ปัญหาและแนวทางการออกโฉนดที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน DOI:

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “ปัญหาและแนวทางการออกโฉนดที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน” มีวัตถุประสงค์เพื่อ
1) ศึกษาสถานการณ์และสภาพปัญหาการออกโฉนดที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่นำไปสู่แนวทางการแก้ไขปัญหาการออกโฉนดที่ดิน และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการออกโฉนดที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินให้มีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับหลักนิติธรรม หลักความเป็นธรรม และ
หลักธรรมาภิบาล การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเชิงเอกสารและการวิจัยเชิงกฎหมาย ร่วมกับการเก็บข้อมูลภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 30 คน ได้แก่ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ผู้นำชุมชน ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย และเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดิน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ โดยดำเนินการในช่วงระยะเวลา 6 เดือน ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 ถึงเดือน ธันวาคม 2568

          ผลการวิจัยพบว่า การออกโฉนดที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินยังประสบปัญหาเชิงโครงสร้าง อันเกิดจากข้อจำกัดด้านกฎหมายและระเบียบที่ขาดความชัดเจน ความล่าช้าและความซ้ำซ้อนของกระบวนการดำเนินงาน การขาดการบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานของรัฐ และการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ยังไม่ทั่วถึง ส่งผลให้เกษตรกรขาดความมั่นคงในสิทธิการถือครองที่ดินและเกิดความไม่เป็นธรรมในเชิงการบริหารจัดการ ปัจจัยสำคัญในการแก้ไขปัญหาประกอบด้วยการปรับปรุงกฎหมายและนโยบายให้มีความสอดคล้องและชัดเจน การพัฒนาระบบบริหารจัดการที่ดินแบบบูรณาการโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และการเสริมสร้างกลไกการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม แนวทางการพัฒนาที่เหมาะสมควรมุ่งยกระดับประสิทธิภาพ ความโปร่งใส และความเป็นธรรมของกระบวนการออกโฉนดที่ดิน เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านสิทธิในที่ดินและสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืนในระยะยาว