การสร้างสรรค์นวัตกรรมงานหัถกรรมจักสานเตยปาหนันเพื่อพัฒนา กระบวนการผลิตสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาและคิดค้นแนวทางการสร้างนวัตกรรมงานหัตถกรรมจักสานเตยปาหนันด้านรูปแบบและกระบวนการผลิตสู่ความยั่งยืน 2) เพื่อถ่ายทอดกระบวนการสร้างผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจักสานเตยปาหนันกลับสู่ชุมชนและวัดผลกลุ่มผู้ผลิตและผู้บริโภคกลุ่มเป้าหมายรูปแบบการวิจัยเป็นแบบผสานวิธี ใช้แนวคิดของ Carole Gray และ Julian Malins ว่าด้วยกระบวนการวิจัยในศิลปะและการออกแบบเป็นกรอบการวิจัย ผู้วิจัยดำเนินเก็บข้อมูลด้านงานหัตถกรรมจักสานเตยปาหนันด้วยการทบทวนวรรณกรรมและการลงพื้นที่ พบปัญหาขาดแคลนช่างจักสานสืบทอดเพราะเยาวชนไม่สนใจ เนื่องจากรายได้ต่ำและใช้เวลาผลิตนาน กระบวนการผลิตซับซ้อนตั้งแต่การเตรียมเส้นใยจนถึงการสาน และรูปแบบผลิตภัณฑ์ดั้งเดิมอาจไม่ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ กำหนดกลุ่มตัวอย่างในพื้นที่จังหวัดกระบี่และกรุงเทพมหานคร คือ ผู้ที่สนใจเรียนรู้งานหัตถกกรรมและช่างงานหัตถกรรมจักสานเตยปาหนัน จำนวน 20 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (กลุ่มเฉพาะทางด้านงานหัตกรรม) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) แบบสัมภาษณ์ 2) แบบสอบถาม 3) แบบประเมินนวัตกรรมงานหัตถกรรมจักสานเตยปาหนัน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า นวัตกรรมงานหัตถกรรมจัดสานเตยปาหนันต้องมีองค์ประกอบที่สำคัญ คือ 1) แนวคิดที่สามารถนำมาใช้ในด้านเศรษฐกิจได้ 2) มีความใหม่ 3) เกิดสิ่งใหม่ที่เกิดจากการใช้ความรู้และความคิดสร้างสรรค์ 3) กระบวนการใหม่นำมาใช้ได้ นวัตกรรมงานหัตถกรรมจัดสานเตยปาหนันที่ได้สร้างสรรค์ขึ้นมานั้นได้รับผลการประเมินจากกลุ่มตัวอย่าง คือ ด้านการรองรับการใช้งาน (= 4.00, 4.01 SD.= 0.52, 0.47), ด้านการใช้งานเครื่องมือ กลไก (
= 3.96, 3.99 SD.= 0.49) กระบวนการทำงานนวัตกรรมงานหัตถกรรมจักสานเตยปาหนัน (
= 4.04, 4.02 SD.= 0.52, 0.55) ความสวยงามของผลิตภัณฑ์ (
= 4.09, 4.15 SD.= 0.52,0.54)
องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ คือ นวัตกรรมงานหัตถกรรมจัดสานเตยปาหนันนี้สามารถสร้างกระบวนการทำงานใหม่สามารถทำให้การทำงานงานหัตถกรรมจักสานเตยปาหนันของผู้ที่ไร้ฝีมือหรือไม่มีประสบการณ์สามารถสานขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ได้ ต่างกันตรงที่ผู้เชี่ยวชาญใช้เวลาในการสานได้เร็วกว่าเพราะมีความชำนาญ และสามารถสร้างสรรค์ชิ้นงานผ่านนวัตกรรมนี้ได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Dhanyawadee, P. (2003). Folk wisdom of roof wickerwork with nipa palm leaves and economic development of self-reliant communities: A case study on Moo 2 Ban Wat Bang Pron, Tambon Bang Prong, Mueang District, Samut Prakan Province [Master’s thesis, Dhonburi Rajabhat University].
Kawkamsue, P. (2019). Conservation, inheritance, and development of traditional basketry handicrafts through product design concepts. Walailak Abode of Culture Journal, 19(2), 68–96.
Klinsuwan, S. (2023). Pandanus’s way of life: The creative design innovation through the local wisdom: A case study of Duhun Village, Trang Province [Doctoral dissertation, Silpakorn University].
Klinsuwan, S. (2023). The waste materials’ development from Panan pandanus handicrafts to new creative materials: A case study of Panan Pandanus Product Community Enterprise of Ban Duhun, Trang Province. The Journal of Fine and Applied Arts, Khon Kaen University, 15(2), 19–20.
Nunart, N. (2017). Local wisdom as the value of life and culture for sustainable education. Social Sciences Research and Academic Journal, 12(34), 17–26.
Ruangrit, P. (2015). Development design handicraft woven Panan pandanus for the furniture industry based on creative economy [Doctoral dissertation, Mahasarakham University].
Sarasook, M. (2014). Development of appropriate production technology in bamboo basketry handicrafts in the community. Kasetsart Journal of Science, 36(1), 22–34.
Sustainable Arts and Crafts Institute of Thailand. (2024, December 28). An overview of Thai arts and crafts products report. https://cms.sacit.or.th/cms/uploads/categories/0ba41b0d638ce6603ba 3187af10ea9ca/_1918c1e7e53d428c0ea1d7ccd3821cc9.pdf
Thongkaem, K. (2019). The problems and guidelines for promoting OTOP products on the Buddhist online market in Udon Thani Province. Journal of MCU Nakhondhat, 6(9), 14-18.
Thepphitak, C. (2019, July 7). Environmental and work physiology. https://iph.sut.ac.th/wp-content/uploads/2019/07/สรีรวิทยาการทำงาน-Wk-1-12562.pdf
Intuwong, G. (2022, November 15). The innovation management bamboo production for add value community economic foundation. National Research Council of Thailand.
Prachachat. (2024, April 11). DLife. https://www.prachachat.net/d-life/news-1542337
Suksawang, S. (2025, July 1). Design thinking. https://www.sasimasuk.com/16875793/บทความ-design-thinking
