ภาคปฏิบัติการและการต่อรองการใช้สิทธิมนุษยชนศึกษาในโรงเรียน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ภาคปฏิบัติการและการต่อรองในการใช้สิทธิมนุษยชนศึกษาของครูและนักการศึกษาในโรงเรียน โดยแสดงให้เห็นถึงวิธีการทำงานของครูผู้สอนสิทธิมนุษยชนระดับมัธยมศึกษาในการต่อรองการจัดการเรียนการสอน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ มีการเลือกผู้ให้สัมภาษณ์แบบเจาะจง เป็นกลุ่มครูผู้สอนรายวิชาสังคมศึกษาที่สอนเนื้อหาเกี่ยวข้องกับประเด็นสิทธิมนุษยชนศึกษาที่สร้างการมีส่วนร่วมของเด็กในชั้นเรียน จำนวน 8 คน ประกอบด้วยผู้สอนที่มาจากโรงเรียนระดับอำเภอ โรงเรียนระดับจังหวัด และโรงเรียนชั้นนำของประเทศ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกผ่านแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง มีการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์และเอกสารที่เกี่ยวข้องและตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าด้านวิธีรวบรวมข้อมูล ผลการศึกษาพบว่าจากหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 สิทธิมนุษยชนศึกษามีสถานะเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ในกลุ่มสาระวิชาหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิต นอกจากนี้ยังปรากฏในฐานะตัวชี้วัดระหว่างทางและตัวชี้วัดปลายทาง จากการสัมภาษณ์ยังพบว่าสิทธิมนุษยชนศึกษาเกี่ยวข้องกับกลุ่มสาระประวัติศาสตร์ และกลุ่มสาระศาสนา ศีลธรรมและจริยธรรมอีกด้วย ผลการวิจัยแสดงให้เห็นลักษณะสำคัญของครูผู้กล้าหาญ ซึ่งมีวิธีการต่อรองในการทำงาน ประกอบด้วย 1) การใช้ตำราเป็นเค้าโครงสำหรับการสอน และ 2) การออกแบบการเรียนการสอนใหม่ ประกอบด้วยการรู้จักผู้เรียน การตีความตัวชี้วัด การเชื่อมโยงสถานการณ์ปัจจุบัน และกิจกรรมนอกห้องเรียน ซึ่งเป็นการออกแบบการเรียนการสอนที่ประกอบไปด้วยความรู้และทักษะ คุณค่าและทัศนคติ และการลงมือทำตามแนวคิดเรื่องสิทธิมนุษยชนศึกษา ทำให้เห็นว่าภาคปฏิบัติการและการต่อรองของครูผู้สอนเป็นไปอย่างประนีประนอม โดยเป็นการจัดการเรียนการสอนเพื่อตอบวัตถุประสงค์การเรียนรู้ของรัฐ ในขณะที่ทักษะ ทัศนคติและการลงมือทำเป็นสิ่งสำคัญที่ครูผู้สอนตระหนักถึงในการออกแบบการเรียนการสอน ​ผลการศึกษายังแสดงให้เห็นว่าผู้สอนมีภาพลักษณ์เป็น “หัวหน้าแกงค์เด็ก” ในสายตาของผู้บริหารและเพื่อนร่วมงาน