การดำรงอยู่ของผี : ภาพแทนความดี ความจริง ความงาม สัญญะความเชื่อที่ปรากฏในเรือนพื้นถิ่น ปกาเกอะญอและโพล่ง เมืองลี้ จังหวัดลำพูน เพื่อสื่อสารดุลยภาพทางวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

   งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาการดำรงอยู่ของผีในเรือนพื้นถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอและโพล่ง ในอำเภอลี้ จังหวัดลำพูน โดยเน้นการวิเคราะห์ผีในฐานะสัญญะแห่งความเชื่อที่สะท้อนคุณค่าเชิงวัฒนธรรมสามมิติ ได้แก่ ความดี (Goodness) ความจริง (Truth) และความงาม (Beauty) งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ลักษณะชาติพันธุ์วรรณนา (Ethnography) เก็บข้อมูลด้วยการสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์เชิงลึก เครื่องมือทางวัฒนธรรม 3 ชนิดได้แก่ แผนที่เดินดิน ผังชุมชน ประวัติชีวิต และการบันทึกแผนผังเรือน ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า องค์ประกอบของเรือน เช่น เสาเอก เตาไฟ บันได และตาเหลว มิได้เป็นเพียงโครงสร้างทางสถาปัตยกรรม แต่ยังทำหน้าที่เป็น “boundary signs” ที่สะท้อนความเชื่อเรื่องผีและการอยู่ร่วมกับธรรมชาติ ทั้งยังแสดงปรัชญาการดำรงอยู่ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชุมชนและระบบคุณค่าทางวัฒนธรรม