การประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ในการวิเคราะห์แนวทางการจัดการป่าชุมชน พื้นที่ชายแดนจังหวัดศรีสะเกษ
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานภาพและบริบทภูมิศาสตร์ของป่าชุมชนในพื้นที่ชายแดนจังหวัดศรีสะเกษ 2) พัฒนาระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) เพื่อการจัดการป่าชุมชน และ 3) ค้นหาแนวทางการจัดการป่าชุมชนด้วยระบบ GIS งานวิจัยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 50 คน และการสนทนากลุ่มย่อย 5 พื้นที่ รวม 100 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอแบบพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ป่าชุมชนทั้ง 5 พื้นที่มีความแตกต่างตามบริบทพื้นที่ แต่มีโครงสร้างการบริหารจัดการที่คล้ายคลึงกัน คือ ดำเนินงานโดยคณะกรรมการป่าชุมชนที่มีบทบาทสำคัญในการกำหนดนโยบาย การบังคับใช้กฎระเบียบ การฟื้นฟูและอนุรักษ์ป่า และสร้างความร่วมมือกับชุมชน เพื่อให้ทรัพยากรป่าใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน 2. การพัฒนาระบบ GIS มีเป้าหมายสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน ผ่านการสำรวจข้อมูลเชิงพื้นที่ การออกแบบและพัฒนาระบบ การมีส่วนร่วมของชุมชน และการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ระบบ GIS ช่วยติดตามการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ ปรับปรุงการตัดสินใจด้านการจัดการป่า และเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน 3) แนวทางในการจัดทำระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ 1) การจัดโซนนิ่งพื้นที่ 2) การสำรวจและเก็บข้อมูล 3) การวางแผนบริหารจัดการ 4) การมีส่วนร่วมของชุมชน และ 5) การสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอกในการประสานงานเพื่อสนับสนุนเครื่องมือและข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติให้เป็นไปอย่างยั่งยืนและเกิดประโยชน์สูงสุด
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
หมวดหมู่
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมประมง. (2560). จำนวนแหล่งน้ำจืดจังหวัดศรีสะเกษ. สืบค้นจาก https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20200228160206_1_file.pdf
กรมป่าไม้. (2562). การป่าไม้ในประเทศไทย. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมป่าไม้. (2563). สรุปการจัดตั้งโครงการป่าชุมชน รายจังหวัด. สืบค้นจาก https://forestinfo.forest.go.th/fCom_area.aspx
กรมป่าไม้. (2563). รายงานสถานการณ์ความหลากหลายทางชีวภาพในป่าชุมชน. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรสิริณัฐ โรจนวรรณ์, และคณะ. (2560). การประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์พื้นที่ปลูกข้าวไร่ในสวนยางพาราของจังหวัดนครศรีธรรมราช. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย.
กัณฐิกา มั่งมูล. (2564). การประยุกต์ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ในการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินบริเวณลุ่มน้ำสาขาแม่ถาง จังหวัดแพร่. วารสารวนศาสตร์ไทย, 4(1), 64–76.
กาญจนา ศรีพิมล, และคณะ. (2561). บทบาทของคณะกรรมการป่าชุมชนในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย. วารสารการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ, 13(2), 45–56.
เกียรติพงษ์ อุดมธนะธีระ. (2559). ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
เดือนนภา ภู่ทอง. (2561). การจัดการป่าชุมชนเพื่อความยั่งยืนโดยการใช้กระบวนการมีส่วนร่วมสาธารณะและจารีตประเพณีท้องถิ่นในพื้นที่ภาคเหนือ. Journal of Administrative and Management, 6(2), 80–94.
Himlal, B. (2008). Applications of GIS in community forestry: Linking geographic information technology to community participation. School of Forest and Ecosystem Science, Institute of Land and Food Resources, The University of Melbourne.
Rahman, M. A., & Gunawan, I. (2020). Integrating GIS and participatory approaches for sustainable forest management: A case study in Indonesia. Forest Policy and Economics, 112, 102037. https://doi.org/10.1016/j.forpol.2020.102037
