ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาระผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในโรงพยาบาลตำรวจ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ในปี พ.ศ. 2566 ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้มีผู้สูงอายุกลุ่มติดเตียงจำนวนเพิ่มขึ้น นำไปสู่ภาระผู้ดูแล (caregiver burden) การศึกษานี้ต้องการศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาระผู้ดูแล ผู้สูงอายุติดเตียงในโรงพยาบาลตำรวจ
แบบวิจัย: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง ในกลุ่มประชากรผู้ดูแลอายุ 18 ปีขึ้นไป ที่ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปไม่น้อยกว่า 1 เดือน ที่เข้ามารับการรักษาแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลตำรวจ ระหว่างเดือน เมษายน-สิงหาคม พ.ศ. 2567 จำนวน 70 คน
วัสดุและวิธีการ: แบบสอบถาม 3 ส่วน ดังนี้ แบบสอบถามข้อมูลพื้นฐานของผู้ดูแลและผู้สูงอายุติดเตียง ร่วมกับแบบสอบถามแบบวัดภาระผู้ดูแล ใช้การวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบโลจิสติกส์หาปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาระผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียง โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติน้อยกว่า 0.05
ผลการศึกษา: ความชุกของภาระผู้ดูแลร้อยละ 21.40 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาระผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในโรงพยาบาลตำรวจ คือ การทำแผลกดทับของผู้ป่วย (adjusted odd ratio (OR) = 6.13, p = 0.017) และอารมณ์เศร้าเสียใจของผู้สูงอายุติดเตียง (adjusted OR = 6.99, p = 0.032)
สรุป : ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาระผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในโรงพยาบาลตำรวจ คือ การทำแผลกดทับของผู้ป่วย และอารมณ์เศร้าเสียใจของผู้ป่วย บุคลากรทางการแพทย์ควรใส่ใจผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงที่มีปัจจัยดังกล่าวนี้เป็นพิเศษ เพื่อป้องกันการเกิดความรู้สึกเป็นภาระของผู้ดูแลและพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ดูแล และผู้สูงอายุติดเตียงต่อไป
คำสำคัญ: ภาระผู้ดูแล ผู้สูงอายุ ติดเตียง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถิติผู้สูงอายุไทย ปี 2565 โดยกลุ่มนโยบายและยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 20 ส.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1962
ณปภา ประยุรวงษ์. สถานการณ์แนวโน้มและการดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุกลุ่มติดเตียงประเทศไทย. วารสาร ศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม. 2565;2:14-25.
เทคโนโลยีสารสนเทศกองยุทธศาสตร์และแผลงานกรมการปกครอง. อัตราส่วนการเป็นภาระวัยสูงอายุและอัตราส่วนการเป็นภาระของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 20 ส.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.dop.go.th/th/know/1/2388
สุมิตรา วิชา, ศิริรัตน์ ศรีภัทรางกูร, เบญจพร เสาวภา, ธนกฤษ หมื่นก้อนแก้ว, สุภา ศรีรุ่งเรือง, ณัชพันธ์ มานพ, และคณะ. การศึกษารูปแบบเครือข่ายบริการสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านและกลุ่มติดเตียงในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลฮ่องห้า อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. วารสาร มฉก. วิชาการ. 2561;43-44:70-84.
ปราโมทย์ ประสาทกุล, ปัทมา ว่าพัฒนวงศ์, จงจิตต์ ฤทธิรงค์, ศุทธิดา ชวนวัน, มนสิการ กาญจนะจิตรา, สุภรต์ จรัสสิทธิ์, และคณะ. Situation of the thai elderly 2017. Nakhon Pathom: Institute for Population and Social Research, กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2562.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. คู่มือระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ (Long Term Care) ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2559. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2559.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพกระทรวงสาธารณสุข. จำนวนผู้สูงอายุในเขตพื้นที่รับผิดชอบ จำแนกตามความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 20 ส.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/format1.php&cat_id=6966b0664b89805a484d7ac96c6edc48&id=953a2fc648be8ce76a8115fbb955bb51
Reinhard SC, Given B, Petlick NH, Bemis A. Supporting family caregivers in providing care. In: Hughes RG, editor. Patient safety and quality: an evidence-based handbook for nurses. Rockville: Agency for Healthcare Research and Quality (US); 2008. ย. 341-404.
Schulz R, Tompkin CA. Informal caregivers in the United States: prevalence, caregiver characteristics, and ability to provide care. The role of human factors in home health care: National Academies Press (US); 2010.
Schulz R, Eden J, National Academies of Sciences E, Medicine. Family caregiving roles and impacts. Families caring for an aging America: National Academies Press (US); 2016.
ปุญญิสา อินไทย, พิชชา เครือแปง, ญาณี โชคสมงาม, นลินี ยิ่งชาญกุล. ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระในการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่เวชสาร. 2564; 60:383-94.
ปณิตา ลิมปะวัฒนะ. กลุ่มอาการสูงอายุและประเด็นทางสุขภาพที่น่าสนใจ. พิมพ์ครั้งที่ 2. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา; 2561.
ไชยยงค์ ลุนพิลา. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาระดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในเขตอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2564;18:33-43.
สาริกข์ พรหมมารัตน์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาระดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียง อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2562;12:57-64.
โอภาส อัศวโรจน์พงษ์. ความชุกของปัญหาภาระดูแลและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง ในอำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2563;39:35-49.
คณะทำงานเพื่อจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานโรงพยาบาลตำรวจ. คู่มือการปฏิบัติงานโรงพยาบาลตำรวจ. [เข้าถึงเมื่อ 20 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.policehospital.org/content/news.php?ID=13126&dept=7
โรงพยาบาลตำรวจ. ข้อมูลสถิติการให้บริการ. [เข้าถึงเมื่อ 20 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.policehospital.org/content/news.php?ID=13141&dept=7
งานเวชระเบียนและสถิติ 1 โรงพยาบาลตำรวจ. สถิติพื้นฐานประจำเดือน มีนาคม ปี 2559. [เข้าถึงเมื่อ 20 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.policehospital.org/ckfinder/userfiles/images_pghfiles/PDF/statistics/03MARCH.pdf
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. จำนวนประชากรจำแนกตามสิทธิการรักษาพยาบาล. [เข้าถึงเมื่อ 20 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://ucinfo.nhso.go.th/ucinfo
ชนัญชิดาดุษฎี ทูลศิริ, รัชนี สรรเสริญ, วรรณรัตน์ ลาวัง. การพัฒนาแบบวัดภาระในการดูแลของผู้ดูแลผู้ป่วยเรื้อรัง. การพยาบาลและการศึกษา. 2554;4:62-75.
Bekdemir A, Ilhan N. Predictors of Caregiver Burden in Caregivers of Bedridden Patients. The Journal of Nursing Research. 2019;27: -9.
Rodrigues AM. Providing informal home care for pressure ulcer patients: how it affects carers’ quality of life and burden. The Journal of Clinical Nursing. 2016;25:19-20.
Huang Y, Mao BQ. Investigation on the Status and Determinants of Caregiver Burden on Caring for Patients with Chronic Wound. The Journal of Advances in Wound Care. 2018;8:429-37.
Pitanupong J. Burden among relatives of individuals with depression in southern Thailand: a university hospital – based cross – sectional survey. The Journal of Health Science and Medical Research. 2023;41:1-13.
Cham CQ. Caregiver Burden among Caregivers of Patients with Mental Illness: A Systematic Review and Meta-Analysis. The Journal of Health Care. 2022;10:2423.
