การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครู
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครู และ 2) วิเคราะห์สมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครูหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน ตัวอย่างเป็นนักศึกษาครู คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จำนวนทั้งสิ้น 70 คน ทดลองใช้นวัตกรรมแบบกึ่งการทดลอง (quasi – experimental research) เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ คู่มือกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่ส่งเสริมสมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครูและ แบบประเมินสมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครู วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ paired-sample t-test ปรากฏผลการวิจัยคือ
1) กิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาครั้งนี้มีหลักการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะในการวิจัยที่สังเคราะห์ขึ้นได้ทั้งหมด 5 หลักการ สังเคราะห์เป็นขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นการคัดเลือกปรากฏการณ์ ขั้นการศึกษาปรากฏการณ์ ขั้นการวิเคราะห์ปรากฏการณ์ ขั้นการเชื่อมโยงปรากฏการณ์ และขั้นการสรุปปรากฏการณ์ตามลำดับ ออกแบบเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ได้ทั้งหมด 3 กิจกรรมใน 3 กระบวนวิชา มีค่าความสอดคล้องระหว่างกิจกรรมที่ออกแบบกับนิยามในการวิจัย โดยผู้เชี่ยวชาญ 3 คนได้ค่าเฉลี่ย 1.00 ทุกกิจกรรมและขั้นตอน ซึ่งมากกว่าที่กำหนดที่ 0.66 และความเหมาะสมด้านความสอดคล้องกับกระบวนวิชา ความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ ความสอดคล้องกับช่วงวัยนักศึกษา ความน่าสนใจของกิจกรรม และระยะเวลาในการจัดกิจกรรม มีค่าเฉลี่ยมากกว่าระดับที่กำหนดที่ 4.50 ทุกด้าน โดยผู้เชี่ยวชาญได้ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมเพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุงตามความเหมาะสม2) ผลการวิเคราะห์สมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครูหลังการทดลองใช้กิจกรรมการเรียนรู้ในการวิจัยพบว่า สมรรถนะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครูในทั้ง 3 กระบวนวิชาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 หลังจากใช้กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน สามารถกล่าวได้ว่ากิจกรรมนี้สามารถส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครูได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชนาพร แสนสมบัติ. (2559). การสอนทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณเพื่อการดำรงชีพในศตวรรษที่ 21. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 5(2). https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NBJ/article/view/253073
สุคนธ์ สินธุพานนท์. (2558). การจัดการเรียนรู้ของครูยุคใหม่เพื่อพัฒนาทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. ห้างหุ้นส่วนจำกัด 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.
อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2561). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อการสร้างมุมมองแบบองค์รวมและการเข้าถึงโลกแห่งความจริงของผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(2), 348–365.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). The George Washington University, School of Education and Human Development.
Daehler, K. R., & Folsom, J. (2016). Making sense of science: Phenomena-driven science instruction. WestEd.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
Facione, P. A. (2015). Critical thinking: What it is and why it counts (2015 update). Measured Reasons LLC. https://www.researchgate.net/publication/251303244
Halpern, D. F. (2014). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking (5th ed.). Psychology Press.
Halpern, D. F. (2014). Thought and knowledge: An introduction to critical thinking (5th ed.). Psychology Press.
Heard, J., Scoular, C., Duckworth, D., Ramalingam, D., & Teo, I. (2020). Critical thinking: Definition and structure. Australian Council for Educational Research. https://research.acer.edu.au/ar_misc/38
Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16(3), 235–266. https://doi.org/10.1023/B:EDPR.0000034022.16470.f3
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Kompa, J. (2017). Phenomenon-based learning: A practical guide for teachers. Education Press.
Lai, E. R. (2011). Critical thinking: A literature review research report. Parsons Publishing.
Naiditch, F. (2016). Teaching critical thinking in the classroom. Routledge.
Nuora, P., & Välisaari, J. (2019). Kitchen chemistry course for chemistry education students: Influences on chemistry teaching and teacher education – A multiple case study. Chemistry Teacher International, 2(1), 1–10.
Paul, R., & Elder, L. (2014). Critical thinking: Tools for taking charge of your professional and personal life (2nd ed.). Pearson Education.
Scriven, M., & Paul, R. (1992, August). Critical thinking defined [Paper presentation]. Critical Thinking Conference, Atlanta, GA.
Silander, P. (2015). Phenomenon-based learning. http://www.phenomenoleducation.info/phenomenon-based-learning.html
Symeonidis, V., & Schwarz, J. F. (2016). Phenomenon-based teaching and learning through the pedagogical lenses of phenomenology: The recent curriculum reform in Finland. Forum Oświatowe, 28(2), 31–47.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
