ผลลัพธ์การควบคุมเบาหวานของผู้ป่วยเบาหวานที่รับบริการที่คลินิกโรคเบาหวาน เทียบกับ ผู้ป่วยเบาหวานที่รับบริการที่คลินิกโรคทั่วไปของศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครนครราชสีมา

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล : โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของร่างกายที่มีการผลิตฮอร์โมนอินซูลินไม่เพียงพอหรือร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลไปใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง สำหรับประเทศไทย เบาหวานเป็นปัญหาสาธารณสุขที่คุกคามสุขภาพคนไทยเพิ่มสูงขึ้นทุกปี เมื่อเป็นเบาหวานและไม่ได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้อง จะก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนในหลายระบบของร่างกาย ศูนย์บริการสาธารณสุขในสังกัดเทศบาลนครนครราชสีมามีหน่วยบริการปฐมภูมิที่มีผู้ป่วยโรคเบาหวานมารับบริการจำนวนมาก และพบว่ามีผู้ป่วยที่ควบคุมเบาหวานได้ไม่ดี จึงได้จัดตั้งคลินิกโรคเบาหวานขึ้น ที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 2 (ทุ่งสว่าง) เพื่อให้การดูแลรักษาอย่างเป็นระบบ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลลัพธ์การความคุมเบาหวานของผู้ป่วยเบาหวานที่รับบริการที่ คลินิกโรคเบาหวาน เทียบกับ ผู้ป่วยเบาหวานที่รับบริการที่ คลินิกโรคทั่วไป ของศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลนครนครราชสีมา

วิธีการศึกษา : การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัย cross-sectional retrospective cohort study กลุ่มตัวอย่างที่นำมาศึกษา จะถูกแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1. กลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับบริการที่ คลินิกโรคเบาหวาน 2. กลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับบริการที่ คลินิกโรคทั่วไป ระยะเวลาที่ใช้ในการวิจัยเก็บข้อมูลตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2564 ถึง 31 มกราคม 2565 รวมระยะเวลา 8 เดือน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 แบบรวบรวมข้อมูลทั่วไป ส่วนที่ 2 แบบรวบรวมข้อมูลผลลัพธ์การวิจัย โดยรวบรวมข้อมูลไปข้างหน้าและย้อนหลังของผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ เชิงพรรณนา (descriptive statistics) บรรยายลักษณะข้อมูลดังกล่าวโดยใช้ค่าความถี่ (frequency) ค่าร้อยละ (precent) ค่าเฉลี่ย (mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (standard deviation) และ Chi-Square Test และสถิติเชิงอนุมาน (inferential statistics) ด้วยสถิติแบบไร้พารามิเตอร์ (non-parametric) วิธี Mann–Whitney U-test เนื่องจากข้อมูลไม่ได้มีการแจกแจงแบบโค้งปกติ

ผลการศึกษา : ผลการวิเคราะห์ผลลัพธ์การควบคุมเบาหวานด้วย Mann-Whitney U-test พบว่าข้อมูลพฤติกรรม ข้อมูลทัศนคติ ข้อมูลความรู้ และข้อมูลระดับHbA1c มีค่า Mann-Whitney U เท่ากับ 12540.50, 13501.50, 12183.00 และ 11004.00 ตามลำดับ และมีค่า P-value เท่ากับ 0.00, 0.00, 0.00 และ 0.00 ตามลำดับ จากข้อมูลทางสถิติพบว่าการรับบริการที่คลินิกโรคเบาหวานมีผลลัพธ์การควบคุมเบาหวานที่ดีกว่าการรับบริการที่คลินิกโรคทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ P<0.05

สรุป : การมารับบริการที่คลินิกโรคเบาหวาน ทำให้ผู้ป่วยเบาหวานได้รับการบริการรักษาอย่างเป็นระบบจากทีมสหสาขาวิชาชีพ ผู้ป่วยได้รับความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานมากขึ้น ได้รับการกระตุ้นให้เกิดการปรับเปลี่ยนทัศนคติและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสม จึงส่งผลให้ผู้ป่วยมีผลลัพธ์การควบคุมเบาหวานที่ดีขึ้น นอกจากนี้รูปแบบการให้บริการของคลินิกโรคเบาหวานยังสามารถนำไปเป็นแนวทางในการปรับปรุงการให้บริการกับกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังอื่นๆได้อีกด้วย โดยมุ่งเน้นในส่วนของประสิทธิภาพของการรักษา การป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน และทำให้ผู้ป่วยที่มารับบริการมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น