นวัตกรรมเพื่อสร้างความยั่งยืนจากทุนทางวัฒนธรรม ภายใต้ศรัทธาหลวงปู่จ้อย อำเภอแกดำจังหวัดมหาสารคาม

Main Article Content

ธเนศ ฉัตรจุฑามณี
เกริกกฤษณ์ โชคชัยรัชดา
วุฒิกร กะตะสีลา
มลฤดี เชาวรัตน์

บทคัดย่อ

             บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้างนวัตกรรม จากการพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมและเพื่อบ่มเพาะและสืบสานคุณค่าทางวัฒนธรรม อำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม โดยเน้นการบูรณาการความเชื่อท้องถิ่นกับการออกแบบผลิตภัณฑ์ บริการและพื้นที่สร้างสรรค์ ผ่านการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ภายใต้แนวคิด “ถวาย – ไหว้ – เซิ้ง” อันสะท้อนบริบทวัฒนธรรมในปฏิทินฮีต 12 โดยนำนวัตกรรมที่เกิดขึ้นไปใช้ในงานเทศกาลเข้าพรรษาแกดำ ซึ่งเป็นประเพณีประดิษฐ์ของชุมชน ประเภทการวิจัยที่ใช้คือวิธีวิจัยแบบผสม (Mixed Method) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม การสังเกตการณ์ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มย่อย และใช้เครื่องมือแผนที่วัฒนธรรม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติพรรณนา การคำนวณผลตอบแทนจากการลงทุนทั้งด้านเศรษฐกิจและอัตราส่วนผลตอบแทนทางสังคม (ROI/SROI) ขณะที่การวิเคราะห์เชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการตีความเชิงวัฒนธรรม
            โครงการได้ออกแบบนวัตกรรมผ่านการสร้างสัญลักษณ์ “เต่าหลวงปู่” เพื่อเชื่อมโยงความเชื่อท้องถิ่นกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การแสดง และพื้นที่วัฒนธรรม โดยมีเทศกาลเข้าพรรษาแกดำในฐานะ “ประเพณีประดิษฐ์” เป็นเวทีขับเคลื่อนนวัตกรรมทางวัฒนธรรมระดับอำเภอ นำไปสู่การมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างกว้างขวาง การสืบทอดองค์ความรู้ และการสร้างรายได้ ผลลัพธ์ที่ได้สะท้อนความเข้มแข็งของทุนทางวัฒนธรรม ทั้งในมิติเศรษฐกิจ สังคม และการธำรงอัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างยั่งยืน.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2562). วัฒนธรรมคุณค่าสู่มูลค่า. https://www.culture.go.th/culture_th/ewt_news.php?nid=3972&filename=index

กาญจนา แก้วเทพ. (2560). เครื่องมือทำงานวัฒนธรรมชุมชนและสื่อพิธีกรรมศึกษา. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).

ณัฐชา ลี้ปัญญาพร. (2563). การศึกษาทุนทางวัฒนธรรมชาติพันธุ์ลาวครั่งในมิติการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชน บ้านทุ่งสีหลง อำเภอดอนตูม จังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ทวีศิลป์ สืบวัฒนะ, นราวิทย์ ดาวเรือง, เกริกกฤษณ์ โชคชัยรัชดา, วุฒิกร กะตะสีลา, ปริตส์ สาติ, ณัฐพล นาทันตอง, และซิสิกกา วันจันทร์. (2561). การขยายตัวของชุมชนจังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. 2408–2560. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 37(2), 44–56.

ธนิก เลิศชาญฤทธ์. (2554). การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).

ปิแยร์ บูร์ดิเยอ. (2550). เศรษฐกิจเชิงสัญลักษณ์ (ชนิดา เสงี่ยมไพศาลสุข, แปล). สำนักพิมพ์คบไฟ.

เอกรินทร์ พึ่งประชา. (2566, 19 ตุลาคม). ผู้ประกอบการทางวัฒนธรรม "กลไก" การเพิ่มคุณค่าวัฒนธรรมและมูลค่าเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) https://www.sac.or.th/portal/th/article/detail/532

Brown, T., & Wyatt, J. (2010). Design thinking for social innovation. Stanford Social Innovation Review, 8(1), 31–35.

Hobsbawm, E., & Ranger, T. (Eds.). (1983). The invention of tradition. Cambridge University Press.

Magretta, J. (2002). Why business models matter. Harvard Business Review. Harvard Business Review, 80(5), 86–92.

Throsby, D. (2001). Economy and culture. Cambridge University Press.