาจากคำกริยาในภาษาไทย.

วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย). นครนายก: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

รุ่งทิพย์ รัตนภานุศร. (2549). การขยายความหมายของคำกริยาแสดงการรับรู้ด้วยตาใน

ภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ อ.ด. (ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รุ่งอรุณ ทีฆชุณหเถียร. (2545). อนิยมสรรพนามและปฤจฉาสรรพนาม: การศึกษาเชิง

ประวัติ. วิทยานิพนธ์ อ.ด. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วรลักษณ์ วีระยุทธ. (2556). การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของคำว่า ไป ในภาษาไทย.

วิทยานิพนธ์ ศศ.ม. (ภาษาศาสตร์ประยุกต์). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย

เกษตรศาสตร์.

วิจินตน์ ภาณุพงศ์. (2526). โครงสร้างของภาษาไทย : ระบบไวยากรณ์ (พิมพ์ครั้งที่ 10).

กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

วิยะดา มีศรี. (2562). การศึกษาเชิงประวัติหน้าที่ไวยากรณ์และความหมายของคำว่า อัน.

วิทยานิพนธ์ ศศ.ด. (ภาษาศาสตร์). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ศุภชัย ต๊ะวิชัย. (2557). มโนทัศน์พื้นที่ในภาษาไทย: กรณีศึกษาคำว่า หลัง ที่ปรากฏใน

เว็บไซต์พันทิปดอทคอม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(1), 131 -

สัณห์ธวัช ธัญวงษ์. (2557). กระบวนการกลายเป็นคำไวยากรณ์ของคำ ไว้. วิทยานิพนธ์

อ.ม. (ภาษาไทย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สิรีมาศ มาศพงศ์. (2557). ย้อนพินิจชีวิตคำบริภาษ: จาก พี่อ้าย สู่ ไอ้พี่บ้า. กรุงเทพฯ:

สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุทธิรักษ์ บูรพาศิริวัฒน์. (2560). กระบวนการขยายความหมายของคำว่า เสือก ในภาษาไทย.

วารสารภาษาและภาษาศาสตร์, 36(1), 124 - 145.

สุรีเนตร จรัสจรุงเกียรติ (2551). ยัง: การศึกษาเชิงประวัติ. วิทยานิพนธ์ อ.ด. (ภาษาไทย).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรีเนตร จรัสจรุงเกียรติ. (2555). พัฒนาการของคำว่า เป็น ในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาไทย).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวดี นาสวัสดิ์. (2552). ระบบการให้เกียรติที่สะท้อนจากคำขึ้นต้น คำสรรพนามบุรุษที่ 1

และ 2 คำลงท้าย และคำรับในราชาศัพท์ไทย. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ภาษาศาสตร์).

กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

โสภาวรรณ แสงไชย. (2537). กริยารอง ขึ้น และ ลง ในภาษาไทย. วิทยานิพนธ์ อ.ม.

(ภาษาศาสตร์). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อันธิกา ธรรมเนียม. (2558). การศึกษาเชิงประวัติของคำ ไหน. วารสารศรีปทุมปริทัศน์

ฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 15(2), 130 - 139.

อัญชลี สิงห์น้อย วงศ์วัฒนา. (2558). วจีวิภาคและวากยสัมพันธ์ในภาษาไทย. พิษณุโลก:

มหาวิทยาลัยนเรศวร.

อิศเรศ ดลเพ็ญ. (2550). การศึกษาเปรียบเทียบคำว่า เอา ในสมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา

และสมัยปัจจุบัน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 24(3), 1 - 12.

Bybee, J. (2003). Mechanisms of Change in Grammaticization: The Role of

Frequency. In B. Joseph, & R. Janda, (Eds.), The Handbook of

Historical Linguistics. Oxford: Blackwell.

Bybee, J. L., Perkins, R., & Pagliuca, W. (1994). The evolution of grammar:

tense, aspect and modality in the languages of the world. Chicago:

The University of Chicago Press.

DeLancey, S. (1977). Grammaticalization and the gradience of categories:

Relator nouns and postpositions in Tibetan and Burmese.

Philadelphia: John Benjamins Publishing.

Givón, T. (2001). Syntax: vol 1 - 2. Amsterdam: Philadelphia: John Benjamis.

Heine, B. & Kuteva, T. (2007). The genesis of grammar: a reconstruction.

Oxford: Oxford University Press.

Hopper, P. J., & Traugott, E.C. (2003). Grammaticalization (2nd Edition).

Cambridge Textbooks in Linguistics. USA: Cambridge University

Press.

Lehmann, C. (1985). Thoughts on grammaticalization. Erfurt: Universität

Erfurt.