อัตลักษณ์สถาปัตยกรรมทางประวัติศาสตร์เมืองนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์สถาปัตยกรรมทางประวัติศาสตร์เมืองนนทบุรี โดยกำหนดขอบเขตข้อมูลการวิจัยจากสถาปัตยกรรมที่ปรากฎในโบราณสถานของอำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี จำนวน 11 พื้นที่ 24 แห่ง ด้วยวิธีการลงพื้นที่สำรวจภาคสนามและศึกษาข้อมูลจากเอกสาร ภาพถ่าย ผลการวิจัยพบว่า อัตลักษณ์สถาปัตยกรรมทางประวัติศาสตร์เมืองนนทบุรี มีพัฒนาการแบ่งออกเป็น 3 ช่วง ได้แก่ ช่วงสมัยอยุธยาตอนปลาย (ก่อน พ.ศ.2310) ช่วงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (พ.ศ.2325-2394) ช่วงสมัยรัตนโกสินทร์ถึงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (พ.ศ.2394-2488) หน้าที่ใช้สอยสถาปัตยกรรมแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มประกอบพิธีทางศาสนา จำนวน 10 แห่ง กลุ่มสักการะบูชา จำนวน 6 แห่ง กลุ่มประกอบกิจกรรมทางศาสนา จำนวน 6 แห่ง กลุ่มสถานศึกษา จำนวน 2 แห่ง รูปแบบสถาปัตยกรรมแบ่งออกเป็น 3 แบบ ได้แก่ แบบประเพณีนิยม แบบพระราชนิยม แบบอิทธิพลตะวันตก โดยมีการเปลี่ยนแปลงไปตามบริบทแวดล้อมและอิทธิพลที่ได้รับจากกลุ่มผู้กำหนดสร้างหรือบูรณะปฏิสังขรณ์ในแต่ละยุคสมัย จนปรากฎเป็นแบบผสมผสานทางศิลปกรรม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2537). ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 82 เรื่องพระราชพงศาวดารกรุงสยามจากต้นฉบับของบริติชมิวเซียมกรุงลอนดอน .กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
กรมศิลปากร. (2552). “พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของเมืองนครปฐม” ใน ปกิณกคดีประวัติศาสตร์ไทย เล่ม 2. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
ขจรศักดิ์ เจ้ากรมทอง. (2557). สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นนนทบุรี : ความสืบเนื่องและการเปลี่ยนแปลง. วารสารเกษมบัณฑิต. 15(2) : 49-59.
คณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว.2542. วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ และภูมิปัญญาจังหวัดนนทบุรี. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ.
ชาตรี ประกิตนนทการ. (2556). ศิลปะ-สถาปัตยกรรมสมัยรัชกาลที่ 1 : แนวคิด คติสัญลักษณ์ และ ความหมายทางสังคมยุคต้นรัตนโกสินทร์. วารสารวิจิตรศิลป์. 4(1) : 243-324.
ณัฐวัตร จินรัตน์. (2546). การออกแบบสถาปัตยกรรมแบบพระราชนิยมในรัชกาลที่ 3. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ปัทมา เจริญกรกิจ. (2558). พระอุโบสถและพระวิหารสมัยอยุธยาตอนปลาย-รัตนโกสินทร์ตอนต้น ในพื้นที่คลองอ้อมนนท์ จังหวัดนนทบุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ปิยมาศ สุขพลับพลา. (2546). การศึกษาเปรียบเทียบสถาปัตยกรรมพระอารามหลวงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว : กรณีศึกษาวัดเทพธิดารามวรวิหาร วัดราชนัดดารามวรวิหาร วัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหาร. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ลา ลูแบร์.ซิมอง เดอ. (2510). จดหมายเหตุลาลูแบร์ฉบับสมบูรณ์ แปลโดย สันต์ ท.โกมลบุตร. กรุงเทพฯ: ก้าวหน้า.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2540). บางใหญ่ : ชุมชนชาวสวนในเขตนนทบุรี. วารสารเมืองโบราณ . 23(3) : 55.
สายชล สัตยานุรักษ์. (2558). การวิจัยเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ : ประวัติศาสตร์สังคมไทย. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
สายันต์ ไพรชาญจิตร์. (2548). กระบวนการโบราณคดีชุมชน: การวิจัยเชิงปฏิบัติการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างความสามารถของชุมชนท้องถิ่นในการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรมในจังหวัดน่าน . รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพฯ: สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุนทรโวหาร(ภู่), พระ. (2513). นิราศสุนทรภู่. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภา.
หวน พินธุพันธ์.2547.ประวัติศาสตร์เมืองนนทบุรี.กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
อนุวิทย์ เจริญศุภกุล. (2541). ปราสาทเมืองต่ำ : การศึกษาทางประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2546). อัตลักษณ์ : การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
