การพัฒนารูปแบบเชิงกลยุทธ์เพื่อยกระดับประสิทธิภาพและความยั่งยืนของ ห่วงโซ่อุปทานการเลี้ยงโคนมของสมาชิกสหกรณ์โคนมแม่โจ้ จำกัด
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยเชิงกลยุทธ์ที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพและความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานการเลี้ยงโคนม และ (2) พัฒนารูปแบบเชิงกลยุทธ์ในการยกระดับประสิทธิภาพและความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานการเลี้ยงโคนมของสมาชิกสหกรณ์โคนมแม่โจ้ จำกัด การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบลำดับขั้นเชิงอธิบาย ประชากรในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ สมาชิกผู้เลี้ยงโคนมของสหกรณ์โคนมแม่โจ้ จำกัด จำนวน 49 ราย โดยการเลือกแบบเจาะจง ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 ราย คัดเลือกด้วยวิธีแบบเจาะจงและแบบลูกโซ่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงตีความ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยเชิงกลยุทธ์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 4.05, S.D. = 0.53) โดยเครือข่ายความร่วมมือมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (x̄ = 4.15, S.D. = 0.50) รองลงมาคือการจัดการฟาร์ม (x̄ = 4.12, S.D. = 0.48) ขณะที่ผลลัพธ์ของห่วงโซ่อุปทานโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากเช่นกัน (x̄ = 4.07, S.D. = 0.52) และผลการวิเคราะห์สหสัมพันธ์พบว่า ปัจจัยเชิงกลยุทธ์ทุกด้านมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับประสิทธิภาพและความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยเฉพาะเครือข่ายความร่วมมือมีความสัมพันธ์สูงที่สุดกับประสิทธิภาพ (r = 0.71) และความยั่งยืน (r = 0.69) รองลงมาคือการจัดการฟาร์ม ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานการเลี้ยงโคนมจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือ การจัดการฟาร์ม และการบูรณาการข้อมูลร่วมกันอย่างเป็นระบบ 2) การสังเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพนำไปสู่การพัฒนารูปแบบเชิงกลยุทธ์จำนวน 9 รูปแบบ ภายใต้ 3 มิติสำคัญ ได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพ การสร้างมูลค่า และความยั่งยืน ประกอบด้วย รูปแบบการจัดการฟาร์มเชิงประสิทธิภาพ รูปแบบการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล รูปแบบการบริหารจัดการข้อมูล รูปแบบการเพิ่มมูลค่า รูปแบบการพัฒนามาตรฐานคุณภาพ รูปแบบการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ รูปแบบการพัฒนาศักยภาพเกษตรกร รูปแบบการจัดการสิ่งแวดล้อม และรูปแบบการบริหารจัดการความเสี่ยง ซึ่งสะท้อนแนวทางการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานแบบบูรณาการที่เชื่อมโยงมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และการจัดการร่วมกันอย่างเป็นองค์รวม
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กิรณา แก้วสุน. (2558). ปัจจัยสู่ความสำเร็จในการจัดการความเสี่ยงโซ่อุปทานอาหารสดในร้านค้าปลีกสมัยใหม่แบบลูกโซ่ [ดุษฎีนิพนธ์บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต].
จักริน บรรจงปรุ. (2567). อิทธิพลของการบูรณาการห่วงโซ่อุปทานที่มีผลต่อผลการดำเนินงานอย่างยั่งยืนของฟาร์มโคนมในอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา [วิทยานิพนธ์ปริญญาการจัดการมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการจัดการ, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี].
จินตนา สีหาพงษ์. (2569). ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการจัดการโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทานที่ยั่งยืน: แนวโน้มและทิศทางในอนาคตด้านการขนส่งและการกระจายสินค้า. วารสารโลจิสติกส์และดิจิทัลซัพพลายเชน, 4(1), 78–100.
จุฑารัตน์ บุบผามาลัย, วีระกิตติ์ เสาร่ม, และกิตติชัย เจริญชัย. (2567). ผลกระทบของห่วงโซ่คุณค่าที่มีผลต่อความได้เปรียบในการแข่งขันของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเจียระไนพลอย อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 11(2), 313–329.
ณรงค์ ดุษฎี. (2568). การพัฒนาธุรกิจเกษตรของประเทศไทยและโอกาสในการแข่งขันในตลาดโลก: แนวทางและกลยุทธ์เพื่อความยั่งยืน. วารสารบริหารการพัฒนานวัตกรรมเชิงบูรณาการ, 5(2), 70–88.
ตรียาพร ตุ่มศรียา, ฑิฏิวุฒิ ศรีมานพ, บุญสาน ทระทึก, จักรกฤษณ์ แก้วประเสริฐ, และศุภานัน ศรีวิราช. (2568). อิทธิพลของการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ประสิทธิภาพห่วงโซ่อุปทาน และความสามารถด้านทรัพยากรมนุษย์ต่อขีดความสามารถทางการแข่งขันระหว่างประเทศของธุรกิจส่งออกไทย. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(9), 297–311.
ประหัสชัย ระมาศ, เพ็ญศิรินทร์ สุขสมกิจ, ปราณี สร้อยประไพ, ระพีพรรณ ศิริวัฒน์ภัทรา, พศิน อินทรสกุล, และเชวง สว่างลาภธรรม. (2568). การบริหารห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศของภาคธุรกิจเพื่อลดความเสี่ยงภายใต้สถานการณ์ความผันผวนทางเศรษฐกิจโลก. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(10), 399–411.
ปวีณา ร่วมชาติ. (2568). ความร่วมมือในโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ของประเทศไทย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 4(1), 46–64.
ปุณยธร วังคะฮาด, และสัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง. (2569). ภาวะผู้นำแบบบูรณาการของผู้บริหารท้องถิ่นไทย: การสร้างสมดุลระหว่างการปรับตัว การสร้างคุณค่าสาธารณะ และการนำเชิงยุทธศาสตร์ในบริบทการเปลี่ยนแปลง. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(1), 73–92.
พิภพ สมเวที, สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์, จินตนีย์ รู้ซือ, และอนุมาน จันทวงศ์. (2568). แนวทางการพัฒนาผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนเพื่อสังคมอย่างยั่งยืนบนฐานของทุนทางปัญญา การสร้างคุณค่าร่วม และความคล่องตัวขององค์กร. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 21(1), 114–142.
ไพลิน เลิศพิมลพันธ์. (2568). การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์โลจิสติกส์สู่ธุรกิจระหว่างประเทศ. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(3), 1046–1055.
วรเศรษฐ์ อุดมสิน, จีระนัน พิมพ์ดี, ธนิศา หนูทวี, และวรัญญา แก้วเชือกหนัง. (2568). กรอบแนวคิดการพัฒนาความยืดหยุ่นเพื่อการจัดการห่วงโซ่อุปทาน. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 17(3), 270–284.
อรวิภา มากมิ่ง, และภัทรพงศ์ มาลาวัลย์. (2569). ปัจจัยด้านเครือข่ายความร่วมมือที่ส่งผลต่อความยั่งยืนของขบวนการสหกรณ์ในประเทศไทย. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(1), 48–58.
Ahmad, J. (2024). Strategic planning: Navigating uncertainty in business management. Journal of Management & Social Science, 1(2), 33–46.
Boikanyo, D. H. (2025). Dynamic capabilities and strategic innovation: Imperatives in an ever-changing environment. International Journal of Applied Management Science, 17(4), 333–353.
Camarinha-Matos, L. M., & Afsarmanesh, H. (2007). A comprehensive modeling framework for collaborative networked organizations. Journal of Intelligent Manufacturing, 18(5), 529–542.
Choruma, D. J., Dirwai, T. L., Mutenje, M. J., Mustafa, M., Chimonyo, V. G. P., Jacobs-Mata, I., & Mabhaudhi, T. (2024). Digitalisation in agriculture: A scoping review of technologies in practice, challenges, and opportunities for smallholder farmers in Sub-Saharan Africa. Journal of Agriculture and Food Research, 18, Article 101286.
Gomaa, D. A. H. (2025). SCM 4.0 excellence: A strategic framework for smart and competitive supply chains. International Journal of Management and Humanities, 11(8), 24–44. https://doi.org/10.35940/ijmh.G1798.11080425
Hartanto, R., & Darmawati, D. (2025). Corn supply chain management optimization: Upstream-downstream integration strategy and sustainability implementation. Jurnal Internasional Multidisiplin Ilmu, 1(1), 105–114.
Huang, Y., Han, W., & Macbeth, D. K. (2020). The complexity of collaboration in supply chain networks. Supply Chain Management: An International Journal, 25(3), 393–410.
Jiangsataporn, T., Maneesri, T., & Buranakul, S. (2022). Strategies for tourism supply chain cooperation in secondary cities on the Eastern Economic Corridor. Journal of Buddhist Anthropology, 7(12), 363–380.
Le, P. L., Elmughrabi, W., Dao, T. M., & Chaabane, A. (2020). Present focuses and future directions of decision-making in construction supply chain management: A systematic review. International Journal of Construction Management, 20(5), 490–509.
Lyles, M. A. (1981). Formulating strategic problems: Empirical analysis and model development. Strategic Management Journal, 2(1), 61–75.
Narimissa, O., Kangarani-Farahani, A., & Molla-Alizadeh-Zavardehi, S. (2020). Evaluation of sustainable supply chain management performance: Dimensions and aspects. Sustainable Development, 28(1), 1–12.
Qrunfleh, S., & Tarafdar, M. (2014). Supply chain information systems strategy: Impacts on supply chain performance and firm performance. International Journal of Production Economics, 147, 340–350.
Ramart, P., Suksomkit, P., Sroyprapai, P., Siriwatpatara, R., Intharasakul, P., & Sawanglaptham, C. (2025). Managing the international supply chain of the business sector to reduce risks under the situation of global economic volatility. Journal of Social Science and Cultural, 9(10), 399–411.
Rumelt, R. P., Schendel, D., & Teece, D. J. (1991). Strategic management and economics. Strategic Management Journal, 12(S2), 5–29.
Sanders, N. R. (2025). Supply chain management: A global perspective. John Wiley & Sons.
Santiago, B. D. S., Scavarda, L. F., Gusmão Caiado, R. G., Santos, R. S., & Mattos Nascimento, D. L. D. (2025). Corporate social responsibility and circular economy integration framework within sustainable supply chain management: Building blocks for Industry 5.0. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 32(1), 269–290.
Suksanniran, T., Kamkankaew, P., & Thanibenjasith, P. (2026). Opportunities and challenges of tomato supply chain management in Thailand. Journal of Interdisciplinary Social Development, 4(1), 767–800.
Tu, Y., Li, H., Dong, J., Zhou, J., & Hu, L. (2025). Impacts of intellectual capital and supply chain knowledge sharing on supply chain resilience: Evidence from China. Journal of Intellectual Capital, 26(4), 1013–1035.
Xin, L. (2024). Green supply chain management influence on the economic and environmental aspects in China. Environmental Science and Pollution Research, 31(14), 21144–21156.
