ยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม: กรณีศึกษาชุมชนสามศาสนา สามสายน้ำ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาบริบทเชิงท่องเที่ยวของชุมชนสามศาสนา สามสายน้ำ 2) วิเคราะห์สภาพแวดล้อมของสถานที่ท่องเที่ยวสามศาสนา สามสายน้ำ และ 3) สร้างยุทธศาสตร์พัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์สามศาสนา สามสายน้ำ ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การวิจัย
เชิงคุณภาพ (Qualitative Research) พื้นที่วิจัย คือ ตำบลคลองตะเคียน และตำบลสำเภาล่ม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยการคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสังเกต และการศึกษาเอกสาร สำรวจ สังเกต การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง การควบคุมคุณภาพ โดยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากนั้นทำการสังเคราะห์ สรุป โดยใช้แนวคิด 7Gs ได้แก่ หัวใจสีเขียว การเดินทางสีเขียว แหล่งท่องเที่ยวสีเขียว ชุมชนสีเขียว กิจกรรมสีเขียว บริการสีเขียว และรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม พร้อมจิตอาสา และเทคนิคการวิเคราะห์ SWOT Analysis เพื่อประเมินศักยภาพและสภาพแวดล้อมของชุมชน จากนั้นนำข้อมูลมาสังเคราะห์ด้วยเทคนิค TOWS Matrix เพื่อกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนา ผลการวิจัยพบว่า บริบทของชุมชนมีทุนทางวัฒนธรรมและสังคมที่เข้มแข็งซึ่งสอดคล้องกับองค์ประกอบของการท่องเที่ยวสีเขียว ผลการวิเคราะห์ SWOT Analysis มีจุดแข็งโดยเฉพาะด้านชุมชนสีเขียว และความรับผิดชอบต่อสังคม อย่างไรก็ตามกลับปรากฏช่องว่างด้านการบริหารจัดการ ที่เป็นจุดอ่อนสำคัญ ทั้งการขาดองค์ความรู้ในการจัดการท่องเที่ยวสมัยใหม่และการขาดโครงสร้างองค์กรที่เป็นเอกภาพ ผลการวิเคราะห์นำไปสู่การกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาจำนวน 7 กลยุทธ์ ซึ่งมุ่งเน้นการใช้จุดแข็งทางวัฒนธรรมเพื่อสร้างโอกาสทางการตลาด ควบคู่ไปกับการแก้ไขจุดอ่อนด้านองค์ความรู้ผ่านการสนับสนุนจากภายนอก และการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อรักษาวิถีดั้งเดิม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธนภูมิ ปองเสงี่ยม, รุจิกา ธรรมลักษมี, กันตวีร์ เวียงสิมา, และผกามาศ ชัยรัตน์. (2567). การพัฒนาขีดความสามารถของเครือข่ายในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 6(3), 608–622. https://so03.tci-thaijo.org/ index.php/art/article/view/279521
สรายุธ รัศมี. (2024). ความหลากหลายในห่วงโซ่อุปทาน: กลยุทธ์ใหม่เพื่อการผลิตและจัดหาวัตถุดิบที่ยั่งยืนในยุควิกฤต. วารสารบริหารธุรกิจราชมงคลสุวรรณภูมิ, 1(3), 34–53. https://so14.tci-thaijo.org/index.php/JBURUS/article/view/1232
สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2568, มีนาคม 13). การท่องเที่ยวชุมชน
การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์. Government Data Catalog Smart Plus. https://gdcatalog.go.th/ dataset/gdpublish-datatravelhistory/resource/3cd5fb2c-6e2d-48a4-9d9f-839541c5d700
สิริภัทร์ โชติช่วง, นนทิภัค เพียรโรจน์, ณัฐมน ราชรักษ์ และวีระศักดิ์ คงฤทธิ์. (2561). ทัศนคติด้าน 7 Greens ที่มีผลต่อการรับรู้ภาพลักษณ์ด้านการท่องเที่ยว ของนักท่องเที่ยวในเกาะสมุย. วารสารคณะบริหารธุรกิจเศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร,13(1). 124-136. https://so02.tcithaijo. org/index.php/BECJournal
สุภัทรา เขียวศรี, โอชัญญา บัวธรรม, นันทนา ลาภวิเศษชัย, และลินจง โพชารี. (2568). แนวทางพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวชุมชนบ้านนาถ่อน อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม. วารสารวิชาการการบิน การเดินทาง และการบริการ, 4(1), 35–57. https://so07.tci-thaijo.org/index.php /tft/article/view/7212
อารีย์ แผ้วสกุลพันธ์.(2553). นวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลงในองค์กร, ศสว.: กรุงเทพมหานคร.
Decrop, A. (1999). Triangulation in qualitative tourism research. Tourism Management, 20(1), 157–161. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(98)00102-2
Edgell, D. L., Sr., & Swanson, J. R. (2024). Tourism policy and planning: Yesterday, today, and tomorrow (4th ed.). London, England: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003352242
Geçikli, R. M., Turan, O., Lachytová, L., Dağlı, E., Kasalak, M. A., Uğur, S. B., & Guven, Y. (2024). Cultural Heritage Tourism and Sustainability: A Bibliometric Analysis. Sustainability, 16(15), 6424. https://doi.org/10.3390/su16156424
Jackson, L. A. (2025). Community-Based Tourism: A Catalyst for Achieving the United Nations Sustainable Development Goals One and Eight. Tourism and Hospitality, 6(1), 29. https://doi.org/10.3390/tourhosp6010029
Kasemsap. (2552). (2567, 1 มกราคม) https://www.facebook.com/7Greens Thailand/
Lee-Anant, C., & Kungwansith, P. (2025). Policy shaping and capacity building for sustainable community-based tourism in Thailand's Eastern Economic Corridor. Suranaree Journal of Social Science, 19(1), e278596. https://doi.org/10.55766/ sjss278596
Meemuk, N., Treemongkol, P., Hongwijit, S., Karoonyasiri, N. B., Sakdanares, K., & Thanareekul, P. (2024). Factors influencing the demand for services among management and facilitators for creative tourism in the next normal era: A case study of Three Religions, Three Rivers, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Thailand. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22 (2), 6400–6413. https://doi.org/10.57239/ pjlss-2024-22.2.00483
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). London: Sage Publications, Inc.
Muangasame, K., & McKercher, B. (2014). The challenge of implementing sustainable tourism policy: a 360-degree assessment of Thailand’s “7 Greens sustainable tourism policy.” Journal of Sustainable Tourism, 23(4), 497–516. https://doi.org/10.1080/ 09669582.2014.978789
Ouyang, L., Tanyapirom, S. & Suntrayuth, R. (2023). Research on Rural Tourism Design in Zhejiang under Sustainable Cultural Development. International Journal of Sociologies and Anthropologies Science Reviews, 3(5), 149–162. https://doi.org/10.60027/ ijsasr.2023.3328
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Thurstone, L.L. 1967. Reading in Attitude Theory and Measurement. New York: John Wiley and Sons, Inc.
Wallace, C., Chen, X., Garrison, S., & Shaddock, J. (2023). Introduction: The Impact of (COVID)-19 on Cultural Tourism. Tourism Culture & Communication, 23(2-3), 87–96. https://doi.org/10.3727/109830422X16600594683508
