ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลกับการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง “ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลกับการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ” มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอปรากฏการณ์ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล (Digital Divide)
โดยอธิบายพลวัตของนโยบายด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technology: ICT) ของประเทศไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน รวมถึงวิเคราะห์ความเหลื่อมล้ำที่เกิดจากการเข้าถึงและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ตลอดจนปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ อีกทั้งยังพิจารณาผลกระทบจากการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เป็นเครื่องมือในการดำเนินนโยบายสาธารณะของภาครัฐ ผู้เขียนได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากบทความวิชาการ งานวิจัย และเอกสารทางวิชาการที่ได้รับการตีพิมพ์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 เป็นต้นมา

ผู้เขียนพบว่า ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล (Digital Divide) เป็นปัญหาที่พบได้
ในหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนาหรือประเทศที่มีข้อจำกัด
ด้านภูมิประเทศ และแม้ในประเทศที่พัฒนาแล้วก็ยังคงพบความเหลื่อมล้ำดังกล่าว
มักปรากฏในพื้นที่ชนบทมากกว่าพื้นที่เมือง สถานการณ์ดังกล่าวสอดคล้องกับประเทศไทย ซึ่งแม้ว่าประชาชนจะมีแนวโน้มการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ยังคงมีความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบท ขณะเดียวกันรัฐบาลไทยได้ดำเนินนโยบายสาธารณะที่ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการให้บริการประชาชน ซึ่งทำให้เกิดปัญหาและอุปสรรคในการนำนโยบายไปปฏิบัติ

ผู้เขียนสามารถสรุปและเสนอนำได้ว่า รัฐบาลควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลให้มีความครอบคลุม มีคุณภาพ และมีประสิทธิภาพ
เพื่อรองรับการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ควบคู่กับการกำหนดนโยบายสาธารณะที่ไม่ก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงของประชาชน โดยรัฐควรเป็นผู้รับภาระหลักในการสนับสนุนและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว พร้อมทั้งส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการให้บริการประชาชน ขณะเดียวกันควรส่งเสริมให้ประชาชนพัฒนาทักษะดิจิทัล เพื่อให้สามารถเข้าถึงบริการภาครัฐในรูปแบบดิจิทัลและก้าวสู่การเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพในสังคมยุคปัจจุบัน