บทบาทของวิถีอาหารและการดื่มกินในวรรณกรรมท้องถิ่นภาคใต้ยุคการพิมพ์

Main Article Content

Phatchalin Jeennoon

Abstract

This research article thus aimed to analyze the roles of foodways and consumption in southern Thai literature in the print era. The data were collected from 23 selected stories of southern Thai literature in the print era. This research employed the concepts of functions of Folklore for data analysis. The findings reveal that roles of foodways and consumption in southern Thai literature in the print era were found 8 roles as follows:1) to strengthen relationship among relatives and among people in the communities; 2) to serve as a means for life creation and death; 3) to explain the origin of human births, and uniqueness of people in each group; 4) to emphasize on values of food chain in the ecological system; 5) to serve as a means to foster virtues and social equality; 6) to enhance knowledge on Thai customs, rituals, and community resources; 7) to create co-awareness on being communities; and 8) to serve as a means to convey the happiness of the people and the communities. The research results can be applied to studying of Local Thai literature in other areas. The analysis of roles of foodways and consumption in southern Thai literature in the print era may be essential for considering the roles of other literature.

Article Details

Section
บทความวิจัย

References

คลังความรู้ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. (19 ตุลาคม 2556). ภูมิปัญญาพืชสมุนไพร: ตาตุ่มทะเล. https://km.dmcr.go.th/c_1/s_350/d_6420

คล้าย ศรีพนัง. (2497). สี่เกลอ. นครศรีธรรมราช: โรงพิมพ์รัตนโสภณ.

คล้าย ศรีพนัง. (2502). หญิงหน่ายชายรัก. นครศรีธรรมราช: โรงพิมพ์กระจ่างภาษิต.

ชาติชาย มุกสง. (2556). รัฐ โภชนาการใหม่กับการเปลี่ยนแปลงวิถีการกินในสังคมไทย พ.ศ. 2482-2517 [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชัย จันรอดภัย. (2497). นางกุณฑลเกสี. สงขลา: โรงพิมพ์สมบูรณ์.

แดง นักปราชญ์. (2491). เผรียญทอง. พัทลุง: โรงพิมพ์พัทลุง.

ทอง หนูขาว. (2503). สี่เสือสองสาวสามสัตว์. นครศรีธรรมราช: โรงพิมพ์กระจ่างภาษิต.

ทัตพล พูลสุวรรณ. (2566). ฤๅความกลัวมิอาจจางหาย: เมื่อชนชั้นนำสยามไทยรับรองอำนาจ "ผี" ผ่านพิธีกรรมราชสำนัก. ใน งานเสวนาทางวิชาการ เรื่อง "ผี: นานาสาระความเชื่อในวัฒนธรรมไทย" (น. 1-25). สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร.

เสือ ชำนาญภักดี. (2481). กลิ่นกรอบแก้ว. สงขลา: โรงพิมพ์สมบูรณ์.

เสือ ชำนาญภักดี. (2494). นกในนาง นางในนก. สงขลา: โรงพิมพ์สมบูรณ์.

นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (2566). ปฏิบัติการของความสวย (Practices of Beautification) มุมมองจากสตรีนิยม. https://www.sac.or.th/portal/th/

ปรมินท์ จารุวร. (2554). กาญจนนิมิต: คติชนเนื่องด้วยความเชื่อและประเพณีสวดพระมาลัยที่บ้านหนองขาว. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พัชลินจ์ จีนนุ่น. (2567). วิถีอาหารและการดื่มกินในวรรณกรรมท้องถิ่นภาคใต้ยุคการพิมพ์. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 24(1), 203-243.

พิชยะพัฒน์ นัยสุภาพ. (2563). แสงไฟ ความมืด และความกลัวในเรื่องผีของเหม เวชกร (ปลายทศวรรษ 2470 ถึงต้นทศวรรษ 2510). วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์, 7(1), 64-68. (page range flagged above — please verify against source)

พิน พรหมบริรักษ์. (2495). ลอยวาริน สินสุวรรณ. สงขลา: โรงพิมพ์สมบูรณ์.

เพ็ญนภา ทิพย์สุราษฎร์. (2559). การศึกษาพืชสมุนไพรท้องถิ่นและภูมิปัญญาด้านการใช้สมุนไพร กรณีศึกษา: อุทยานแห่งชาติแก่งกรุง จังหวัดสุราษฎร์ธานี [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

รัญวรัชญ์ กอบศิริธีร์วรา และปพนพัชร์ กอบศิริธีร์วรา. (2562). ตัวละครอมนุษย์กับวัฒนธรรมศึกษาในมังงะญี่ปุ่น. วารสารเครือข่ายญี่ปุ่นศึกษา, 9(2), 79-97.

วัชราภรณ์ ดิษป้าน. (2544). อนุภาคน้ำเต้าในตำนานน้ำท่วมโลกและตำนานกำเนิดมนุษย์. วารสารภาษาและวรรณคดีไทย, 18(18), 62-77.

ระดม พบประเสริฐ. (2549). ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมการกินอาหารไทย [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศิราพร ณ ถลาง. (2554). ทฤษฎีคติชนวิทยา วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน-นิทานพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศิราพร ฐิตะฐาน. (2537). ในท้องถิ่นมีนิทานและการละเล่น. กรุงเทพฯ: มติชน.

สมาคมสร้างสังคมและสิ่งแวดล้อม. (2553). การสืบทอดและร่วมสร้างสำนึกทางวัฒนธรรมการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ชอง อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.

สะมะแอ วงศ์สะอาด และจิ เส็มหมาด. (2503). เมืองสิด (ขุนแกล้ว) แหมะเว. พัทลุง: โรงพิมพ์อุดมพานิชกิจ.

สีนวล มากนวล. (2496). สุราวิวาทนักปราชญ์วิจารณ์. พัทลุง: โรงพิมพ์พัทลุง.

สุกัญญา สุจฉายา. (2549). พิธีกรรมตำนาน นิทาน เพลง: บทบาทของคติชนกับสังคมไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์, พิสิฐ เจริญวงศ์, และปรีชา นุ่นสุข. (2542). ภาคใต้. ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้ (เล่ม 12, น. 5648). กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย.

สุนทร คำยอด. (2559). การสร้าง "ความเป็นล้านนา" ในวรรณกรรมของนักเขียนภาคเหนือ. วารสารธรรมศาสตร์, 35(3), 43-60.

อติวิชญ์ เซี่ยงคิ้ว. (2566). บทบาทของประเพณีฉลองแม่พระไถ่ทาสที่มีต่อชุมชนวัดคอนเซ็ปชัญ เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 31(3), 32-47.

พ่วง บุษรารัตน์. (2541). อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ อาจารย์พ่วง บุษรารัตน์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.

Todorov, T. (1994). On human diversity: Nationalism, racism, and exoticism in French thought. Harvard University Press.