การประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจและคุณค่าการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารเมืองตรัง ผ่านผลิตภัณฑ์ขนมพองเค็ม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจประจำและความเต็มใจจ่ายต่อผลิตภัณฑ์ขนมพองเค็ม 2) ศึกษาคุณค่าการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารเมืองตรังผ่านผลิตภัณฑ์ขนมพองเค็ม และ 3) สังเคราะห์กลไกการจัดการเชิงระบบเพื่อยกระดับคุณค่าการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารของผลิตภัณฑ์ขนมพองเค็ม เป็นการวิจัยผสมผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ นักท่องเที่ยว 400 คน สุ่มตัวอย่างแบบสะดวก และเชิงคุณภาพผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน คัดเลือกแบบเจาะจงและแบบลูกโซ่ ใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์เชิงประเด็น ผลการวิจัยพบว่า นักท่องเที่ยว ร้อยละ 90.00
ยินดีจ่ายเพิ่มเมื่อราคาปรับจาก 50 เป็น 60 บาทต่อแพ็ค และร้อยละ 81.00 ยินดีจ่ายราคาสูงกว่าตลาดทั่วไป โดยคุณภาพผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และเรื่องเล่าทางวัฒนธรรม เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อความเต็มใจที่จะจ่าย ขณะเดียวกันในช่วงเทศกาลท่องเที่ยวผู้ประกอบการมีกำไรต่อหน่วยเพิ่มขึ้น 5 เท่า เมื่อเทียบกับช่วงปกติ และคุณค่าการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารของผลิตภัณฑ์ อยู่ในระดับมากที่สุด ได้แก่ การสร้างประสบการณ์และภาพลักษณ์การท่องเที่ยว การสนับสนุนเศรษฐกิจและวัฒนธรรมท้องถิ่น และการพัฒนาคุณภาพชีวิตชุมชน ส่วนกลไกการจัดการเชิงระบบ ประกอบด้วย มาตรฐานและนวัตกรรมการผลิต ประสบการณ์บริการและสมรรถนะบุคลากร และเครือข่ายสนับสนุนเชิงพื้นที่ ซึ่งสามารถใช้เป็นฐานข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรับกำหนดนโยบายและยกระดับธุรกิจอาหารบนฐานอัตลักษณ์เมืองตรังอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อความ ภาพประกอบ และตารางประกอบที่ลงพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์แต่เพียงผู้เดียว กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นตามและไม่มีส่วนรับผิดชอบใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
กันต์พสิษฐ์ ดำรงค์สิทธินน. (18 กรกฎาคม 2568). สัมภาษณ์. ประธานชมรมมัคคุเทศก์. ชมรมมัคคุเทศก์ ตรัง.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (5 กรกฎาคม 2569). ผลการดำเนินงานปี 2568 และการขับเคลื่อนนโยบายปี 2569. https://www.tatnewsthai.org/index.php/article-infos/6179
จิตชยา วรกัลป์. (2 กันยายน 2568). สัมภาษณ์. กรรมการผู้จัดการ. บริษัทดิเอกซ์พลอเรอร์จำกัด.
ทิพวัลย์ รามรง, ชัยรัตน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง, พรเทพ พัฒธนานุรักษ์, และสมจิตต์ ปาละกาศ. (2564). ศักยภาพอาหารท้องถิ่น ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวผ่านอาหารท้องถิ่น กรณีศึกษาจังหวัดตรัง เมืองคนช่างกิน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 47(2), 59-74.
ไทยรัฐออนไลน์. (3 กันยายน 2567). การท่องเที่ยวเชิงอาหารทั่วโลก โตปีละ 17% ไทยสร้างมูลค่าเศรษฐกิจ 2.3 หมื่นล้านดอลลาร์. https://www.thairath.co.th/money/economics/thai_economics/2812213
ปฤณพร บุญรังษี และประสพชัย พสุนนท์. (2567). การท่องเที่ยวเชิงอาหารกับการสร้างประสบการณ์ที่น่าจดจำผ่านงานเทศกาลอาหาร การวิจัยเชิงเอกสารเพื่อเสนอกรอบแนวคิด. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(11), 83–105.
ศุภลักษณ์ ถาวรสุข, หทัยรัตน์ มาประณีต และชลวิทย์ เจียรจิตต์. (2568). อัตลักษณ์อาหารจังหวัดสงขลาสู่การเป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหาร. วารสารปาริชาติ, 38(3), 608-626.
สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดตรัง. (2568). สรุปสถานการณ์ท่องเที่ยว. กองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬา.
สำนักงานจังหวัดตรัง. (2567). แผนพัฒนาจังหวัดตรัง พ.ศ. 2566–2570 (ฉบับทบทวน พ.ศ. 2567). กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัดตรัง.
สิทธินนท์ ยี่สิ้น. (25 มิถุนายน 2568). สัมภาษณ์. ผู้ประกอบการขนมพองเค็ม. ร้านโกยอด ตรัง.
สุกัญญา ไหมเครือแก้ว, พราวตา จันทโร, สุภาพร อภิรัตนานุสรณ์ และภมรรัตน์ สุธรรม. (2560). ภูมิปัญญาวัฒนธรรมอาหารท้องถิ่นและความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 9(4), 274–296.
อลิสา ว่องสกุล. (25 มิถุนายน 2568). สัมภาษณ์. ผู้ประกอบการขนมพองเค็ม. ร้านโกยอด ตรัง.
Balogh, P., Bekesi, D., Gorton, M., Popp, J., & Lengyel, P. (2016). Consumer willingness to pay for traditional food products. Food Policy, 61, 176–184. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2016.03.005
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Cohen, E., & Avieli, N. (2004). Food in Tourism: Attraction and Impediment. Annals of Tourism Research, 31(4), 755–778.
Cronbach, L.J. (1970). Essentials of Psychological Testing. (3rd ed.). New York: Harper and Row.
Hall, C.M., Sharples, E., Mitchell, R., Cambourne, B., & Macionis, N. (2003). Food tourism around the world: Development, management and markets. Oxford: Butterworth-Heinemann.
He, S., Anderson, E.T., & Rucker, D.D. (2024). Measuring willingness to pay: A comparative method of valuation. Journal of Marketing, 88(3), 50-68. https://doi.org/10.1177/00222429231195564
Huang, Q., Yang, D., Xie, Y., Tan, F., & Kuang, T. (2025). How traditional cultural load affects tourists’ purchasing intention of tourist souvenirs. PLOS ONE, 20(1), e0313905. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0313905.
Ivanovic, V., Smugovic, S., Kalenjuk, P.B., Peulic, T., Novakovic, D., & Maravic, N. (2025). Tourist perceptions and preferences regarding traditional food in Vojvodina's hospitality sector (R. Serbia). Tourism and Hospitality, 6(5), 267. https://doi.org/10.3390/tourhosp6050267
Jeong, S., & Lee, J. (2021). Effects of cultural background on consumer perception and acceptability of foods and drinks: A review of latest cross-cultural studies. Current Opinion in Food Science, 42, 248–256. https://doi.org/10.1016/j.cofs.2021.07.004
Mitchell, R.C., & Carson, R.T. (1989). Using surveys to value public goods: The contingent valuation method. Washington, DC: Resources for the Future.
Richards, G. (2012). An overview of food and tourism trends and policies. In OECD studies on tourism, 13–46. OECD Publishing.
Steigenberger, C., Flatscher, T.M., Siebert, U., & Leiter, A.M. (2022). Determinants of willingness to pay for health services: A systematic review of contingent valuation studies. The European Journal of Health Economics, 23(9), 1455–1482. https://doi.org/10.1007/s10198-022-01437-x
UNESCO. (2003). Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage. UNESCO Publishing.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory statistic (2nded.). New York: Harper & Row.