บทบาทของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อป้องกันการคอร์รัปชัน

Main Article Content

โสฬสญา จีบสุวรรณ
รัตพงษ์ สอนสุภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการและวิเคราะห์กรณีศึกษาการคอร์รัปชัน ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย รวมถึงแนวทางที่เหมาะสมในการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชันของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์เจาะลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจากบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์และผู้เกี่ยวข้อง จำนวน 8 คน และกรณีศึกษา จำนวน 7 บริษัท


ผลการวิจัยพบว่า หลักธรรมาภิบาลหรือบรรษัทภิบาลของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ไทยยังไม่มีประสิทธิภาพอย่างเพียงพอในการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชัน ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (สำนักงาน ก.ล.ต.) และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพราะยังมีช่องทางการกระทำผิดของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ อันเป็นผลมาจากมาตรการหรือแนวทางรวมทั้งสภาพแวดล้อม (Eco-system) ที่ยังนำไปสู่การทุจริตคอร์รัปชันได้ กรณีแรกมี 4 บริษัท ที่การกระทำความผิดโดยใช้ช่องโหว่ทางกฎหมายกระทำความผิด รวมทั้งการปั่นหุ้นเพื่อสร้างราคา และกรณีที่สอง มี 3 บริษัท ที่การกระทำความผิดใช้การตกแต่งบัญชี ซึ่งได้สร้างผลกระทบต่อสังคมเป็นวงกว้าง รวมทั้งลดทอนความเชื่อมั่นจากนักลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศต่อตลาดหลักทรัพย์ไทยอีกด้วย


ข้อเสนอแนะจากการศึกษา 1) เมื่อบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แล้ว หน้าที่การกำกับดูแลบริษัทควรถ่ายโอนให้แก่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (สำนักงาน ก.ล.ต.)  ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐที่มีอำนาจดูแลตามกฎหมาย เพื่อความโปร่งใสในการกำกับดูแลและลดปัญหาการทับซ้อน 2) ควรสร้างระบบประเมินเพื่อวัดระดับบรรษัทภิบาลให้สะท้อนความจริงและโปร่งใส และ 3) ควรบังคับใช้กฎหมายให้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ จากกรณีที่บริษัทกระทำความผิดทั้งโทษทางแพ่งและอาญา เพื่อลดผลกระทบต่อสังคมและสร้างความเชื่อมั่นต่อตลาดหลักทรัพย์ไทย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จีบสุวรรณ โ. ., & สอนสุภาพ ร. (2025). บทบาทของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อป้องกันการคอร์รัปชัน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา, 13(1), 21–43. https://doi.org/10.14456/husoaru.2025.2
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535. (2535, 12 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 109 ตอนที่ 22. หน้า 41.

พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546. (2546, 3 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 120 ตอนที่ 65ก. หน้า 142, 163-164.

พระราชกำหนดนิติบุคคลเฉพาะกิจเพื่อการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ พ.ศ. 2540. (2540, 27 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 114 ตอนที่ 29 ก. หน้า 3.

พระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561. (2561, 10 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 135 ตอนที่ 33 ก. หน้า 55-56.

ผาสุก พงษ์ไพจิตร และสังศิต พิริยะรังสรรค์. (2537). คอร์รัปชันกับประชาธิปไตยไทย. ศูนย์ศึกษาเศรษฐศาสตร์การเมือง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รัตพงษ์ สอนสุภาพ. (2566). ธรรมาภิบาลและการควบคุมคอร์รัปชัน. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรังสิต.

สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD). (2566). รายงานผลสำรวจการกำกับดูแลกิจการบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ปี 2566. สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (Thai IOD). http://thai-iod.com/imgUpload/Brochure%20CGR%202023_ver_%2015072024%20-%20final.pdf

สมบูรณ์ ศิริประชัย. (2550). ธรรมาภิบาลภายใต้กระแสโลกาภิวัฒน์ : นัยต่อประเทศไทย. ใน เอกสารประกอบการการสัมมนาทางวิชาการประจำปี 2550 ครั้งที่ 30 เรื่อง “เศรษฐกิจไทยภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์: การปฏิรูปเชิงสถาบัน” (หน้า 1-91). คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สุรพล ศรีวิทยา, กิติศักดิ์ ปรกติ, รัตพงษ์ สอนสุภาพ และคณะ. (2557). แนวทางแก้ไขและการป้องกันปัญหาการคอร์รัปชันของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

สังศิต พิริยะรังสรรค์. (2549). ทฤษฎีคอร์รัปชั่น. สำนักพิมพ์ร่วมด้วยช่วยกัน.

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต). (2567). สถิติการดำเนินการทางบริหาร. สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. https://www.sec.or.th/TH/Documents/AnnualStatistics/enforce-statistic-admin-TH.pdf

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต). (2567). สถิติการดำเนินการทางแพ่ง. สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาด หลักทรัพย์. https://www.sec.or.th/TH/Documents/AnnualStatistics/enforce-statistic-civil-TH.pdf

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต). (2567). สถิติการเปรียบเทียบ/กล่าวโทษ. สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. https://www.sec.or.th/TH/Documents/AnnualStatistics/enforce-statistic-criminal-TH.pdf

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต). (2566). การคอร์รัปชัน. สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. https://www.sec.or.th/cgthailand/TH/Pages/corruption.aspx

Arsalidou, D., & Wang, M. (2005). Difficulties with enforcing Western standards of corporate governance in Asia. European Business Law Review, 16, 329.

Hutchroft, P. D. (1998). Booty capitalism: The politics of banking in the Philippines. Cornell University Press.

Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.

Khan, M. H., & Jomo, K. S. (Eds.). (2000). Rents, rent-seeking and economic development: Theory and evidence in Asia. Cambridge University Press.

Williamson, O. E. (1975). Markets and hierarchies: Analysis and antitrust implications. Macmillan.

Williamson, O. E. (2005). The economics of governance. American Economic Review, 95(2), 1–18.

OECD. (2004). OECD principles of corporate governance 2004. OECD. https://www.oecd.org/en/publications/oecd-principles-of-corporate-governance-2004_9789264015999-en.html

OECD. (2023). G20/OECD principles of corporate governance 2023. OECD. https://www.oecd.org/en/publications/g20-oecd-principles-of-corporate-governance-2023_ed750b30-en.html

Simon, H. A. (1947). Administrative behavior: A study of decision-making processes in administrative organization. Macmillan.

Rose-Ackerman, S. (1999). Corruption and government: Causes, consequences, and reform. Cambridge University Press.