การเปรียบเทียบระบบเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทพวนอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปรียบเทียบระบบเสียงวรรณยุกต์และสัทลักษณะของวรรณยุกต์ภาษาไทพวนที่พูดในอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย ผู้วิจัยเก็บข้อมูลจากผู้บอกภาษา 2 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านกลาง ตำบลปากตม และบ้านบุฮม ตำบลบุฮม ใช้แนวคิดกล่องวรรณยุกต์ของ วิลเลี่ยม เจ เก็ดนีย์ และวิเคราะห์สัทลักษณะของวรรณยุกต์โดยใช้โปรแกรม Praat ผลการวิเคราะห์ระบบเสียงวรรณยุกต์ พบว่า ภาษาไทพวนบ้านกลาง มีจำนวนหน่วยเสียงวรรณยุกต์ 5 หน่วยเสียง การแยกเสียงรวมเสียงบ้านกลางเป็นแบบ A1-234 B1234 C1=DL123 และ C234=DL4 (B≠DL) ส่วนภาษาไทพวนบ้านบุฮมมีจำนวนหน่วยเสียงวรรณยุกต์ 6 หน่วยเสียง การแยกเสียงรวมเสียงบ้านบุฮมเป็นแบบ A1-234 C123-4 B123=DL123 และ B4=DL4 (B=DL) ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของการแยกเสียงรวมเสียงของภาษาไทพวน จากการเปรียบเทียบระบบเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทพวนที่พูดในอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย มีความแตกต่างกันทั้งจำนวนหน่วยเสียงและรูปแบบการแยกเสียงรวมเสียง ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า บ้านบุฮมยังคงรักษาภาษาไทพวนดั้งเดิมไว้ได้เป็นอย่างดี ในขณะที่การแยกเสียงรวมเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทพวนบ้านกลางมีลักษณะคล้ายกับภาษากลุ่มลาว การแปรเปลี่ยนของระบบวรรณยุกต์ภาษาไทพวนบ้านกลางน่าจะเป็นผลจากการสัมผัสภาษา
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กศน.อำเภอเชียงคาน. (2553). ประวัติศาสตร์หมู่บ้านและชุมชนในจังหวัดเลย อำเภอเชียงคาน. รุ่งแสงธุรกิจการพิมพ์.
เจ้าคำหลวง หน่อคำ. (2555). ประวัติศาสตร์เมืองพวน (พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร และสมชาย นิลอาธิ, ผู้แปล). ศาลามโหสถ.
ฐนพรรณ ธูปหอม. (2560). การแปรของวรรณยุกต์ตามตัวแปรอายุในภาษาไทพวน อ.เชียงคาน จ.เลย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].
ณชากุญ สิงห์เสนา. (2556). การใช้คำลงท้ายของชาวไทยพวน: บ้านบุฮม อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].
พิณรัตน์ อัครวัฒนากุล. (2546). การเปลี่ยนแปลงของวรรณยุกต์: กรณีศึกษาภาษากลุ่มลาว [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
พิณรัตน์ อัครวัฒนากุล. (2562). “พวน” ไม่ใช่ “ลาว”: หลักฐานทางภาษาศาสตร์ด้านคำศัพท์และเสียงเพื่อยืนยันความแตกต่างระหว่างภาษา. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์, 36(1), 1-31.
โพธิ์ แซมลำเจียก. (2537). ตำนานไทยพวน: เรื่องเล่าเก่าแก่. สามัคคีสาร (ดอกหญ้า).
เรืองเดช ปันเขื่อนขัติย์. (2531). ภาษาถิ่นตระกูลไทย (พร้อมทั้งภาษาตระกูลต่าง ๆ ในประเทศไทย). สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
ศุภกิต บัวขาว. (2561). การแปรของวรรณยุกต์ภาษาเลย อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์, 35(2), 304-330.
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2543). ภูมิศาสตร์ภาษาถิ่น. เอกพิมพ์ไท.
อดุลย์เดช ติยะบุตร. (2553). เมืองเลยที่เรารัก. โรงพิมพ์ประมวลวิทยา.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2548). ภาษาในสังคมไทย ความหลากหลาย การเปลี่ยนแปลงและการพัฒนา (พิมพ์ครั้งที่ 4). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรรถวิทย์ รอดเจริญ, อุบลวรรณ สวนมาลี และประเทือง ทินรัตน์. (2559). การศึกษาเชิงสำรวจ: การสัมผัสภาษาของผู้พูดภาษาไตหย่า อำเภอซินผิง มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 24(46), 331-347.
Brown, J. M. (1965). From ancient Thai to modern dialects. Social Science Association Press of Thailand.
Gedney, W. J. (1972). A checklist for determining tones in Tai dialects. In M. E. Smith (Ed.), Studies in linguistics in honor of George L. Trager (pp. 423–437). Moulton.
