ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะเสี่ยงสมองเสื่อมในผู้สูงอายุตอนต้น เขตเทศบาลเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อประเมินภาวะเสี่ยงสมองเสื่อมในผู้สูงอายุตอนต้น ในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย 2) เพื่ออธิบายปัจจัยทางพื้นฐานส่วนบุคคลและพฤติกรรมสุขภาพ ปัจจัยทางชีววิทยา ปัจจัยทางจิตวิทยา และปัจจัยทางสังคม 3) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางส่วนบุคคล ปัจจัยทางชีววิทยา ปัจจัยทางจิตวิทยา และปัจจัยทางสังคม กับภาวะเสี่ยงสมองเสื่อมในผู้สูงอายุตอนต้น เขตเทศบาลเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย โดยใช้แนวคิดแบบจำลองชีวะ-จิตใจ-สังคม เป็นกรอบในการศึกษาปัจจัย กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุตอนต้น อายุระหว่าง 60-69 ปี ที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลเมืองหนองคาย ผู้วิจัยกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรการประมาณค่าสัดส่วนประชากรแบบทราบจำนวนที่แน่นอน ตามสูตรของ Wayne W. Daniel ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวนทั้งสิ้น จำนวน 130 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์และแบบประเมินภาวะพุทธิปัญญา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุดและค่าต่ำสุด และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ไคสแควร์ และฟิชเชอร์ เอ็กแซกเทส

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีภาวะเสี่ยงสมองเสื่อม ร้อยละ 12.3 (=27.28, SD=1.86)
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะเสี่ยงสมองเสื่อมอย่างมีนัยสำคัญมี 5 ปัจจัย ซึงสามารถจัดกลุ่มตามตัวแปร
แต่ละประเภท ดังนี้  1) ปัจจัยพื้นฐานส่วนบุคคลและพฤติกรรมสุขภาพกับภาวะเสี่ยงสมองเสื่อม ได้แก่ พฤติกรรมการมีกิจกรรมกระตุ้นการทำงานของสมอง (= 5.749, P=0.032) 2) ปัจจัยด้านชีววิทยา ได้แก่ ดัชนีมวลกาย            (p = 0.011) 3) ปัจจัยด้านจิตวิทยา ได้แก่ ความเหงา (p < 0.001) 4) ปัจจัยด้านสังคม ได้แก่ สัมพันธภาพในครอบครัว (p =0.009) และพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมในสังคม (= 4.596, p =0.016)