การพัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบของเกษตรกรรุ่นใหม่ในจังหวัดเชียงใหม่
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความต้องการพัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบของเกษตรกรรุ่นใหม่ในจังหวัดเชียงใหม่ และ (2) พัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบผ่านโปรแกรมฝึกอบรมทักษะการคิดเชิงออกแบบ โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน การเก็บข้อมูลเชิงปริมาณดำเนินการกับเกษตรกรรุ่นใหม่จำนวน 161 คน ด้วยแบบสอบถามความต้องการพัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบ และนำผลที่ได้มาใช้ในการออกแบบโปรแกรมฝึกอบรม จากนั้นดำเนินการพัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบกับกลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ที่สมัครใจเข้าร่วม จำนวน 30 คน เป็นระยะเวลา 3 วัน ส่วนการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การสังเกตพฤติกรรมระหว่างกิจกรรม การอภิปรายกลุ่ม และการสะท้อนผลการเรียนรู้ของผู้เข้าร่วมโปรแกรม ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรรุ่นใหม่มีความต้องการพัฒนาทักษะการคิดเชิงออกแบบในระดับมาก โดยด้านการระดมความคิด มีระดับความต้องการสูงที่สุด ขณะที่ด้านการสร้างและพัฒนาต้นแบบและการทดสอบต้นแบบอยู่ในระดับปานกลาง สะท้อนถึงข้อจำกัดด้านทักษะเชิงปฏิบัติจริง นอกจากนี้ ผลการเปรียบเทียบคะแนนการคิดเชิงออกแบบก่อนและหลังการอบรมพบว่า คะแนนเฉลี่ยหลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกด้าน โดยเฉพาะด้านการทำความเข้าใจบริบทและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และด้านการทดสอบต้นแบบ ซึ่งมีการพัฒนาอย่างเด่นชัด แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมฝึกอบรมที่พัฒนาขึ้นสามารถเสริมสร้างความรู้ ทักษะเชิงปฏิบัติ และความสามารถในการสร้างนวัตกรรมของเกษตรกรรุ่นใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กวิน ประตูมณีชัย, ประชม ทางทอง, จิระศักดิ์ พุกดำ, สุคนธรส คงเจริญ. (2566). การบูรณาการองค์ความรู้ด้านหลักกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (DESIGN THINKING) กับผู้ประกอบการ เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนเกาะลัดอีแท่น อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม, 17(4), 137-149.
ณัฏฐพร ผาแก้ว และสุรีย์พร สว่างเมฆ. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้เรื่องเทคโนโลยีการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมและแรงจูงใจต่อการเป็นผู้ประกอบการของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวัตกรรม, 15(1), 125-136.
ณัฐธิดา จุมปา, วรรัตน์ ขยันการ, ยุทธศิลป์ ชูมณี, สุภัทณี เปี่ยมสุวรรณกิจ และกฤติณา นิวรัตน์. (2024). การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างมูลค่าเพิ่มผลไม้และสมุนไพรของเกษตรกรอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย. วารสารการบัญชีและการจัดการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 16(3), 36-53.
ไตรมาศ พูลผล, ปิยะพงษ์ ยงเพชร, และ ภิญญาพัชญ์ นาคภิบาล. (2566). การคิดเชิงออกแบบเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 18(1), 256–275.
นภัสสร ชัยโย และคะนึงรัตน์ คำมณี. (2562). พฤติกรรมและความพึงพอใจของเกษตรกรรุ่นใหม่ต่อการรับบริการความรู้และข่าวสารด้านการเกษตรทางเฟซบุ๊กประชาสัมพันธ์ของกรมส่งเสริมการเกษตร. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 16 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน (หน้า 2057–2066).
พิเชษฐ์ บุญญาลัย, ประกอบ ชาติภุกต์, สถาพร วันนาพ่อ และทรงวุฒิ มงคลเลิศมณี. (2565). การออกแบบนวตักรรมที่เหมาะสมกับชุมชนด้วยกระบวนการออกแบบแนวคิด : กรณีศึกษา ตำบลบางขนุไทร จังหวัดเพชรบุรี. วารสารการจัดการสมัยใหม่, 20(2), 75-88.
สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงใหม่. (2567). Young Smart Farmer จังหวัดเชียงใหม่. สืบค้นจาก https://chiangmai.doae.go.th/?utm_source=chatgpt.com.
อนุพงศ์ อวิรุทธา, ศุภลักษณ์ ไชยสิทธิ์, รังสีจันทร์ สุวรรณสทิศกร, มณฑล ทองพนัง, จำปี เพชรชุม, วรกัญญา สิริพิเดช, ชลธิดา รักยุทธ์ และวิรัตน์ ใจสา. (2560). ความพร้อมและความต้องการในการพัฒนาทักษะของเกษตรกรในการปรับตัวสู่นโยบายประเทศไทย 4.0. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(2), 313-320.
Baumont de Oliveira, F., Fernandez, A., Hernandez, J. E. & Del, P. M. (2023). Design thinking and compliance as drivers for decision support system adoption in agriculture. International Journal of Decision Support System Technology, 15(2), 1–16.
Beckman, S. L., & Barry, M. (2007). Innovation as a learning process: Embedding design thinking. California Management Review, 50(1), 25–56.
Berntzen, L. and Florea, A. (2022). Design Thinking Applied to the Internet of Things: A Project on Technological Innovation in Agriculture and Food Processing. The Sixteenth International Conference on Digital Society, 44-49.
Brown, T. (2009). Change by Design: How Design Thinking Transforms Organizations and Inspires Innovation. HarperBusiness.
Campos, S., Oliveira, R., Correia, R. J. V., & Ferreira-Oliveira, A. T. (2025). How can Design Thinking improve food sustainability in the Minho Region? A multi-actor perspective. Journal of Regional Studies, 72, 45-57.
Carlgren, L., Rauth, I., & Elmquist, M. (2016). Framing design thinking: The concept in idea and enactment. Creativity and Innovation Management, 25(1), 38–57.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw-Hill.
Hurst, Z. M., & Spiegal, S. A. (2023). Design thinking for responsible Agriculture 4.0 innovations in rangelands. Rangelands, 45(4), 68-78.
IDEO. (2015). The Field Guide to Human-Centered Design. IDEO.org.
Kenny, U., Regan, Á., Hearne, D., & O’Meara, C. (2021). Empathising, defining and ideating with the farming community to develop a geotagged photo app for smart devices: A design thinking approach. Agricultural Systems, 194, 103248.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood: Prentice Hall.
Liedtka, J. (2015). Perspective: Linking design thinking with innovation outcomes through cognitive bias reduction. Journal of Product Innovation Management, 32(6), 925–938.
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396.
McClelland, D. C. (1961). The achieving society. Princeton, NJ: Van Nostrand.
McGrath, K., Regan, Á., & Russell, T. (2024). A user-centred future for agricultural digital innovation: demonstrating the value of design thinking in an animal health context. The Journal of Agricultural Education and Extension, 31(3), 417–435.
Mezirow, J. (1991). Transformative dimensions of adult learning. Jossey‑Bass.
Nadler, L. (1984). The handbook of human resource development. John Wiley & Sons.
Plattner, H., Meinel, C., & Leifer, L. (Eds.). (2010). Design thinking: Understand – improve – apply. Springer.
Razzouk, R., & Shute, V. (2012). What is Design Thinking and why is it important?. Review of Educational Research, 82(3), 330-348.
Thongsrikate, T. (2024). The Model of Creative Agriculture Among Farmers in Chiang Mai City. AgBioForum, 26(3), 128-137.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
