ภาคีภิบาลที่มีภาคการเมืองเป็นตัวนำ : กรณีศึกษาบุรีรัมย์โมเดล
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาตัวแบบความร่วมมือทางการเมืองระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับพรรคภูมิใจไทย และวิเคราะห์บทบาทของภาคีเครือข่ายทางการเมืองอื่น ๆ ที่มีความสัมพันธ์ต่อกระบวนการพัฒนาเมืองจังหวัดบุรีรัมย์ การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเก็บข้อมูลด้วย
การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 5 กลุ่ม ได้แก่ 1) นักการเมืองระดับชาติพรรคภูมิใจไทย
2) นักการเมืองท้องถิ่น 3) ภาคเอกชน 4) ภาคประชาสังคม และ 5) ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์และ
รัฐประศาสนศาสตร์ จำนวน 17 คน โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์แก่นสารเป็นวิธีการหลัก
ในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า ตัวแบบความร่วมมือทางการเมืองระหว่างองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นและพรรคภูมิใจไทยมีลักษณะเป็นกลไกภาคีภิบาลแบบพึ่งพากันเชิงสถาบัน โดยมีภาคการเมืองเป็นแกนนำสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองจังหวัดบุรีรัมย์อย่างมียุทธศาสตร์ ทั้งนี้ โครงสร้าง
ความร่วมมือประกอบด้วยตัวแสดงหลัก 4 ภาคส่วน ได้แก่ (1) ภาคการเมือง (2) ภาครัฐ (3) ภาคเอกชน และ (4) กำนันผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเชื่อมโยงกันอย่างมีเอกภาพในลักษณะเครือข่ายความร่วมมือแบบจตุภาคี
โดยมีผู้แทนราษฎรจากพรรคภูมิใจไทยทำหน้าที่เป็นตัวแสดงศูนย์กลางเชิงสถาบันในการประสาน
ความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่ายในหลากหลายระดับทั้งในแนวดิ่งและแนวราบ ส่งผลให้การทำงานร่วมกันระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นเอกภาพ
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
หมวดหมู่
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
โกวิทย์ พวงงาม. (2550). การปกครองท้องถิ่นไทย : หลักการและมิติใหม่ในอนาคต (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
กฤชวรรธน์ โล่ห์วัชรินทร์. (2564). รัฐประศาสนศาสตร์ : แนวคิดเพื่อการจัดการปกครองสาธารณะ
ในศตวรรษที่ 21. ขอนแก่น: วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
คมสันต์ บัวติ๊บ และจันทนา สุทธิจารี. (2561). การเมืองในการกำหนดนโยบายสาธารณะ: กรณีศึกษานโยบายด้านโครงสร้างพื้นฐานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอแห่งหนึ่งในเขตจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 9(1), 1-28.
ต่อสกุล พุทธพักตร์ และสุวิชา เป้าอารีย์. (2564). ระบบอุปถัมภ์ในคติเห็นแก่เครือญาติ กับการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา. วารสารการเมืองการปกครอง, 11(1), 21-41.
บรรเจิด สิงคะเนติ, ศักดิ์ณรงค์ มงคล, ดารุณี พุ่มแก้ว, พัชรวรรณ นุชประยูร, ฌานิทธิ์ สันตะพันธุ์ และ
วัชรชัย จิรจินดากุล. (2562). โครงสร้างอุปถัมภ์ในประเทศไทย: ทศวรรษแห่งการต่อสู้เรื่องอำนาจหน้าที่และปัญหาในการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสารพัฒนบริหารศาสตร์, 59(2), 128–148.
พบสุข ช่ำชอง. (2561). การบริหารจัดการบนฐานความร่วมมือ : ฐานรากนวัตกรรมท้องถิ่น. มหาสารคาม: โครงการผลิตและเผยแพร่ต่าราและผลงานทางวิชาการ.
วลัยพร ชิณศรี. (2568). แนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็ง บนฐานเครือข่ายความร่วมมือในการบริหารจัดการปกครองท้องถิ่น. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 18(1), 45–64.
วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2550). เครือข่าย : นวัตกรรมการทำงานขององค์กรปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
วุฒิสาร ตันไชย. (2557). การกระจายอำนาจและประชาธิปไตยในประเทศไทย. กรุงเทพฯ:
สถาบันพระปกเกล้า.
สมหวัง อารีย์เอื้อ และสุริยานนท์ พลสิม. (2567). แนวทางขจัดอุปสรรคและยกระดับความร่วมมือ
เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาจังหวัดบึงกาฬแบบบูรณาการ. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสตร์, 15(1), 131-158.
สำนักข่าวไทยรัฐออนไลน์. (31 กันยายน 2567). มีผล 31 ต.ค. 67 เปลี่ยนฐานะเทศบาลเมืองบุรีรัมย์
เป็น “เทศบาลนครบุรีรัมย์”. https://www.thairath.co.th/news/politic/2813367
สำนักข่าวไทยรัฐออนไลน์. (2568, เมษายน 4). บุรีรัมย์โมเดล "เนวิน" สอนพ่อเมือง - นายก อบจ.ทั่วประเทศพัฒนาเมืองแบบยั่งยืน. from https://www.thairath.co.th/news/politic/2851255
สุทธิเกียรติ อังกาบูรณะ. (2560). การเมืองท้องถิ่นกับความร่วมมือระหว่างท้องถิ่น ในการจัดทำบริการสาธารณะ. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 15(3), 38–60.
สุริยานนท์ พลสิม. (2566). ภาคีภิบาล: แนวคิดพื้นฐานและแนวทางการศึกษาวิจัยในอนาคต.
วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 40(2), 196-218.
Agranoff, R. & McGuire, R. (2003). Collaborative public management: New strategies for local governments. Washington, D.C.: Georgetown University Press.
Ansell, C. & Gash, A. (2008). Collaborative Governance in Theory and Practice.
Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571. https://doi.org/10.1093/jopart/mum032
Ansell, C., Sorensen, E. & Torfing, J. (2025). Theorizing the political dimension of collaborative governance. Perspectives on Public Management and Governance, 8(3), 158–171. https://doi.org/10.1093/ppmgov/gvaf007
Bryson, J., Crosby, B. & Stone, M. (2006). The Design and Implementation of Cross-Sector Collaborations: Propositions from the Literature. Public Administration Review, 66(1), 44-55. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2006.00665.x
Burt, R. (1992). Structural Holes: The Social Structure of Competition. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Chopyot, S. & Samakeetham, S. (2024). The Discourse of Decentralization in Thailand:
A Study of Political, Administrative, and Financial Aspects. International Journal of Religion, 5(12), 650-660.
Clark, J. (2021). Public values and public participation: A case of collaborative governance of a planning process. The American Review of Public Administration, 51(3),
-212.
Clarke, S. (2017). Local Place-Based Collaborative Governance: Comparing State-Centric and Society-Centered Models. Urban Affairs Review, 53(3), 578-602. https://doi.org/10.1177/1078087416637126
Creswell, J. & Clark, V. (2017). Designing and Conducting Mixed Methods Research (3 ed.). Los Angeles: Sage Publications.
Emerson. K. & Nabatchi, T. (2015). Collaborative Governance Regimes. Washington DC: Georgetown University Press.
Emerson, R. (1993). Power-Dependence Relations. In Marvin, O., Power In Modern Societies (pp. 48-58). New York: Routledge.
Evans, P. (1995). Embedded Autonomy: States and Industrial Transformation. New Jersey: Princeton University Press.
Head, B. & Alford, J. (2015). Wicked Problems: Implications for Public Policy and Management: Implications for Public Policy and Management. Administration & Society, 47(6), 711-739. https://doi.org/10.1177/0095399713481601
Laumann, E. (1987). The Organizational State: Social Choice in National Policy Domains. Wisconsin: The University of Wisconsin Press.
Mairs, S. (12 June 2017). Backwater to boomtown: Rural Thai city emerges as sporting Camelot. https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2017/06/12/2003672391
Marsh, D. & Rhodes, R. A. W. (1992). Policy Networks in British Government. Oxford: Clarendon Press.
McCargo, D. (2005). Network monarchy and legitimacy crises in Thailand. The Pacific Review, 18(4), 499-519. https://doi.org/10.1080/09512740500338937
Migdal, J. (2001). State in society: studying how states and societies transform and constitute one another. New York: Cambridge University Press.
Nishizaki, Y. (2011). Political Authority and Provincial Identity in Thailand: The Making of Banharn-buri. Ithaca, New York: Cornell University Press.
Osborne, S. (2010). The New Public Governance? : Emerging Perspectives on the Theory and Practice of Public Governance. New York: Routledge.
Ostrom, E. (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge: Cambridge University Press.
Pholsim, S. & Inaba, Y. (2025). How local coalitions advocate for light rail transport policy:
a case study of Thailand. Journal of Asian Public Policy, 1–25. https://doi.org/10.1080/17516234.2025.2563926
Pollitt, C. & Bouckaert, G. (2017). Public Management Reform: A Comparative Analysis –
New Public Management, Governance, and the Neo-Weberian State (4 ed.). Oxford: Oxford University Press.
Powell, W., Koput, K. & Smith-Doerr, L. (1996). Interorganizational Collaboration and the Locus of Innovation: Networks of Learning in Biotechnology. Administrative Science Quarterly, 41(1), 116–145. https://doi.org/10.2307/2393988
Provan. K, & Kenis, P. (2008). Modes of Network Governance: Structure, Management, and Effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(2),
-252. https://doi.org/10.1093/jopart/mum015
Putnam, R. (2000). Bowling alone: the collapse and revival of American community.
New York: Simon & Schuster Paperbacks.
Sandfort, J. & Milward, B. (2008). Collaborative Service Provision in the Public Sector.
In Cropper, S., Huxham, C., Ebers, M. & Ring, P. (Eds.), The Oxford Handbook of Inter-Organizational Relations (pp. 147-155). Oxford: Oxford University Press.
Sonderskov, M. (2019). Do local politicians really want collaborative governance? International Journal of Public Sector Management, 320–330. doi:10.1108/IJPSM-10-2017-0271
Sorensen, E. & Torfing, J. (2009). Making governance networks effective and democratic through metagovernance. Public Administration, 87(2), 234-258.
Steurer, R. (2013). Disentangling governance: a synoptic view of regulation by government,
business and civil society. Policy Sciences, 46(4), 387–410.
https://doi.org/10.1007/s11077-013-9177-y
Stone, C. (1989). Regime Politics: Governing Atlanta, 1946-1988. Lawrence: University Press
of Kansas.
Suksamran, N. (26 July 2014). United in Buri Ram : The formerly impoverished
province is on the brink of an economic boom. https://www.bangkokpost.com
Wongpreedee, A. & Mahakanjana, C. (2011). Decentralization and Local Governance
in Thailand. In Berman, E., Public Administration in Southeast Asia: Thailand, Philippines, Malaysia, Hong Kong, and Macao (pp. 53-77). New York: Routledge.
Yin, R. (2009). Case Study Research and Applications: Design and Methods. Thousand Oaks: Sage Publications.
