โครงสร้างชื่ออาหารในสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน

Main Article Content

ภัทรสุดา บุตรวงค์
กิตติชัย สมศรีโย
พิกุลแก้ว กาษร
ณัฐวดี ทุมขันธ์
พงค์ศิริ อ้นนอก
กรัณย์กร บุญภา
ชุมพล หอกเพ็ชร
ศราวุธ หล่อดี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์โครงสร้างชื่ออาหารในสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เก็บข้อมูลจากสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เล่ม 1-15 พบชื่ออาหารจำนวน 81 คำ จากนั้นนำชื่ออาหารไปวิเคราะห์ด้านจำนวนคำ และแบ่งตามรูปแบบวิธีการสร้างคำและชนิดของคำ ผลการวิจัยพบว่า โครงสร้างชื่ออาหารปรากฏจำนวนคำ 1-6 คำ มีวิธีการสร้างคำแบบไม่ซับซ้อนและแบบซับซ้อน ด้วยการนำคำนาม คำกริยา และคำคุณศัพท์มาประกอบสร้างเป็นชื่ออาหาร แบ่งโครงสร้างชื่ออาหารได้ 6 กลุ่ม คือ        1) โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 1 คำ พบ 1 แบบ 2) โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 2 คำ พบ 3 แบบ 3) โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 3 คำ พบ 6 แบบ 4) โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 4 คำ พบ 6 แบบ 5) โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 5 คำ พบ 2 แบบ และ 6) โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 6 คำ พบ 2 แบบ เมื่อพิจารณาจำนวนโครงสร้างชื่ออาหารทั้ง 6 กลุ่ม พบโครงสร้างชื่ออาหารที่มี 2 คำมากที่สุด จำนวน 33 คำ รองลงมาเป็นโครงสร้างชื่ออาหารที่มี 3 คำ จำนวน 28 คำ โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 4 คำ จำนวน 9 คำ โครงสร้างชื่ออาหารที่มี 1 คำ จำนวน 7 คำ และโครงสร้างชื่ออาหารที่มี 5-6 คำ โครงสร้างละ 2 คำ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤษฎา มั่นเหมาะ. (2565). กระบวนการตั้งชื่ออาหารในภาษาไทยถิ่นเหนือตามแนวทฤษฎีอรรถศัพท์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชนกพร อังศุวิริยะ. (2557). การวิเคราะห์โครงสร้างคำเรียกชื่ออาหารภาษาไทยท้องถิ่นภาคใต้ของกลุ่มชาติพันธุ์ ในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. 6(1) : 17-30.

ชุติมา ช้างขำ. (2559). การวิเคราะห์ที่มาและลักษณะของคำที่ใช้ในการตั้งชื่ออาหารจากสารานุกรมวัฒนธรรม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). พิษณุโลก : มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ธนานันท์ ตรงดี. (2554). รายงานการวิจัย ไวยากรณ์ไทยฉบับครอบคลุมภาษาย่อย เล่มที่ 4 เรื่อง ไวยากรณ์ ภาษาไทยถิ่นอีสาน. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม สนับสนุนโดยสำนักงานคณะกรรมการ การอุดมศึกษา (สกอ.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

ภาสพงศ์ ผิวพอใช้. (2560). โครงสร้างคำเรียกชื่ออาหารไทย : ศึกษาจากตำราแม่ครัวหัวป่าก์ของท่านผู้หญิง เปลี่ยน ภาสกรวงศ์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. 11(2). 1-11.

มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์. (2542). สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เล่ม 1-15. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์.

รุ่งนภา เบอะสินธุ์. (2558). การศึกษาส่วนประกอบของชื่ออาหารไทลื้อในหมู่บ้านธาตุ ตำบลหย่วน อำเภอ เชียงคำ จังหวัดพะเยา. (การศึกษาอิสระปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต). พะเยา : มหาวิทยาลัยพะเยา.

ศราวุธ หล่อดี และกิตติชัย สมศรีโย. (2562). โครงสร้างคำประสมภาษาอีสานในนวนิยายเรื่องคำอ้าย. วารสาร มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 38(4) : 78-87.

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (2562). โครงการสารานุกรมวัฒนธรรมไทย. ค้นเมื่อ 16 มีนาคม 2568, จาก https://db.sac.or.th/thailand-cultural-encyclopedia/about-us.php

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2537). พจนานุกรมภาษาถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.

อนัตตยา คอมิธิน. (2548). การศึกษาการตั้งชื่ออาหารในภาษาไทยตามแนวทฤษฎีอรรถศาสตร์ปริชาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2522). สมมติฐานซาเพียร์-วอร์ฟ. วารสารอักษรศาสตร์. 11(2) : 20-32.

Sapir, E. (1949). The Status fo Linguistics as a Science. In Mandelbaum, D. G. (Ed.), Culture, Language, and Personality : Selected Essays (p. 69). Berkeley and Los Angeles, California : University of California Press.

Whorf, B. L. (1956). An American Indian model of the universe, The relation fo habitual thought and behavior to language. In Carroll, J. B. (Ed.), Language, Thought, and Reality : Selected Writings of Benjamin Lee Whorf (pp. 57-64, 135). Cambridge, Mass. : M.I.T. Press.