แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในอำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1

ปริญญา  อำภวา; กฤษกนก  ดวงชาทม

doi:10.14456/iarj.2023.224

ผู้แต่ง

ปริญญา อำภวา หลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารจัดการการศึกษา) คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0002-1564-7504
กฤษกนก ดวงชาทม หลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารจัดการการศึกษา) คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม https://orcid.org/0009-0007-3540-0783

DOI:

https://doi.org/10.14456/iarj.2023.224

คำสำคัญ:

การนิเทศภายใน; , แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายใน

บทคัดย่อ

การจัดการเรียนการสอนเมื่อได้ดำเนินไประยะหนึ่ง จะต้องมีการติดตามตรวจสอบว่าผลการดำเนินงานสอดคล้องกับวัตถุประสงค์และเป้าหมายของการจัดการศึกษาหรือไม่เพียงใด ซึ่งกิจกรรมการตรวจสอบติดตามผลการดำเนินงานทางการศึกษานี้ เรียกว่า การนิเทศการศึกษา เป็นกิจกรรมที่ควบคู่กับการบริหารการศึกษา มีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในกระบวนการทำงานเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่ดี การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน การวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มตัวอย่างคือ ครูผู้สอน จำนวน 422 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถาม มีค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.60 – 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่น 0.82 ระยะที่ 2 ศึกษาแนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันในการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยรวมและรายด้าน อยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์ในการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยรวมและรายด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด 2) แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน คือ โปรแกรมพัฒนาการนิเทศภายในของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้แนวทางทั้งหมด 17 แนวทาง มี 5 โมดูล คือ ได้แก่ Module 1 ด้านการให้ความช่วยเหลือแก่ครูโดยตรง Module 2 ด้านการพัฒนาทางวิชาชีพ Module 3 ด้านการพัฒนาทักษะการทำงานกลุ่ม Module 4 ด้านการพัฒนาหลักสูตร และ Module 5 ด้านการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน ซึ่งผลการประเมินโปรแกรมจากผู้เชี่ยวชาญทั้ง 5 ท่าน พบว่า ผลการประเมินโดยรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด และมีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา สพป. ชัยภูมิ เขต 1. (2563). รายงานการติดตามผลการดำเนินงานโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. ชัยภูมิ: สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1

กิตติศักดิ อังคะนาวิน. (2561). รูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษาสังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). คู่มือดำเนินการพัฒนาหลักสูตรการพัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลงเพื่อรองรับการกระจายอำนาจสำหรับครูและศึกษานิเทศก์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.

จอมพงศ์ มงคลวานิช. (2556). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิตติมา วรรณศรี. (2557). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณ

เชษฐา ค้าคล่อง. (2557). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำแบบมุ่งบริการของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสาคาม.

นิศาชล วุฒิสาร. (2556). การพัฒนาระบบนิเทศภายในโรงเรียนคลองขามวิทยาคารอำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ประไพพิศ สัตถาผล. (2562). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดอาชีวศึกษา จังหวัดมหาสารคาม. การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับนานาชาติ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี. (664 – 678)

ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2553). การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ: ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.

รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2550). การบริหารงานวิชาการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. ศูนย์หนังสือ: มหาวิทยาลัยทักษิณ

วิทวัส นาบำรุง. (2564). การพัฒนาโปรแกรมการนิเทศภายในแบบสอนแนะสำหรับสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษา เขต 30. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

สงัด อุทรานันท.์ (2530). การนิเทศการศึกษา: หลักการทฤษฎีและการปฏิบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 3.กรุงเทพฯ: มิตรสยาม.

สันติ บุญภิรมย์. (2553). นวัตกรรมการบริหารการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2 . กรุงเทพฯ: บุ๊ค พอยท์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. (2563). คู่มือการนิเทศภายในโรงเรียน: กลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1, 2563.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2552). แนวทางการบริหารจัดการหลักสูตรตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: สำนักงานฯ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2552). ข้อเสนอการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง 2552-2561. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2557). รายงานการวิจัยแนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2555). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์.กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สุทธนูศรีไสย์. (2545). หลักการนิเทศการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุนันทา สบายวรรณ. (2555).การนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษา ตามความคิดเห็นของครู สำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษาจังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์: มหาวิทยาลัยราชภัฎวไลยอลงกรณ์.

สุภัจฉรา กาใจ. (2562). แนวทางการบริหารปัจจัยที่ส่งผลต่องานนิเทศภายในของโรงเรียนนาโบสถ์พิทยาคม อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต: บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

สุรศักดิ์ ปาเฮ. (2545). การนิเทศภายในโรงเรียน. กรุงเทพฯ: ชัยศิริ.

หะมะสูติง มามะ. (2556). บทบาทการนิเทศภายในของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามในจังหวัดยะลา. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยอิสลามศึกษา.

อรัญ ซุยกระเดื่อง. (2557). เอกสารประกอบการสอนวิชา การวิจัยทางการศึกษา. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

อัญชลี ธรรมะวิธีกุล. (2552). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการนิเทศการศึกษา. Retrieved June 20, 2020. https://panchalee.wordpress.com/2009/03/30/supervision/

Beach, D.M. & Reinhartz, J. (2000). Supervisory Leadership: Focus on Instruction. Boston: Allyn and Bacon.

Glickman, C.D., Gordon, S.P., & Ross-Gordon, J.M. (2007). Supervision and Supervision and Curriculum Development. 135-148. Instructional Leadership: A Developmental Approach. 7th Edition, Boston: Allyn & Bacon.

Tilahun, B. (1998). The Kind of School Supervision Needed in Developing: Administration. Boston: Allyn and Eacon.

Yamane, T. (1973). Statistics An Introductory Analysis. 3rd Edition, Harper & Row Ltd., New York.