รูปแบบการนิเทศเชิงระบบบูรณาการหลักพุทธธรรมในการขับเคลื่อนโรงเรียน คุณธรรม สพฐ. สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศเชิงระบบ (PBR–Moral Supervision Model) บูรณาการหลักพุทธธรรมในการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. 2) เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการนิเทศเชิงระบบฯ และ 3) เพื่อขยายผลและประเมินความยั่งยืนของเครือข่าย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาผลการใช้รูปแบบ คือ ผู้บริหารและครู จำนวน 132 คน จาก 22 โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบุรี ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบ แบบประเมินคุณภาพโรงเรียนคุณธรรม (Scoring Rubric) แบบนิเทศติดตาม และแบบสอบถามความพึงพอใจ เครื่องมือทุกฉบับผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.80–1.00) และหาค่าความเชื่อมั่นด้วยสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cronbach’s Alpha Coefficient: alpha) มีค่าระหว่าง 0.88–0.95 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างไม่อิสระจากกัน (Dependent Samples t-test) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1.รูปแบบการนิเทศ PBR–Moral Supervision Model ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ คือ (1) P – Policy Linking ด้วยหลักอิทธิบาท 4 (2) B – Based Supervision ด้วยหลักพรหมวิหาร 4 และ (3) R – Reflection & Recognition ด้วยหลักกัลยาณมิตรธรรม 7 โดยผู้ทรงคุณวุฒิประเมินความเหมาะสมของรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.68, S.D. = 0.41) 2.ผลการใช้รูปแบบพบว่า สถานศึกษาสามารถยกระดับคุณภาพโรงเรียนคุณธรรมระดับ 3–4 ดาวได้ร้อยละ 55 โดยคะแนนการประเมินคุณภาพหลังการใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนการใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (t = 15.42, p < .01) และความพึงพอใจของผู้ที่เกี่ยวข้องอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.75, S.D. = 0.38) 3. ผลการขยายผลพบว่า เกิดภาคีเครือข่ายชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ด้านคุณธรรมที่เข้มแข็ง ส่งผลให้เกิดความยั่งยืนในการพัฒนาคุณธรรมทั้งระบบผ่านกระบวนการกัลยาณมิตรนิเทศ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ก้อนสุรินทร์, ส. (2569). การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับกระบวนการ PDCA เพื่อยกระดับคุณภาพการนิเทศภายในของโรงเรียนพระปริยัติธรรม. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยนอร์ท-เชียงใหม่, 16(1), 1-15. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JSMIS/article/view/7821
ครีบัว, ว., เดชะคุปต์, พ., และ แข็งขัน, พ. (2563). รูปแบบการนิเทศแบบกัลยาณมิตรเพื่อส่งเสริมสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 21(1), 112-126.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 22). มูลนิธิการศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). คู่มือการดำเนินงานโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). รายงานผลการดำเนินโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.
https://fth1.com/uppic/11101799/ita/ita_11101799_1_20250707-161905.pdf
มณีรัตน์ เย็นสวัสดิ์. (2569). รูปแบบการนิเทศเชิงพุทธเพื่อส่งเสริมสมรรถนะครูตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง โรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น. วารสารส่งเสริมการเรียนรู้, 6(1), 1–12.
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2014). SuperVision and Instructional
Leadership: A Developmental Approach (9th ed.). Pearson.
Sharma, S. (2024). The Buddhist Education System for Moral and Spiritual Development: A
Systematic Review. Journal of Buddhist Philosophy and Applied Buddhism, 5(2), 45-58.
