การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์หลักการ แนวคิด และองค์ประกอบของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างผู้เรียนให้มีคุณภาพและสามารถดำรงชีวิตได้อย่างยั่งยืน ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ กรอบแนวคิดการดำเนินชีวิตบน ทางสายกลาง ที่มีรากฐานจากแนวพระราชดำริและหลักพุทธธรรม มีองค์ประกอบหลักที่เรียกว่า 3 ห่วง 2 เงื่อนไข เป็นหัวใจสำคัญ ได้แก่ หลักการ 3 ห่วง คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันที่ดี และ เงื่อนไขพื้นฐาน 2 ด้าน คือ เงื่อนไขความรู้ (ความรอบรู้และรอบคอบ) และ เงื่อนไขคุณธรรม (ความซื่อสัตย์สุจริตและความเพียร) โดยไม่ใช่แนวคิดที่ปฏิเสธความก้าวหน้า แต่เป็นการสร้างความเข้มแข็งจากภายในเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของโลก สำหรับการประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาต้องดำเนินการอย่างเป็นองค์รวม ครอบคลุม 5 มิติหลัก ได้แก่ 1) การบริหารจัดการที่ผู้บริหารใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการวางแผนและจัดสรรทรัพยากร 2) หลักสูตรและการเรียนรู้ที่บูรณาการหลักคิดผ่านการสอนแบบ Active Learning 3) การจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเพื่อฝึกฝนทักษะผ่านกิจกรรมจริง เช่น สหกรณ์และจิตอาสา 4) การพัฒนาคุณลักษณะผู้เรียน โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการบ่มเพาะหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้กลายเป็น วิถีชีวิต และ 5) ความสอดคล้องกับแนวคิดสากล ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ การขับเคลื่อนดังกล่าวจะนำไปสู่การสร้างสถานศึกษาพอเพียงที่สามารถผลิตทุนมนุษย์ที่มีคุณภาพ เป็นพลเมืองที่มีความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม และสิ่งแวดล้อมได้อย่างแท้จริง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง. (2542). พออยู่พอกิน (เศรษฐกิจพอเพียง). กรุงเทพมหานคร: กรมการปกครอง.
กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2545). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
ณัฏฐพงศ์ ทองภักดี. (2550). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ความเป็นมาและความหมายปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการบริหารการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
มูลนิธิชัยพัฒนา. (2560). เศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา.
สมบัติ กุสุมาวดี. (2551). หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาองค์การ. วารสารพัฒนบริหารศาสตร์, 48, 88 – 90.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2545). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง.กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2548). เศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
อภิชัย พันธเสน. (2549). พุทธเศรษฐศาสตร์ วิวัฒนาการ ทฤษฎี และการประยุกต์กับเศรษฐศาสตร์สาขาต่างๆ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อมรินทร์.