ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะเสี่ยงมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ที่มา: ปัจจุบันจังหวัดเชียงใหม่มีประชากรผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น ดังนั้นปัญหาด้านสุขภาพของกลุ่มผู้สูงอายุมีเพิ่มขึ้นตามมา เป็นภาระกับครอบครัวและสูญเสียงบประมาณของระบบสาธารณสุขไทย ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยเป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งที่มีผลต่อภาวะทุพพลภาพในผู้สูงอายุ การที่มีข้อมูลความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะเสี่ยงมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุ สามารถนำมาพัฒนารูปแบบวิธีการลดอัตราการเกิดภาวะทุพพลภาพ และเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชุมชนได้
รูปแบบการวิจัย: วิจัยเชิงหาสาเหตุ รูปแบบการศึกษาเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวาง (cross-sectional analytic study)
วัสดุและวิธีการ: เก็บข้อมูลในผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ที่เดินได้ จำนวน 334 ราย ในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านกิ่วแลน้อย บ้านกิ่วแลหลวง และบ้านเปียง ตั้งแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2565 ถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566 โดยเก็บข้อมูลทั่วไป แบบคัดกรองภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (SARC-F) ประเมินความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแขนโดย handgrip strength และประเมินสมรรถภาพทางกายโดย 5 Times sit-to-stand test ตามแนวทาง Asian Working Group for Sarcopenia (AWGS) 2019 แล้วนำมาวิเคราะห์หาความชุก และความสัมพันธ์ทางสถิติด้วย Fisher Exact test และ multiple logistic regression analysis
ผลการศึกษา: ความชุกของภาวะเสี่ยงมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุในชุมชนคิดเป็นร้อยละ 22 เป็นหญิงร้อยละ 16 พบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ อายุที่มากขึ้นในผู้สูงอายุมากกว่า 70 ปีมี adj. OR 2.61 (95%CI: 1.24-5.50, p = 0.012) เมื่อเปรียบเทียบกับผู้สูงอายุ 60-69 ปี เพศหญิงมากกว่าเพศชายมี adj. OR 2.73 (95%CI: 1.33-5.62, p = 0.006) การมีโรคประจำตัวมี adj. OR 2.44 (95%CI: 1.08-5.50, p = 0.031), การมีประวัติหกล้มมี adj. OR 2.95 (95%CI: 1.30-6.64, p = 0.010), การมีกิจกรรมทางกายน้อยี adj. OR 2.50 (95%CI: 1.29-4.84, p = 0.006) เมื่อเปรียบเทียบกับมีกิจกรรมทางกายปานกลางหรือมาก การมีความเสี่ยงข้อเข่าเสื่อมมี adj. OR 3.90 (95%CI: 1.97-7.71, p < 0.001)
สรุป: 1 ใน 5 ของผู้สูงอายุไทยในชุมชนพบว่ามีภาวะเสี่ยงมวลกล้ามเนื้อน้อย ซึ่งสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้ไปส่งเสริมกิจกรรมทางกาย การเพิ่มอุปกรณ์ช่วยเดิน การส่งเสริมป้องกันและรักษาภาวะข้อเข่าเสื่อม การควบคุมและรักษาโรคประจำตัว ตลอดจนพัฒนารูปแบบการคัดกรองและป้องกันภาวะเสี่ยงมวลกล้ามเนื้อน้อยอย่างง่ายในระบบปฐมภูมิ
คำสำคัญ: มวลกล้ามเนื้อน้อย ผู้สูงอายุ สันป่าตอง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ, สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2563 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 8 ม.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/335
ปราโมทย์ ธนาศุภกรกุล, วัลลภ ใจดี, อัจฉรา ปัญญามานะ, สินีนาฏ ทะรารัมย์. แบบสอบถามคัดกรองภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยชนิด SARC-F มีความสัมพันธ์กับสมรรถภาพทางกายและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุไทย. บูรพาเวชสาร. 2561;5:87-93.
Inouye SK, Studenski S, Tinetti ME, Kuchel GA. Geriatric syndromes: clinical, research, and policy implications of a core geriatric concept: (See Editorial Comments by Dr. William Hazzard on pp 794–796). J Am Geriatr Soc. 2007;55:780-91.
Cruz-Jentoft AJ, Baeyens JP, Bauer JM, Boirie Y, Cederholm T, Landi F, et al. Sarcopenia: European consensus on definition and diagnosis: report of the European Working Group on Sarcopenia in Older people. Age Ageing. 2010;39:412-23.
Cruz-Jentoft A, Michel JP. Sarcopenia: a useful paradigm for physical frailty. European Geriatric Medicine. 2013;4:102-5.
Rosenberg IH. Sarcopenia: origins and clinical relevance. J Nutr. 1997;127:990S-1S.
Morley JE. Sarcopenia: 2020. Cham: Springer; 2021. p. 278-80.
Chen LK, Liu LK, Woo J, Assantachai P, Auyeung TW, Bahyah KS, et al. Sarcopenia in Asia: consensus report of the Asian Working Group for Sarcopenia. J Am Med Dir Assoc. 2014;15:95-101.
Cruz-Jentoft AJ, Bahat G, Bauer J, Boirie Y, Bruyère O, Cederholm T, et al. Sarcopenia: revised European consensus on definition and diagnosis. Age Ageing. 2019;48:16-31.
Meza-Valderrama D, Marco E, Davalos-Yerovi V, Muns MD, Tejero-Sanchez M, Duarte E, et al. Sarcopenia, malnutrition, and cachexia: Adapting definitions and terminology of nutritional disorders in older people with cancer. Nutrients. 2021;13:761. PubMed PMID: 33652812
Chen LK, Woo J, Assantachai P, Auyeung TW, Chou MY, Iijima K, et al. Asian Working Group for Sarcopenia: 2019 consensus update on sarcopenia diagnosis and treatment. J Am Med Dir Assoc. 2020; 21:300-7.
พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ. ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุ: Family medicine in challenging time. การประชุมวิชาการประจำปีเวชศาสตร์ครอบครัว; 11-12 มิถุนายน 2564; ผ่านระบบออนไลน์ Webinar conference. Electronic book. 2564. หน้า 26-31.
Yamada M, Kinoshita K, Satake S, Matsui Y, Arai H. Sarcopenia: Current Topics and Future Perspective. Aging Mechanisms II: Singapore: Springer, 2022. p. 209-25.
วิสารัตน์ ธีระโกเมน, นริศร ลักขณานุรักษ์. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุไทย. จุฬาอายุรศาสตร์. 2563;33:17-32.
Cruz-Jentoft AJ, Landi F, Schneider SM, Zúñiga C, Arai H, Boirie Y, et al. Prevalence of and interventions for sarcopenia in ageing adults: a systematic review. Report of the International Sarcopenia Initiative (EWGSOP and IWGS). Age Ageing. 2014;43:748-59.
Khongsri N, Tongsuntud S, Limampai P, Kuptniratsaikul V. The prevalence of sarcopenia and related factors in a community-dwelling elders Thai population. Osteoporos Sarcopenia. 2016;2:110-5.
หทัยทิพย์ ธรรมวิริยะกุล. R2R clinic: การคำนวณขนาดตัวอย่าง [อินเทอร์เน็ต]. สถาบันวิจัยระบบสารธารณสุข: 2554 [เข้าถึงเมื่อ 8 ม.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/bitstream/handle/11228/3206/r2r-Hathaithip.pdf?sequence=2
กระทรวงสาธารณสุข. HDC: ประชากรจำแนกเพศ กลุ่มอายุรายปี จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอสันป่าตอง ปีงบประมาณ 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 8 ม.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://cmi.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=formated/pop_sex_age.php&cat_id=ac4eed1bddb23d6130746d62d2538fd0&id=710884bc8d16f755073cf194970b064a
กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือคัดกรองแลประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ พ.ศ. 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 8 ม.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://www.tako.moph.go.th/takmoph2016/file_download/file_20210129131952.pdf
Pongchaiyakul C, Limpawattana P, Kotruchin P, Rajatanavin R. Prevalence of sarcopenia and associated factors among Thai population. J Bone Miner Metab. 2013;31:346-50.
Therakomen V, Petchlorlian A, Lakananurak N. Prevalence and risk factors of primary sarcopenia in community-dwelling outpatient elderly: a cross-sectional study. Scie Rep. 2020;10:19551. PubMed PMID: 33177536
Janssen I. The epidemiology of sarcopenia. Clin Geriatr Med. 2011;27:355-63.
Von Haehling S, Morley JE, Anker SD. An overview of sarcopenia: facts and numbers on prevalence and clinical impact. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2010;1:129-33.
พูนศรี ไชยทองเครือ, ภารดี เต็มเจริญ, วศินา จันทรศิริ, ศริศักดิ์ สุนทรไชย. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยของผู้สูงอายุในอำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี. วารสารกรมการแพทย์. 2564;46:103-10.
Hwang J, Park S. Gender-specific risk factors and prevalence for sarcopenia among community-dwelling young-old adults. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(12):7232. PubMed PMID: 35742480
Pacifico J, Geerlings MA, Reijnierse EM, Phassouliotis C, Lim WK, et al. Prevalence of sarcopenia as a comorbid disease: A systematic review and meta-analysis. Exp Gerontol. 2020;131:110801. PubMed PMID: 31887347
