รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาของสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดนครสวรรค์ ตามหลักสังคหวัตถุ 4

สุพจน์  อุฬารวงศ์; ธานี  เกสทอง; วรกฤต  เถื่อนช้าง

doi:10.60027/iarj.2024.281501

ผู้แต่ง

สุพจน์ อุฬารวงศ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์ https://orcid.org/0009-0008-6197-2037
ธานี เกสทอง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์ https://orcid.org/0009-0002-8789-220X
วรกฤต เถื่อนช้าง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครสวรรค์ https://orcid.org/0009-0009-7720-6326

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2024.281501

คำสำคัญ:

รูปแบบการบริหารจัดการศึกษา, สำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้, จังหวัดนครสวรรค์, หลักสังคหวัตถุ 4

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ฝ่ายบริหารการศึกษาของสำนักงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการจัดโอกาสการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น การรับรองการเข้าถึงการศึกษาสำหรับกลุ่มประชากรที่หลากหลาย และการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต นอกจากนี้ยังส่งเสริมการพัฒนาชุมชนโดยตอบสนองความต้องการทางการศึกษาที่นอกเหนือจากระบบดั้งเดิม ดังนั้นการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและสร้างรูปแบบการบริหารจัดการศึกษาของสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดนครสวรรค์ ตามหลักสังคหวัตถุ 4

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงผสานวิธี แบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 คน ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูป/คน โดยการจัดสนทนากลุ่ม เครื่องมือที่ใช้คือ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย: (1) ผลการศึกษาองค์ประกอบการบริหารจัดการสำนักส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดนครสวรรค์ ผลการวิจัยพบว่ามี 5 องค์ประกอบได้แก่ 1. การบริหารเวลาและวางแผน 2. ทักษะและการพัฒนาตนเอง 3. สิ่งแวดล้อมและการสนับสนุน 4. ทักษะสังคมและการทำงานร่วมกับผู้อื่น และ 5. ความสนใจและพลวัต (2) ผลการสร้างรูปแบบการจัดการสำนักส่งเสริมการเรียนรู้ จังหวัดนครสวรรค์ ตามหลักสังคหวัตถุ 4 พบว่า 1. การบริหารเวลาและวางแผน ตามหลักสังคหวัตถุธรรม มี 6 แนวทาง 2. ทักษะและการพัฒนาตนเอง ตามตามหลักสังคหวัตถุธรรม มี 6 แนวทาง 3. สิ่งแวดล้อมและการสนับสนุน ตามหลักสังคหวัตถุธรรม มี 4 แนวทาง 4. ทักษะสังคมและการทำงานร่วมกับผู้อื่น ตามหลักสังคหวัตถุธรรม มี 4 แนวทาง และ 5. ความสนใจและพลวัต ตามหลักสังคหวัตถุธรรม มี 6 แนวทาง ได้แก่ ผู้บริหารควรมีใจให้ในการส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาครู บุคลากรทุกตำแหน่งให้มีความรู้ มีทักษะในการจัดกระบวนการจัดการเรียนรู้ การจัดการเรียนการสอน และการปฏิบัติหน้าที่ให้มีประสิทธิภาพ (ทาน) เป็นต้น

สรุปผล: การจัดการศึกษาของสำนักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดนครสวรรค์ประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 5 ประการ ได้แก่ การจัดการเวลา การพัฒนาทักษะ สภาพแวดล้อม ความร่วมมือทางสังคม และความสนใจแบบพลวัตร โดยยึดหลักสังคหวัตถุ โดยใช้วิธีการเฉพาะสำหรับแต่ละองค์ประกอบเพื่อให้มั่นใจว่าการจัดการศึกษามีประสิทธิผล

เอกสารอ้างอิง

กรมการศึกษานอกโรงเรียน. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแหงชาติ ปพ.ศ.2542.แกไข เพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545. กรุงเทพฯ: บริษัทพริกหวานกร๊าฟฟค จํากัด.

กรมวิชาการ. (2544). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน. พิมพครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ: โรงพิมพองคการรับสงสินค้าและพัสดุภัณฑ

กรมสามัญศึกษา. (2543). การปฏิรูปการเรียนรู้ ผู้เรียนสำคัญที่สุด. พิมพ์ครั้งที่ 5, กรุงเทพฯ: คุรุสภา ลาดพร้าว.

กานต์ กุณาศล. (2542). การประถมศึกษา. กาญจนบุรี : สถาบันราชภัฏกาญจนบุรี.

กิตติมา ปรีดีดิลก. (2542). การบริหารและการนิเทศการศึกษาเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: อักษรพิพัฒน์.

ชุติพงศ์ สุกป่าน. (2552). การบริหารการจัดการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานราธิวาส เขต 2. รายงานการวิจัย, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

นพพล สุวรรณสุนทร. (2565). การบริหารงานตามหลักพระพุทธศาสนา. Retrieved from http://www,siace,ac,th/index,php.

นันทพร ปัญญาสูง. (2558). การบริหารงานพัฒนากระบวนการเรียนรู้ ของโรงเรียนบ้านอรุโณทัย จังหวัดเชียงใหม่. รายงานการวิจัย, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่,

ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2546). การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ: ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.

พรสวรรค์ ศิริวัฒน์. (2552). การพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้ ที่เน้นกระบวนการคิดโดยใช้หลักการบริหารวงจร PDCA โรงเรียนบ้านโชคนาสาม อำเภอปราสาท สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุรินทร์ เขต 3. รายงานการวิจัย, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

มาลี ประเสริฐเมธ. (2552). การบริหารการจัดการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญของโรงเรียน ในอำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

ศุภาวดี ดีอินทร์. (2552). การพัฒนาแนวปฏิบัติการจัดกระบวนการเรียนรู้ของสถานศึกษาขนาดเล็ก กรณีศึกษา: โรงเรียนวัดลาดระโหง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานการวิจัย, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

สมคิด บางโม. (2544). หลักการบริหารการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : สถาบันราชภัฏพระนคร.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2544). แนวทางการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา : เพื่อพร้อมรับการประเมินภายนอก. กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี.

สุรัฐ ศิลปะอนันต์. (2542). เส้นทางสู่ความสำเร็จของการปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: คุรุสภา ลาดพร้าว.

อมรชัย ตันติเมธ. (2542). การบริหารสถานศึกษาปฐมวัย. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.