การวัดความมั่นคงของมนุษย์: ข้อท้าทายและโอกาสในบริบทพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

                  การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อท้าทายและโอกาสในการวัดความมั่นคงของมนุษย์ในบริบทพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส โดยใช้การวิจัยเชิงเอกสาร ประกอบการวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากรายงานดัชนีความมั่นคงของมนุษย์ ในช่วงปี 2555 – 2566 ผลการศึกษา พบว่า จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส มีค่าดัชนีความมั่นคงของมนุษย์อยู่ในระดับสูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศอย่างมีนัยสำคัญ จากการวิเคราะห์ข้อมูลองค์ประกอบรายมิติของดัชนี พบความไม่สอดคล้องอย่างมีนัยสำคัญระหว่างสิ่งที่ดัชนีพยายามวัดกับองค์ประกอบของตัวชี้วัด โดยเฉพาะในมิติด้านสุขภาพและมิติความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน โดยค่าดัชนีความมั่นคงของมนุษย์ ในมิติความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของทั้งสามจังหวัดอยู่ในระดับสูงมาก แต่ในสถานการณ์จริงพื้นที่ยังคงเผชิญกับสถานการณ์ความรุนแรงและความไม่สงบอย่างต่อเนื่อง ความคลาดเคลื่อนดังกล่าวสะท้อนข้อจำกัดของตัวชี้วัดและกระบวนการจัดเก็บข้อมูลในปัจจุบัน ซึ่งยังไม่สามารถสะท้อนบริบททางสังคมและการเมืองเฉพาะของพื้นที่ชายแดนใต้ได้อย่างเพียงพอ งานวิจัยนี้จึงเสนอให้มีการพัฒนากรอบการประเมินที่สะท้อนบริบทพื้นที่ได้ดีขึ้นทางสังคม วัฒนธรรม และโครงสร้างความเปราะบางของพื้นที่มากยิ่งขึ้น การปรับปรุงตัวชี้วัดให้สามารถสะท้อนความเป็นจริงในระดับพื้นที่ได้อย่างแม่นยำ จะช่วยเพิ่มศักยภาพของการวัดความมั่นคงของมนุษย์ให้เป็นเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการกำหนดนโยบายที่มีฐานข้อมูลรองรับและเหมาะสมกับบริบทเฉพาะพื้นที่ นอกจากนี้ การศึกษายังเสนอให้มีการนำผลการศึกษาข้อมูลอื่นๆ ที่สามารถใช้ร่วมกับคะแนนค่าดัชนีความมั่นคงของมนุษย์เดิม เพื่อให้การประเมินความมั่นคงของมนุษย์ในพื้นที่ชายแดนใต้สะท้อนสถานการณ์ที่แท้จริงได้รอบด้านยิ่งขึ้น