แนวทางการพัฒนาศักยภาพปราชญ์ชาวบ้านในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนในตำบลร้องวัวแดง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทปราชญ์ชาวบ้านในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน 2) ศึกษากระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากปราชญ์ชาวบ้านเพื่อสร้างความเข้มแข็งในชุมชน และ 3) เสนอแนวทางในการพัฒนาศักยภาพปราชญ์ชาวบ้านในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนในตำบลร้องวัวแดง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้นำท้องถิ่น พระสงฆ์ ตัวแทนสถานศึกษาในตำบล และประชาชนในชุมชนที่มีบทบาทร่วมเรียนรู้และแบ่งปันข้อมูลกับปราชญ์ชาวบ้าน รวมจำนวน 75 รูป/คน การวิเคราะห์และการนำเสนอข้อมูล เป็นรูปแบบเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) บทบาทปราชญ์ชาวบ้านในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนในตำบลร้องวัวแดง พบว่า มี 5 ประเด็นหลัก คือ (1) เป็นคลังความรู้ทางสังคม (2) เป็นผู้นำทางวัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชุมชน (3) เป็นผู้สืบทอดและถ่ายทอดความรู้แก่ชุมชน (4) เป็นผู้สร้างนวัตกรรมจากภูมิปัญญา และ (5) เป็นผู้มีบทบาทในกระบวนการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในด้านคติ ความเชื่อ หลักปฏิบัติ ด้านประเพณี พิธีกรรม ด้านการดำรงชีพ และโภชนาการพื้นบ้าน ด้านการดูแลสุขภาพพื้นบ้าน ด้านเทคโนโลยีพื้นบ้าน และด้านบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ2) กระบวนการกระบวนการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากการบรรยาย บอกเล่าด้วยวาจา การสาธิต การปฏิบัติจริง การใช้สื่อเพื่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ด้วยตนเอง การถ่ายทอดผ่านการแสดงพื้นบ้าน และประเพณีในท้องถิ่น รวมถึงการบันทึกองค์ความรู้ไว้ในตำรา หรือสมุด และ 3) แนวทางในการพัฒนาศักยภาพปราชญ์ชาวบ้านในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนในตำบลร้องวัวแดง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ (1) การพัฒนาศักยภาพด้านทักษะ (2) การพัฒนาศักยภาพด้านความรู้ (3) การพัฒนาศักยภาพด้านบุคลิกภาพ
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
参考
ไกรสร มหาวรรณ. (7 กรกฎาคม 2564). สัมภาษณ์. กำนันตำบลร้องวัวแดง.
ทรงกต แสงกันทะ. (12 กรกฎาคม 2564). สัมภาษณ์.ตัวแทนกลุ่มหนุ่มสาว หมู่ 7 ตำบลร้องวัวแดง.
นภาวรรณ เนตรประดิษฐ์ และคณะ. (2564). รูปแบบกิจกรรมพื้นบ้านแบบมีส่วนร่วมของชุมชนคนลำปางเพื่ออนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมผ่านวิถีการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: บ้านสบลืน.วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 7(2) พฤษภาคม–สิงหาคม 2564: 47–63.
นิเทศ สนั่นนารี และคณะ. (2563). โสเหล่เสวนา: บทบาทปราชญ์ชาวบ้านในการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อสร้างความเข้มแข็งชุมชน. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น,.7(4) ตุลาคม–ธันวาคม: 265–282.
พจนา สวนศรี. (2546). คู่มือการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: โครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและธรรมชาติ.
พระครูพิศาลเจติยารักษ์. (2 พฤษภาคม 2564). สัมภาษณ์. เจ้าอาวาสวัดน้ำจำ ตำบลร้องวัวแดง.
พระครูวิมลญาณประยุต (ดร). (25 พฤษภาคม 2564). สัมภาษณ์. เจ้าอาวาสวัดร้องวัวแดง เจ้าคณะอำเภอสันกำแพง.
มนัสสินี บุญมีศรีสง่า และคณะ. (2556). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวไทย ที่มีต่อตลาดฉัตรศิลาในอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. Veridian E-Journal, SU กลุ่มมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(1): 648-660.
รุจิรา พลแพงขวา และคณะ. (2561). การพัฒนาบุคลากรด้านอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและบริการในจังหวัดอุดรธานีเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเชีย, 8(1): 10-17.
วีระพล ทองมา. (2559). การท่องเที่ยวโดยชุมชน (Community Based Tourism: CBT) สำหรับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนในเขตที่ดินป่าไม้. ค้นเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2563, จาก www.dnp.go.th/fca16/file/i49xy4ghqzsh3j1.doc
สมบูรณ์ ฟองนวล. (2 กรกฎาคม 2564). สัมภาษณ์. ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดร้องวัวแดงศรีจันทร์วิทยาคาร ตำบลร้องวัวแดง.
สินธุ์ สโรบล. (2546). การท่องเที่ยวโดยชุมชนแนวคิดและประสบการณ์พื้นที่ภาคเหนือ. โครงการประสานงานวิจัยและพัฒนาเครือข่ายการท่องเที่ยวและชุมชน. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
อรพิน ปิยะสกุลเกียรติ และคณะ. (2561). บทบาทของปราชญ์ชาวบ้านในการจัดการตนเองของชุมชน. วารสารเกษมบัณฑิต, 19(ฉบับพิเศษ) มีนาคม 2561: 218-230.
อรลัชชา ศิวรักษ์ และคณะ. (2559). คู่มือสำหรับฝึกอบรมชุมชนท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: กรมท่องเที่ยว. วนิดาการพิมพ์.
อาภร ตุ้ยแสง. (5 มิถุนายน 2564). สัมภาษณ์. ประธานกลุ่มน้ำพริกตาแดง หมู่ 2 ตำบลร้องวัวแดง.
อุรา พิศแสวง. (10 มิถุนายน 2564). สัมภาษณ์. ประธานชมรมสตรีแม่บ้านหมู่ 7 ตำบลร้องวัวแดง.
โอฬาร อินทนนท์. (2564). (2 กรกฎาคม 2564). สัมภาษณ์. ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 4 ตำบลร้องวัวแดง.
Dodds, R., Ali, A. & Galaski, K. (2018). Mobilizing knowledge: determining key elements for success and pitfalls in developing community-based tourism. Current Issues in Tourism, 21(13): 1547-1568.
Zapata, M. J., Hall, C. M., Lindo, P. & Vanderschaeghe, M. (2011). Can community-based tourism contribute to development and poverty alleviation? Lessons from Nicaragua. Current Issues in Tourism, 14(8): 725-749.
