ผีเจ้าพ่อดงภูดิน : ทุนทางวัฒนธรรมในเทศกาลแข่งเรือวันสงกรานต์ปฏิบัติการ Soft Power ระดับท้องถิ่น

บทคัดย่อ

         บทความวิชาการนี้ เป็นผลการศึกษาทุนทางวัฒนธรรมของคนอำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งดำรงชีพอยู่ในระบบนิเวศน์ลำน้ำมูลและป่าชุมชนดงภูดินพื้นที่กว่า 5,100 ไร่ และยังคงมีความเชื่อถือในผีเจ้าพ่อดงภูดิน ยังมีพลวัตของความเชื่อปรับเปลี่ยนไปตามพื้นที่และเวลา ไม่ได้ยึดมั่นในความเชื่อแบบดั้งเดิม โดยมองผ่านการจัดแข่งเรือหาปลา 5 ฝีพายที่ได้จัดขึ้นในฤดูแล้ง ช่วงเทศกาลวันสงกรานต์ โดยไม่เคยมีการจัดการแข่งขันในช่วงนี้มาก่อน ทั้งนี้ความเชื่อดั้งเดิมในการแข่งเรือต้องจัดในเดือนพฤศจิกายน ความเชื่อเดิมนั้นต้องจัดแข่งถวายเจ้าพ่อดงภูดินก่อนจึงจะสามารถจัดการแข่งขันได้ ทั้งนี้บริบทดังกล่าวนี้ มีนัยสำคัญ 3 ประการ คือ  1) ความเชื่อดั้งเดิมในสังคมอีสานสามารถปรับปรนได้  2) ทุนทางวัฒนธรรมและสำนึกท้องถิ่นนิยม คือ อำนาจสำคัญที่จะยกระดับคุณภาพชีวิตคนท้องถิ่น  3) แนวคิด Soft Power สามารถนำมาปรับใช้ในระดับท้องถิ่นเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจในชุมชนได้ โดยให้ความสำคัญกับการสืบค้นองค์ความรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น การสร้างกลไกขับเคลื่อนและการวางแผนเชิงกลยุทธ์การขับเคลื่อน บทความนี้ใช้แนวคิดทุนทางวัฒนธรรม แนวคิดท้องถิ่นนิยม และแนวคิด Soft Power ในการวิเคราะห์