องค์ประกอบทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย: การวิเคราะห์องค์ความรู้จากวรรณคดี “สามก๊ก” ตอนศึกผาแดง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 2) เพื่อวิเคราะห์องค์ความรู้จากวรรณคดี “สามก๊ก” ตอนศึกผาแดง เป็นแนวทางในการวัดทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ผู้วิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) โดยนำข้อมูลจากการจดบันทึกข้อมูล และการถอดเทปการสัมภาษณ์เชิงลึก จัดทำระบบหมวดหมู่ ตามกรอบการสัมภาษณ์เชิงลึก แล้วนำเสนอเชิงบรรยายประกอบการอภิปรายผล ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์ แบบวิเคราะห์ข้อมูล
ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 การหาข้อเท็จจริง องค์ประกอบที่ 2 การค้นหาปัญหา องค์ประกอบที่ 3 การวิเคราะห์ปัญหา องค์ประกอบที่ 4 การประเมินและเลือกวิธีการแก้ปัญหา และองค์ประกอบที่ 5 การยอมรับและวางแผนการปฏิบัติ 2) องค์ความรู้จากวรรณคดีสามก๊กที่สามารถเป็นแนวทางในการวัดทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์มี 5 ประการ คือ ผู้เรียนสามารถ (1) ระบุหรืออธิบายข้อมูลสำคัญที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ (2) ค้นหาหรือเสนอวิธีแก้ปัญหาเท่าที่จะสามารถทำได้ โดยไม่มีการตัดสินว่าความคิดนั้นผิดหรือถูก (3) พิจารณาสาเหตุที่สำคัญ ระบุและแจกแจงลักษณะของปัญหาที่เกิดขึ้น (4) ทำให้วิธีการแก้ปัญหามีความชัดเจนในการปฏิบัติมากยิ่งขึ้น เป็นการกำหนดเกณฑ์ในการประเมินวิธีการแก้ปัญหาและเลือกวิธีการแก้ปัญหาที่ดีที่สุด (5) ทำให้แนวทางแก้ปัญหาที่เลือกได้รับการยอมรับ จนนำไปสู่การวางแผนในการแก้ปัญหาและการลงมือปฏิบัติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมณี และคณะ. (2544). วิทยาการด้านการคิด. เดอะมาสเตอร์กรุ๊ปแมเนจเม้นท์จำกัด.
ธนพล แซ่คู. (2563). การพัฒนากลยุทธ์การจัดการชั้นเรียนในระดับมัธยมศึกษา: การวิเคราะห์องค์ความรู้จาก
วรรณคดีสามก๊กและพหุกรณีศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
บุษดี อรสิริวรรณ. (2560). การปฏิบัติการจิตวิทยาในวรรณกรรมสามก๊ก. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับ
ภาษาไทย, 37(1), 119-144.
พรสวรรค์ วงค์ตาธรรม. (2558). การคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ ทักษะการคิดในศตวรรษที่ 21. วารสาร
ศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 38(2), 111-121.
ภุสัสชิ กันทะบุผา. (2552). การวิเคราะห์กระบวนการแก้ปัญหาที่ตัวละครใช้ในวรรณคดี เรื่อง สามก๊ก. วิทยานิพนธ์
ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิทยา พุ่มยิ้ม. (2560). การบริหารตามหลักธรรมาภิบาลกรณีศึกษา สามก๊กเพื่อนำประยุกต์ใช้ในการบริหาร
สถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(1), 1787-1803.
เว้ย นา. (2554). การวิเคราะห์คุณธรรมในคำคมจากวรรณคดีเรื่องสามก๊กเพื่อเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการ
สอนภาษาไทยสำหรับชาวจีนที่เรียนภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศิริเดช สุชีวะ และคณะ. (2559). ทักษะทางปัญญาของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา: การพัฒนาโมเดล
และเครื่องมือวัดออนไลน์. http://drive.google.com/file:///C:/Users/user/Downloads/
pdf_1512096158%20(1).pdf
สำนักพิมพ์ศรีปัญญา. (2560). สามก๊ก (เล่ม1-2) ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ชุดอมตะวรรณคดีทรงค่า. ศรีปัญญา.
สุภางค์ จันทวานิช, (2547). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 12). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bloom, B.S. (1976). Human Characteristic and School Learning. McGraw –Hill.
Bruner, J. S. (1960). The process of education. Harvard University Press.
Dewey, J. (1976). Moral Principle in Education. Houghton Mifflin Co.
Jeffrey Baumgartner. (2020). The Basics of Creative Problem Solving – CPS. https://shorturl.asia/ZGXlk.
Parnes, S. J. (1967). Creative behavior guidebook. Charles Scribner's Sons. Torrance, E. P. (1975). Motivation and Creativity. F.E.Peacock.
Treffinger, D.J., Isaksen, S.G. (2005). Creative problem solving: The history,
development, and implications for gifted education and talent development.
Gifted child quarterly, 49(4), 342-353
Treffinger, D. J., Selby, E. C., & Isaksen, S. G. (2008). Understanding individual problem-solving style:
A key to learning and applying creative problem solving. Leaning and Individual
Differences, 18(4).
Weir, J. J. (1974). Problem Solving is Every body’s Problem. The Science Teacher, 41, 16 – 18.
