ตัวชี้วัด : การรับรองและคุ้มครองสิทธิคนพิการในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ถึงตัวชี้วัดที่ใช้เป็นเครื่องมือในการรับรองและคุ้มครองสิทธิคนพิการตามที่ได้กำหนดไว้ในอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ ค.ศ. 2006 (อนุสัญญา) และเพื่อจัดทำข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในการนำตัวชี้วัดใช้เป็นกรอบในการดำเนินงาน ซึ่งรวมทั้งการประเมินรายงานการดำเนินงานของหน่วยงานรัฐ
ต่าง ๆ ตามพันธกรณีที่ต้องปฏิบัติตามอนุสัญญาดังกล่าว ระเบียบวิธีวิจัยของการศึกษาเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพประกอบด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร ผลการศึกษาพบว่า จากการพัฒนาตัวชี้วัดสิทธิคนพิการ อันหมายถึง ข้อมูลจำเพาะที่แสดงสถานะ หรือสภาวะของการดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวกับคนพิการ มีความเกี่ยวข้องกับอนุสัญญา โดยข้อมูลนั้นได้แสดง หรือสะท้อนถึงกรณีดังกล่าวว่า สอดคล้องหรือเป็นไปตามบทบัญญัติที่เกี่ยวกับสิทธิคนพิการตามที่กำหนดไว้ในอนุสัญญาหรือไม่นั้น สามารถกำหนดชุดตัวชี้วัดตามพันธกรณีภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ ค.ศ. 2006 จำแนกได้เป็น 5 กลุ่มตัวชี้วัด ประกอบด้วย 112 ตัวชี้วัด เป็นตัวชี้วัดโครงสร้าง 33 ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดกระบวนการ 36 ตัวชี้วัด และตัวชี้วัดผลลัพธ์ 48 ตัวชี้วัด ครอบคลุมถึงการรับรองและคุ้มครองสิทธิ คนพิการทั้งสิทธิของพลเมือง สิทธิทางการเมือง สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ดังนั้น ตัวชี้วัดข้างต้นย่อมนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำหรับกสม. รวมทั้งหน่วยงานรัฐอื่น ๆ ในการประเมิน และการติดตามตรวจสอบการส่งเสริม และการบังคับใช้สิทธิต่าง ๆ ของคนพิการได้ ทั้งนี้ เพื่อการรับรองและคุ้มครองสิทธิคนพิการต่อไป