ความสัมพันธ์ระหว่างความพร้อมขององค์กรกับการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบในการพัฒนาบริการผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษาเทศบาลเมืองบางคูวัด
บทคัดย่อ
งานวิจัยแบบผสานวิธีนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ระดับความพร้อม 2) วิเคราะห์ระดับการประยุกต์ใช้ 3) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของความพร้อมกับการประยุกต์ใช้ และ 4) ศึกษาโอกาส อุปสรรคและปัจจัยสนับสนุนต่อการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบเพื่อพัฒนาบริการผู้สูงอายุของเทศบาลเมืองบางคูวัด กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากร 56 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความพร้อมขององค์กรกับการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบ โดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 คน ได้แก่ หัวหน้าและเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานด้านผู้สูงอายุจากกองสวัสดิการสังคมและกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เครื่องมือที่ใช้วิจัยคือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยการตีความ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ความพร้อมขององค์กรโดยรวมอยู่ในระดับมาก (μ= 3.75, σ = 0.78) โดยด้านภาวะผู้นำมีค่าเฉลี่ยมากที่สุด (μ= 4.25, σ = 0.91) 2) การประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบโดยรวมอยู่ในระดับมาก(μ = 3.68, σ = 0.92) โดยขั้นตอนการสร้างแนวคิดใหม่มากที่สุด (μ = 3.76, σ = 0.96) ในขณะที่ขั้นตอนการสร้างต้นแบบน้อยที่สุด (μ= 3.56, σ = 0.95) 3) ความพร้อมขององค์กรมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงมากกับการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบ (Sig.<.01) และ 4) ผลการศึกษาโอกาสและอุปสรรค โดยค้นพบรูปแบบความสำเร็จแบบผสมผสานที่ต้องใช้วิสัยทัศน์ผู้นำควบคู่กับความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพในการเข้าถึงผู้สูงอายุ แต่พบอุปสรรคของนวัตกรรมในขั้นตอนการสร้างต้นแบบและการทดสอบ สาเหตุหลักเกิดจากภาระงานที่ทับซ้อนและระเบียบงบประมาณทำให้ขาดความยืดหยุ่นในการทดลองนวัตกรรม
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
หมวดหมู่
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง สังคมสูงอายุ (ฉบับปรับปรุง) (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ.
ตระกูล มีชัย. (2564). การบริหารท้องถิ่นกับความท้าทายในสังคมสูงวัย: จากการสงเคราะห์สู่การออกแบบบริการเชิงรุก. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เทศบาลเมืองบางคูวัด. (2568). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570) ฉบับทบทวน พ.ศ. 2568. ปทุมธานี: งานวิเคราะห์นโยบายและแผน เทศบาลเมืองบางคูวัด.
ธัญพร หล่อชัยวัฒนา. (2561). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 12(2), 94-104.
นพวรรณ เลิศผสมสิทธิ์, เชาวฤทธิ์ เชาว์แสงรัตน์, และอำนวย บุญรัตนไมตรี. (2568). นวัตกรรมการจัดสวัสดิการสังคมเพื่อผู้สูงวัยขององค์การบริหารส่วนตำบล จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการการจัดการภาครัฐและเอกชน, 7(2), 438–454.
ปาริชาติ ผิวงาม และ โชติ บดีรัฐ. (2568). บทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการขับเคลื่อนนโยบายเมืองน่าอยู่สำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 5(2), 1-19.
ไปรมา อิศรเสนา ณ อยุธยา และชูจิต ตรีรัตนพันธ์. (2560). การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือทำ. กรุงเทพฯ: ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC).
พิชพล เงินเรืองโรจน์ และณัฐพงค์ แย้มเจริญ. (2568). การคิดเชิงออกแบบเพื่อสร้างสรรค์สื่อกราฟิกเคลื่อนไหวเพื่อใช้ในการเรียนการสอนด้านดิจิทัลสำหรับผู้สูงอายุ. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 24(1), 205–221.
ภาวิณี เอี่ยมตระกูล และสรารัตน์ ฉายพงษ์. (2565). การประยุกต์ใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 48(1), 89–110.
รุ่งนภา เขียวชอุ่ม, ผกามาศ พิมพ์ธารา, อพัชชา ศรีพระคุณ, สุทธิดา ภักดี, ปรีชา น้ำเจริญ, และพรฤดี นิธิรัตน์. (2567). การพัฒนาต้นแบบวอคเกอร์เตือนภัยเหตุฉุกเฉินโดยใช้การเรียนรู้โครงงานเป็นฐานร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบและการเรียนรู้แบบสหสาขาวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมความมั่นใจผู้สูงอายุที่มีข้อจำกัดการเคลื่อนไหวเมื่ออาศัยอยู่บ้านคนเดียวในชุมชน. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 30(2), 115–136.
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2566). นวัตกรรมเชิงนโยบาย (Policy Innovation): การขับเคลื่อนนโยบายด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบและนวัตกรรม. https://www.nia.or.th/Policy-Innovation-SITE2023
สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/02/article_file_20230307173847.pdf
โสภณวิชญ์ เสกขุนทด, สุกฤษฎิ์ รักษ์ธนอนันต์, วันชัย จึงวิบูลย์สถิตย์, และคณะ. (2568). การออกแบบบริการสาธารณะเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นด้วยกระบวนการคิด เชิงออกแบบ. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(2), 1358–1377.
Bason, C. (Ed.). (2014). Design for policy. New York, NY: Routledge.
Best, J. W. (1977). Research in Education (3rd ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Clarke, A., & Craft, J. (2019). The twin faces of public sector design. Governance, 32(1), 5-21.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Denhardt, J. V., & Denhardt, R. B. (2015). The new public service: Serving, not steering. New York: Routledge.
Holt, D. T., Armenakis, A. A., Feild, H. S., & Harris, S. G. (2007). Readiness for organizational change: The systematic development of a scale. Journal of Applied Behavioral Science, 43(2), 232–255. https://doi.org/10.1177/0021886306295295
Shea, C. M., Jacobs, S. R., Esserman, D. A., Bruce, K., & Weiner, B. J. (2014). Organizational readiness for implementing change (ORIC): Development of a new measure. Implementation Science, 9,7. https://doi.org/10.1186/1748-5908-9-7
Simon, H. A. (1996). The sciences of artificial. Cambridge: MIT Press.
The d.school. (2010). Bootcamp bootleg. Stanford: Hasso Plattner Institute of Design.
Weiner, B. J. (2009). A theory of organizational readiness for change. Implementation Science, 4, 67. https://doi.org/10.1186/1748-5908-4-67
