แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนสหวิทยาเขตปทุมเบญจา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี

Main Article Content

ประภาพร ไม้งาม
พระครูวิรุฬห์สุตคุณ
อรุณรัตน์ วิไลรัตนกุล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันคุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีโดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างการวิจัยที่เป็นผู้บริหารสถานศึกษาและครูในโรงเรียนสหวิทยาเขตปทุมเบญจา จำนวน 152 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีความต้องการจำเป็น และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพที่เป็นจริงของคุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในภาพรวมอยู่ในระดับมาก สภาพที่ควรจะเป็นของคุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อเรียงลำดับตามความต้องการจำเป็นคุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา อันดับที่ 1 คือ การสื่อสารและจูงใจ อันดับที่ 2 การทำงานร่วมกับผู้อื่น อันดับที่ 3 วิสัยทัศน์ อันดับที่ 4 ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และอันดับที่ 5 ความเป็นผู้นำทางวิชาการ 2) วิธีการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วยการพัฒนาใน 5 ด้านหลัก ได้แก่ (1) ด้านการสื่อสารและจูงใจ (2) ด้านการทำงานร่วมกับผู้อื่น (3) ด้านวิสัยทัศน์ (4) ด้านความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ (5) ด้านความเป็นผู้นำทางวิชาการ โดยบูรณาการหลักไตรสิกขาเข้ากับการปฏิบัติงานจริง ได้แก่ การใช้ศีลเพื่อสร้างระเบียบวินัยและหลักธรรมาภิบาล การใช้สมาธิเพื่อความมั่นคงทางอารมณ์และจิตใจ และการใช้ปัญญาเพื่อการวิเคราะห์และตัดสินใจอย่างรอบคอบ 3) แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักไตรสิกขา มุ่งเน้นการพัฒนาจากภายในควบคู่กับการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบและยั่งยืน โดยบูรณาการหลัก ศีล สมาธิ และปัญญา เพื่อเสริมสร้างคุณธรรม ความมั่นคงทางจิตใจ และการใช้ปัญญาในการตัดสินใจ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ไม้งาม ป., พระครูวิรุฬห์สุตคุณ, & วิไลรัตนกุล อ. (2026). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำตามหลักไตรสิกขาของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนสหวิทยาเขตปทุมเบญจา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(3), 56–68. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/305067
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จุฑารัตน์ แก้วแสง. (2561). คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาที่พึงประสงค์ตามความคิดเห็นของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

ธีระ รุญเจริญ. (2553). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: แอล.ที.เพรส.

ธีระ รุญเจริญ. (2554). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 39.กรุงเทพมหานคร: สหธรรมิก.

รุ่ง แก้วแดง. (2546). ปฏิรูปการศึกษา: ปฏิบัติได้จริง. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

วิรัช วิรัชนิภาวรรณ. (2560). การบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สนธยา พลศรี. (2547). ทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์.

สุธิกานต์ บริเอก. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูผู้สอนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Conbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Joseph Murphy. (2010). The Educator's Handbook for Understanding and Closing Achievement Gaps. Thousand Oaks. CA: Corwin Press.

Krejcie, R.V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Likert, R. (1967). Management styles and the human component. New York: Amacom.

Michael Fullan. (2006). The Six Secrets of Change: What the Best Leaders Do to Help Their Organizations Survive and Thrive. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Pete Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art & practice of the learning organization. Doubleday.

Stogdill, R. M. (1948). Personal factors associated with leadership: A survey of the literature. The Journal of Psychology, 25(1), 35-71.

The Wallace Foundation. (2013). The School Principal as Leader: Guiding Schools to Better Teaching and Learning. New York, NY: The Wallace Foundation.